Η «προσωπική άποψη» του κυβερνητικού εκπροσώπου για επίδομα ανεργίας δίμηνης διάρκειας δεν αποτελεί θέση της κυβέρνησης, «ξεκαθάρισε» η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως σε μια προσπάθεια να βάλει τέλος στις συζητήσεις που άνοιξε το σχόλιο του Παύλου Μαρινάκη.
Είναι ένα πλαίσιο που έχει ήδη μεταρρυθμιστεί, προσφέροντας κλιμακούμενη ενίσχυση στην αρχή της ανεργίας, δυνατότητα μετατροπής σε επίδομα εργασίας κατά 50% σε περίπτωση εύρεσης εργασίας, καθώς και υποχρέωση αποδοχής προσφερόμενων θέσεων εργασίας για τη διατήρηση των δικαιωμάτων στα μητρώα της ΔΥΠΑ.
Μάλιστα, όπως δήλωσε πρόσφατα η αρμόδια υπουργός, Νίκη Κεραμέως, «το επίδομα ανεργίας δεν είναι προνοιακό μέτρο, αλλά ανταποδοτικό ασφαλιστικό δικαίωμα», καθώς χρηματοδοτείται από τις εισφορές που καταβάλλουν εργαζόμενοι και εργοδότες.
Τι ισχύει σήμερα στην Ελλάδα
Σήμερα, η χρονική διάρκεια της κοινής επιδότησης ανεργίας κυμαίνεται από πέντε (5) έως δώδεκα (12) μήνες ανάλογα με τις ημέρες εργασίας που πραγματοποίησαν οι δικαιούχοι σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα πριν από τη λύση ή τη λήξη της εργασιακής τους σχέσης και τον αριθμό ημερησίων επιδομάτων που έλαβαν κατά την τελευταία τετραετία.
Αν κατά τη διάρκεια της επιδότησης οι δικαιούχοι χάσουν την ιδιότητα του ανέργου (π.χ. λόγω πρόσληψης, ασθένειας, στράτευσης κ.ο.κ.), η επιδότηση σταματά προσωρινά (αναστέλλεται), ενώ είναι δυνατόν να συνεχιστεί και πάλι υπό πρoϋποθέσεις.
Οι επιδοτούμενοι άνεργοι έχουν συγκεκριμένες υποχρεώσεις, η μη τήρηση των οποίων μπορεί να οδηγήσει σε οριστική διακοπή της επιδότησής τους.
Ωστόσο αξίζει να σημειωθεί πως υπάρχουν κάποιες διαφοροποιήσεις στα ποσά και στην διάρκεια ανάλογα με το αν πρόκειται για κοινό ή εποχικό άνεργο. Αν είναι επιδότηση λόγο επίσχεσης/διακοπής εργασιών ή αν ο νέος άνεργος ανήκει σε κάποια ειδική κατηγορία απσχόλησης.
Το επίδομα ανεργίας στην Ελλάδα χορηγείται σε αιτούντες – πρώην μισθωτούς, εφόσον:
- Η σύμβαση εργασίας τους λύθηκε ή έληξε.
(Δεν χορηγείται σε όσους αποχώρησαν οικειοθελώς.) - Έχουν την ιδιότητα του ανέργου κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης (Δεν εργάζονται σε άλλον εργοδότη, δεν αυτοαπασχολούνται και είναι διαθέσιμοι στην αγορά εργασίας).
- Έχουν πραγματοποιήσει σε συγκεκριμένα (κρίσιμα) χρονικά διαστήματα συγκεκριμένο αριθμό ημερών εργασίας, για τις οποίες καταβάλλονταν εισφορές υπέρ του κλάδου ανεργίας της ΔΥΠΑ, ως εξής:
α) Για ασφαλισμένους που επιδοτούνται για πρώτη φορά
1η περίπτωση
- τουλάχιστον εκατόν είκοσι πέντε (125) ημέρες εργασίας ή εκατό (100) ημέρες για οικοδόμους με κρατήσεις υπέρ του κλάδου ανεργίας εντός του 14μήνου πριν από τη λήξη ή τη λύση της εργασιακής σχέσης, χωρίς να υπολογίζονται οι ημέρες των δύο τελευταίων μηνών πριν από τη λήξη ή τη λύση αυτής και
- ογδόντα (80) ημέρες εξαρτημένης εργασίας σε κάθε έτος κατά τα δύο προηγούμενα έτη πριν από την έναρξη της επιδότησής τους
2η περίπτωση
- τουλάχιστον διακόσιες (200) ημέρες εργασίας ή εκατόν ογδόντα (180) για οικοδόμους με κρατήσεις υπέρ του κλάδου ανεργίας κατά τα δύο προηγούμενα έτη πριν από τη λύση ή τη λήξη της εργασιακής σχέσης, χωρίς να υπολογίζονται οι ημέρες των δύο τελευταίων μηνών πριν από τη λήξη ή τη λύση αυτής, και
- ογδόντα (80) ημέρες εξαρτημένης εργασίας σε κάθε έτος κατά τα δύο προηγούμενα έτη πριν από τη λήξη ή τη λύση της εργασιακής σχέσης
β) Για ασφαλισμένους που έχουν επιδοτηθεί στο παρελθόν:
- τουλάχιστον εκατόν είκοσι πέντε (125) ημέρες εργασίας ή εκατό (100) ημέρες για οικοδόμους με κρατήσεις υπέρ του κλάδου ανεργίας εντός του 14μήνου πριν από τη λήξη ή τη λύση της εργασιακής σχέσης, χωρίς να υπολογίζονται οι ημέρες των δύο τελευταίων μηνών πριν από τη λήξη ή τη λύση αυτής.
