Η άγρια και απομονωμένη Παταγονία της Αργεντινής προσελκύει ολοένα και περισσότερο το ενδιαφέρον επενδυτών που αναζητούν τοποθεσίες για τεράστια κέντρα δεδομένων χάρη στις χαμηλές θερμοκρασίες της περιοχής, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, το σχιστολιθικό φυσικό αέριο και τις τεράστιες εκτάσεις ανεκμετάλλευτης γης.
Καθώς οι τεχνολογικοί κολοσσοί αγωνίζονται παγκοσμίως να κατασκευάσουν τεράστιες εγκαταστάσεις διακομιστών και αντιμετωπίζουν αντιδράσεις από κινήματα κατά των data centers στην Αργεντινή αρκετά έργα που βρίσκονται ακόμη σε αρχικό στάδιο προχωρούν χωρίς ιδιαίτερη δημοσιότητα. Επειδή η Αργεντινή δεν έχει ακόμη επηρεαστεί από μεγάλα data centers στη χώρα δεν έχει εμφανιστεί η αντίδραση που παρατηρείται στις ΗΠΑ ή άλλες χώρες όπου οι επικριτές υποστηρίζουν ότι τέτοιες εγκαταστάσεις επιβαρύνουν τα τοπικά ηλεκτρικά δίκτυα, βλάπτουν το περιβάλλον και αυξάνουν τους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας. Οι υποστηρικτές, από την άλλη λένε ότι οι εγκαταστάσεις είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, δημιουργούν σημαντικά φορολογικά έσοδα για τις τοπικές κοινωνίες και μπορούν να κατασκευαστούν με πιο βιώσιμο τρόπο.
Τα σχέδια
Η Παταγονία βρίσκεται στο νότιο άκρο της Νότιας Αμερικής και είναι γνωστή για τις απόκρημνες ορεινές κορυφές, τα ερημικά τοπία και τους τεράστιους παγετώνες της. Στην επαρχία Νεουκέν, στην Παταγονία, η μεγάλη εταιρεία παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας Pampa Energia προωθεί την κατασκευή ενός data center δίπλα στον θερμοηλεκτρικό σταθμό Loma de la Lata. Η εγκατάσταση θα μπορούσε να καταναλώνει έως και 500 MW ηλεκτρικής ενέργειας από το κοντινό Vaca Muerta, έναν από τους μεγαλύτερους σχηματισμούς σχιστολιθικού φυσικού αερίου στον κόσμο, δήλωσε ο Ρουμπέν Τουριένσο, εμπορικός διευθυντής ηλεκτρικής ενέργειας της εταιρείας.
Στην αγροτική περιοχή ζουν οικογένειες της αυτόχθονης κοινότητας Mapuche οι οποίες στο παρελθόν έχουν συγκρουστεί με ενεργειακές εταιρείες. Η Pampa άρχισε να μελετά το συγκεκριμένο, μέχρι πρότινος μη δημοσιοποιημένο, έργο αφού δέχθηκε στις αρχές του έτους ερωτήματα σχετικά με πιθανά έργα data centers.
«Αρχίσαμε να διαπιστώνουμε ότι υπήρχε ενδιαφέρον που ήταν κάπως πιο συγκεκριμένο» δήλωσε ο Τουριένσο.
Οι μεταρρυθμίσεις και οι επενδυτές
Το ενδιαφέρον για την Αργεντινή αυξάνεται καθώς η μακροοικονομική κατάσταση της χώρας εμφανίζεται πιο σταθερή έπειτα από χρόνια υψηλού πληθωρισμού. Υπό τον πρόεδρο Χαβιέρ Μιλέι, ο οποίος ανέλαβε τα καθήκοντά του τον Δεκέμβριο του 2023 η Αργεντινή έχει προσελκύσει σημαντικές επενδύσεις στον πετρελαϊκό και μεταλλευτικό τομέα μέσω του καθεστώτος κινήτρων RIGI το οποίο προσφέρει φορολογικές ελαφρύνσεις και ρυθμιστική σταθερότητα ενώ παράλληλα ενισχύει τις σχέσεις της χώρας με την Ουάσινγκτον.
«Πριν από δύο χρόνια κανείς δεν μιλούσε για την Αργεντινή», δήλωσε ο Στηβ Σάσετ αντιπρόεδρος Λατινικής Αμερικής της datacenterHawk, μιας εταιρείας πληροφόρησης για την αγορά data centers με έδρα το Τέξας.
Η OpenAI ανακοίνωσε τον περασμένο Οκτώβριο ότι θα συνεργαστεί με την τοπική εταιρεία Sur Energy για την κατασκευή ενός data center που θα λειτουργεί με καθαρή ενέργεια με κόστος έως και 25 δισεκατομμύρια δολάρια και δυναμικότητα έως 500 MW. Τον Ιούλιο η υπηρεσία επικοινωνιών της Αργεντινής ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να δημιουργήσει έναν δεύτερο σταθμό προσαιγιάλωσης υποθαλάσσιου καλωδίου οπτικών ινών ώστε να καταστήσει την Παταγονία πιο ελκυστική για data centers.
