Η υπόθεση της 87χρονης Μαρικάρμεν στην Ισπανία έφερε στο προσκήνιο τις τεράστιες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν χιλιάδες ηλικιωμένοι και χαμηλοσυνταξιούχοι ιδιοκτήτες στη διατήρηση της κατοικίας τους. Οπως αναφέρει ο Πανελλήνιος Σύλλογος Υπαλλήλων ΟΑΕΔ – τέως ΟΕΕ – τέως ΟΕΚ (ΠΑΝΣΥΠΟ), από τον συνδυασμό των επίσημων στοιχείων της Eurostat προκύπτει ότι περίπου έξι στους δέκα πολίτες που βρίσκονται σε στεγαστική υπερεπιβάρυνση στην Ελλάδα κατοικούν σε ιδιόκτητη κύρια κατοικία χωρίς εκκρεμές στεγαστικό δάνειο.
Προσεγγιστικός υπολογισμός τοποθετεί τη συμμετοχή των ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω κοντά στο 29% του συνόλου των στεγαστικά υπερεπιβαρυμένων. Ο συνολικός δείκτης μειώθηκε το 2025, όμως στους 65+ αυξήθηκε για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι για σημαντικό τμήμα του πληθυσμού το πρόβλημα δεν είναι η απόκτηση κατοικίας, αλλά το κόστος διατήρησής της. Ειδικότερα, σύμφωνα με έρευνα του ΠΑΝΣΥΠΟ, στον πληθυσμό ηλικίας 65 ετών ο δείκτης αυξήθηκε κατά 19,3% το 2021, κατά 24,9% το 2022, κατά 27,2% το 2023, κατά 30,4% το 2024 και κατά 31,8% το 2025.
Ο αντίστοιχος μέσος όρος της ΕΕ-27 για το 2025 είναι 8,5%. Η απόκλιση αυτή είναι κρίσιμη: ενώ ο γενικός δείκτης βελτιώνεται, η επιβάρυνση των ηλικιωμένων συνεχίζει να επιδεινώνεται. Ιδιαίτερα έντονη είναι η εικόνα στα μονοπρόσωπα νοικοκυριά ηλικιωμένων. Στα άτομα 65+ που ζουν μόνα, η στεγαστική υπερεπιβάρυνση φθάνει το 62,1% -σχεδόν δύο στους τρεις- έναντι 17,5% στην ΕΕ-27. Στα ζευγάρια με τουλάχιστον έναν ενήλικα 65+ ο δείκτης διαμορφώνεται σε 23,3%, έναντι 5,1% στην ΕΕ-27.
Σε μονάδες αγοραστικής δύναμης (PPS), δηλαδή σε συγκρίσιμη μονάδα που διορθώνει τις διαφορές επιπέδου τιμών μεταξύ χωρών, το μέσο μηνιαίο συνολικό κόστος στέγασης των νοικοκυριών ιδιοκτητών στην Ελλάδα ανέρχεται σε 674,8 PPS, έναντι 499,2 PPS στην ΕΕ-27. Η διαφορά είναι περίπου 35%.
Την ίδια στιγμή, το διάμεσο ισοδύναμο εισόδημα των ατόμων 65+ στην Ελλάδα είναι 12.388 PPS, έναντι 20.886 PPS στην ΕΕ-27, δηλαδή περίπου το 59% του ευρωπαϊκού επιπέδου.
Η απόκλιση διευρύνεται διαχρονικά. Από το 2019 έως το 2025, το κόστος στέγασης του ηλικιωμένου που ζει μόνος σε ιδιόκτητη κατοικία αυξήθηκε κατά περίπου 38%, από 293,1 σε 405,8 PPS τον μήνα. Στο ίδιο διάστημα, το διάμεσο ισοδύναμο εισόδημα των 65+ αυξήθηκε κατά περίπου 27%, από 9.723 σε 12.388 PPS.
Το συνολικό διάμεσο ισοδύναμο εισόδημα του πληθυσμού αυξήθηκε κατά περίπου 39%, από 9.765 σε 13.612 PPS. Ετσι, για τους 65+, το κόστος κατοικίας αυξήθηκε περίπου 11 ποσοστιαίες μονάδες ταχύτερα από το εισόδημά τους. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 43,7% των ατόμων 65+ που ζουν μόνα βρίσκεται σε καθυστέρηση πληρωμής λογαριασμών κοινής ωφέλειας, έναντι 4,8% στην ΕΕ-27. Παράλληλα, το 27,1% δηλώνει αδυναμία να διατηρήσει την κατοικία τους, επαρκώς ζεστή.