Οι ασφαλισμένοι της κατηγορίας αυτής δεν πρέπει να έχουν λάβει εντός της προηγούμενης τετραετίας από την έναρξη της επιδότησης για την οποία υποβάλλουν αίτηση πάνω από τετρακόσια (400) ημερήσια επιδόματα.
Εάν εντός της τετραετίας έχουν επιδοτηθεί, αλλά έχουν λάβει λιγότερα από τετρακόσια (400) ημερήσια επιδόματα, δικαιούνται να επιδοτηθούν για τον υπόλοιπο αριθμό ημερησίων επιδομάτων μέχρι τη συμπλήρωση του ανώτατου ορίου των τετρακοσίων (400) ημερησίων επιδομάτων.
Το πιλοτικό πρόγραμμα της ΔΥΠΑ
Έως και 1.297 ευρώ τον μήνα λαμβάνουν οι περίπου 15.000 άνεργοι που έχουν ενταχθεί στο πιλοτικό πρόγραμμα για το νέο επίδομα ανεργίας, ωστόσο αυτό το ποσό δεν θα είναι σταθερό καθόλη τη διάρκεια της στήριξης από την ΔΥΠΑ.
Το πιλοτικό πρόγραμμα για το νέο επίδομα ανεργίας της ΔΥΠΑ βρίσκεται σε εξέλιξη από τις 28/03/2025.
Συγκεκριμένα, το «νέο επίδομα» αποτελείται από τρία μέρη:
- Σταθερό μέρος επιδότησης: Υπολογίζεται βάσει των αποδοχών του δικαιούχου σε συνάρτηση με το νόμιμο κατώτατο ημερομίσθιο, ξεκινώντας στο 1ο τρίμηνο από το 70% του κατώτατου ημερομισθίου (ή του μέσου ημερομισθίου των αποδοχών του, εάν αυτές ήταν μικρότερες από τον κατώτατο μισθό) και θα μειώνεται σταδιακά (60% 2ο τρίμηνο, 50% 3ο τρίμηνο, 40% 4ο τρίμηνο, 30% 1ο εξάμηνο 2ου έτους, 20% 2ο εξάμηνο 2ου έτους), ενώ ο μέσος όρος ποσοστού επιδότησης στο πρώτο 12μηνο παραμένει στο 55% του νόμιμου κατώτατου ημερομισθίου, όπως και σήμερα.
- Μεταβλητό μέρος επιδότησης («μπόνους»): Εξαρτάται από τα έτη ασφάλισης (από το 4ο έως και το 20ο έτος ασφάλισης) και τον μέσο όρο αποδοχών του δικαιούχου. Με αυτό τον τρόπο, διασυνδέεται ο εργασιακός βίος με το ύψος του μεταβλητού μέρους της επιδότησης, αυξάνοντας το συνολικό επίδομα για όσους έχουν εργαστεί τουλάχιστον 4 χρόνια, ενισχύοντας τον ανταποδοτικό χαρακτήρα της ασφάλισης κατά της ανεργίας. Υπενθυμίζεται ότι το επίδομα ανεργίας είναι ανταποδοτικό (προκύπτει από καταβληθείσες εισφορές) και όχι προνοιακό.
- Πρόσθετες παροχές-προσαυξήσεις: Δώρο Χριστουγέννων και Πάσχα, προσαυξήσεις παιδιών και – για πρώτη φορά – προσαυξήσεις λόγω μονογονεϊκότητας.
Σημειώνεται πως πραγματοποιείται προεπιλογή δυνητικών δικαιούχων του νέου επιδόματος ανεργίας μέσω ειδικού αλγόριθμου που υπολογίζει αυτόματα το επίδομα τόσο με το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο όσο και με το νέο.
Βασικό κριτήριο για την προεπιλογή των δικαιούχων μέσω του αλγορίθμου είναι να καταβάλλεται στο πλαίσιο του πιλοτικού προγράμματος συνολικά ποσό ίσο ή μεγαλύτερο από το ποσό που θα καταβαλλόταν με το υφιστάμενο σύστημα επιδότησης.
Πόσο πιθανό είναι ένα επίδομα δίμηνης διάρκειας
Σε πρόσφατη συνέντευξη του ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δήλωσε ότι «κατά τη γνώμη του» το επίδομα ανεργίας θα πρέπει να αξιολογηθεί από το μηδέν.
Όπως είπε η «προσωπική του άποψη είναι πως το επίδομα ανεργίας θα πρέπει να έχει δίμηνη διάρκεια.
«Δεν θεωρώ ότι αυτή τη στιγμή, με μια ανεργία χαμηλότερη από πολύ ισχυρές οικονομίες, όπως έχει η Ελλάδα, που είναι μια επιτυχία της χώρας, μπορεί να συζητάμε για επίδομα ανεργίας πάνω από κάποιους λίγους μήνες. Δεν υπάρχει άνθρωπος που να θέλει να βρει δουλειά στη χώρα αυτή τη στιγμή και να μη βρίσκει» δήλωσε χαρακτηριστικά.
Αξίζει να σημειωθεί πως η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως κατέστησε σαφές ότι η άποψη που εξέφρασε ο Παύλος Μαρινάκης είναι «αυστηρά προσωπική» και ξεκαθάρισε ότι δεν αποτελεί θέση της κυβέρνησης.
Η υπουργός τόνισε ότι το επίδομα ανεργίας δεν είναι προνοιακό μέτρο, αλλά ανταποδοτικό ασφαλιστικό δικαίωμα, καθώς χρηματοδοτείται από τις εισφορές που καταβάλλουν εργαζόμενοι και εργοδότες.