Η Αργεντινή διαθέτει σήμερα μόνο μικρά data centers κυρίως συγκεντρωμένα στο Μπουένος Άιρες και υστερεί σε σχέση με γειτονικές χώρες. Η Amazon προχωρά στην κατασκευή ενός τεράστιου data center στη Χιλή, ενώ η Google κατασκευάζει ένα στην Ουρουγουάη. Τον Μάιο η Παραγουάη ανακοίνωσε σχέδια για data center με υποστήριξη από την Ταϊβάν.
«Όλοι αναζητούν ηλεκτρική ενέργεια. Γι’ αυτό οι διεθνείς developers κοιτάζουν την Αργεντινή. Αλλά το να λες ότι έχεις ενέργεια δεν αρκεί» δήλωσε η Χαντάσα Λουτζ συνιδρύτρια της αμερικανικής εταιρείας συμβούλων Cloud2Ground.
Ορισμένοι επενδυτές ενδέχεται να περιμένουν τις προεδρικές εκλογές του 2027 και παρακολουθούν την πρόταση του Μιλέι για ένα νέο Super RIGI, ένα ακόμη ευνοϊκότερο νομοθετικό πλαίσιο με μεγαλύτερες φορολογικές περικοπές.
«Αν αυτή η αβεβαιότητα ξεκαθαρίσει και αποκτήσουμε μια πραγματικά χρηματοδοτήσιμη επιλογή στην Αργεντινή, οι επενδυτές θα αναλάβουν το ρίσκο» δήλωσε η Λουτζ.
Η έλξη της Παταγονίας
Η Pampa Energia προσφέρει τιμές ηλεκτρικής ενέργειας σε ενδιαφερόμενους επενδυτές και επιδιώκει να καταλήξει σε αρχικές συμφωνίες έως το τέλος του 2026, δήλωσε ο Τουριένσο. Οι επενδυτές θέλουν αρχικά ένα μικρότερο πιλοτικό έργο ισχύος 20–40 MW πριν προχωρήσουν σε επέκταση. Το ηλεκτρικό δίκτυο που θα απαιτούνταν για ισχύ 500 MW θα κόστιζε σχεδόν 900 εκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με τον ίδιο.
Η Νεουκέν προσφέρει ψυχρό κλίμα, το οποίο μειώνει το κόστος ψύξης, καθώς και πρόσβαση τόσο σε υδροηλεκτρική ενέργεια όσο και στο φυσικό αέριο του Vaca Muerta, δήλωσε ο Ρουμπέν Ετσεβέρι, γραμματέας του συμβουλίου ανάπτυξης της επαρχίας.
«Αυτό που οραματιζόμαστε είναι ένα σύμπλεγμα ή οικοσύστημα data centers, όπου μόλις δημιουργηθεί η πρώτη εγκατάσταση θα μειωθούν οι προκαταλήψεις και οι αντιλήψεις περί κινδύνου», είπε.
Ο Ετσεβέρι έχει δεχθεί ερωτήματα από εταιρείες όπως η FlexDomes, μια αμερικανική εταιρεία πράσινων data centers που αναζητά επενδυτές για εγκατάσταση στη Νεουκέν. Η πρώτη φάση, με 120 MW φορτίου IT, θα κόστιζε 1,4 δισεκατομμύρια δολάρια και θα χρησιμοποιούσε ενέργεια από το Vaca Muerta, δήλωσε ο Γκαμπριέλ Ομπραντόρ, εκπρόσωπος της εταιρείας στην Αργεντινή.
Παράλληλα, στη νότια επαρχία Τσουμπούτ, η πολωνική Green Capital ανακοίνωσε τον Ιούλιο ότι σχεδιάζει data center που στην πρώτη φάση θα φτάσει τα 300 MW, με κόστος 3 δισεκατομμύρια δολάρια, αλλά τελικά θα μπορούσε να φτάσει έως και τα 3.000 MW, σύμφωνα με τη Μάρτα Ζουότκοβσκα, επικεφαλής διεθνούς ανάπτυξης και data centers της εταιρείας.
Η εταιρεία μισθώνει σήμερα περίπου 1,298 τετραγωνικά χιλιόμετρα γης νότια της πόλης Τρελέου, όπου σχεδιάζει να κατασκευάσει αιολικά και ηλιακά πάρκα. Στόχος είναι να αποφευχθεί η χρήση του εθνικού ηλεκτρικού δικτύου. Ωστόσο χρειάζεται επενδυτές και σχεδιάζει να ενταχθεί σε επενδυτικό καθεστώς το 2027.
Στην επαρχία του Μπουένος Άιρες, εταιρείες εξετάζουν επίσης πιθανές τοποθεσίες. Η Pampa Energia έχει συμφωνήσει να παρέχει 30 MW για την πρώτη φάση ενός data center σε ζώνη ελεύθερου εμπορίου στην πόλη Μπαΐα Μπλάνκα, η οποία είναι γνωστή για την αιολική της ενέργεια. Η εταιρεία διαχείρισης της ζώνης έχει ήδη αρχίσει την κατασκευή ενός πάρκου IT και αναμένει οριστικές επενδυτικές συμφωνίες έως τα τέλη του 2026.
Οι εταιρείες που νοικιάζουν χώρους εξετάζουν την επέκτασή τους στην Αργεντινή και διερευνούν «δυνατότητες που στο παρελθόν ήταν ανέφικτες», δήλωσε ο Άριελ Γκράιζερ, πρόεδρος του Argentina Internet Chamber.
Οι προκλήσεις των υποδομών
Παρότι η Παταγονία διαθέτει ενεργειακούς πόρους και ευνοϊκό κλίμα, οι υποδομές και η συνδεσιμότητα εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικά εμπόδια.
«Δεν πρόκειται για ένα προϊόν που απλώς περιμένει να βρει αγοραστή, κάποιος πρέπει να το κατασκευάσει» λέει η Λουτζ. Οι ειδικοί προειδοποιούν επίσης ότι δεν πρέπει να συγχέονται οι ανακοινώσεις με τα πραγματικά, δεσμευμένα έργα. «Υπάρχει ενδιαφέρον και υπάρχουν πολλοί παίκτες, αλλά το έργο πρέπει να ξεκινήσει», δήλωσε ο Γκουστάβο Καστανίνο, διευθυντής εταιρικών υποθέσεων της Genneia, μιας από τις μεγαλύτερες εταιρείες ανανεώσιμης ενέργειας της Αργεντινής.
Ο Λουίς Σκίλινγκ συμπρόεδρος Λατινικής Αμερικής του iMasons, ενός αμερικανικού μη κερδοσκοπικού οργανισμού που συνδέει επαγγελματίες των ψηφιακών υποδομών, έχει αναβάλει τρεις φορές ένα ταξίδι εταιρειών στην Παταγονία για επιθεώρηση πιθανών τοποθεσιών. Το ταξίδι έχει πλέον προγραμματιστεί για τον Φεβρουάριο.
«Θα αισθάνονταν πιο άνετα αν ο Μιλέι επανεκλεγόταν», είπε. Στην πραγματικότητα, ο Μιλέι έχει προσπαθήσει ενεργά να προσελκύσει τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες.
Τον Μάιο του 2024 ταξίδεψε στη Σίλικον Βάλει συναντήθηκε με τον τότε CEO της Apple, Τιμ Κουκ, καθώς και με τους διευθύνοντες συμβούλους της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, της Google, Σούνταρ Πιτσάι, και της Meta Platforms, Μαρκ Ζάκερμπεργκ προκειμένου να ενθαρρύνει επενδύσεις μεταξύ άλλων και στην Παταγονία.
Ο δισεκατομμυριούχος επενδυτής Πίτερ Τιλ απέκτησε επίσης ποσοστό 1% στη Vista Energy, έναν από τους σημαντικότερους παραγωγούς πετρελαίου που δραστηριοποιούνται στο Vaca Muerta, σύμφωνα με κανονιστική κατάθεση του Αυγούστου. Η Αργεντινή «προηγουμένως δεν βρισκόταν πραγματικά στον χάρτη», δήλωσε ο Μαρτίν Βαρσάβσκι, Αργεντινός ιδρυτής πέντε λεγόμενων unicorns — νεοφυών επιχειρήσεων αξίας άνω του 1 δισ. δολαρίων.
«Ήταν σαν να φυτεύεις την αργεντίνικη σημαία και να λες: “Εδώ βρίσκεται μια χώρα με άφθονη ενέργεια και εξαιρετικές συνθήκες για επενδύσεις”». Ο Άλτμαν ανακοίνωσε το έργο της OpenAI 17 μήνες αργότερα.
Τον Αύγουστο, ο συνιδρυτής της Sur Energy, Εμιλιάνο Καργκιεμάν, δήλωσε στο Bloomberg Línea ότι συνεργάζεται με την επαρχία Νεουκέν για τον εντοπισμό κατάλληλης τοποθεσίας και ότι «τώρα η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο της OpenAI» για να υπογράψει την οριστική συμφωνία και να ξεκινήσει το έργο.
Ο ίδιος δήλωσε ότι δεν γνώριζε αν οι επικείμενες εκλογές της Αργεντινής αποτελούν παράγοντα για την απόφαση: «Αυτό είναι ερώτημα για την OpenAI».
