Η κατανάλωση ενέργειας από τα κέντρα δεδομένων που υποστηρίζουν την τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης αναμένεται σχεδόν να διπλασιαστεί έως το 2030 από 485 τεραβατώρες (TWh) το 2025 σε 950 TWh το 2030, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 3% της παγκόσμιας ζήτησης σύμφωνα με τον διακυβερνητικό Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA).
Η Οικονομική Επιτροπή του ΟΗΕ για την Ευρώπη με έδρα τη Γενεύη (UNECE) προειδοποιεί ότι σε πολλές περιοχές τα κέντρα δεδομένων και άλλες ενεργοβόρες εγκαταστάσεις κατασκευάζονται πολύ ταχύτερα από τα ηλεκτρικά δίκτυα που απαιτούνται για την τροφοδοσία τους.
Μια μεγάλη εγκατάσταση μπορεί συχνά να κατασκευαστεί και να συνδεθεί στο δίκτυο μέσα σε δύο έως πέντε χρόνια. Ωστόσο η επέκταση των γραμμών μεταφοράς και άλλων υποδομών του δικτύου μπορεί να χρειαστεί περισσότερα από 10 χρόνια λόγω των χρονοβόρων διαδικασιών σχεδιασμού, έγκρισης και κατασκευής.
Μία από τις ανησυχίες είναι ότι η υπερφόρτωση των ηλεκτρικών συστημάτων θα μπορούσε να προκαλέσει ταλαντώσεις τάσης, ακούσιες αποσυνδέσεις και αλυσιδωτές βλάβες.
Αυτό συμβαίνει ήδη σε ορισμένες ακραίες περιπτώσεις, σε συστήματα που εξαρτώνται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας από τα κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης είναι ευμετάβλητη και μπορεί να αυξηθεί απροσδόκητα. Όπως επισημαίνει η UNECE τα δίκτυα που βασίζονται σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας δεν μπορούν να προσαρμοστούν σε πραγματικό χρόνο.
Αυτή η αναντιστοιχία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης έχει οδηγήσει αρκετές χώρες στη λήψη μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας προκειμένου να αποτραπεί η υπερφόρτωση των εθνικών δικτύων τους. Η Ιρλανδία, η οποία διαθέτει μία από τις υψηλότερες συγκεντρώσεις κέντρων δεδομένων στον κόσμο, έχει επιβάλει περιορισμούς στις νέες συνδέσεις στο Δουβλίνο ενώ η Ολλανδία έχει θεσπίσει περιορισμούς σχετικά με τις περιοχές όπου μπορούν να κατασκευάζονται κέντρα δεδομένων.
Ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό;
Ένα ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα που παραμένει άλυτο είναι το ποιος θα πρέπει να πληρώσει για τις αναβαθμίσεις του ηλεκτρικού δικτύου. Η σύνδεση μεγάλων κέντρων δεδομένων μπορεί να απαιτεί σημαντικές επενδύσεις σε υποδομές, όμως δεν υπάρχει ένα ενιαίο πλαίσιο που να καθορίζει πώς θα πρέπει να μοιράζεται αυτό το κόστος μεταξύ των κατασκευαστών κέντρων δεδομένων, των εταιρειών ηλεκτρικής ενέργειας και των καταναλωτών. Χωρίς σαφείς κανόνες η UNECE προειδοποιεί ότι οι απαραίτητες επενδύσεις ενδέχεται να καθυστερήσουν.
Ρυθμιστικά κενά
Εξακολουθούν επίσης να υπάρχουν ρυθμιστικά κενά σχετικά με το πού θα πρέπει να εγκαθίστανται τα κέντρα δεδομένων. Οι ενεργοβόρες εγκαταστάσεις εξακολουθούν να συγκεντρώνονται σε περιοχές που προσφέρουν ευνοϊκές συνθήκες συνδεσιμότητας και κανονιστικού πλαισίου, συγκεντρώνοντας τη ζήτηση σε περιοχές όπου τα τοπικά ηλεκτρικά δίκτυα ενδέχεται να μην έχουν την απαιτούμενη δυναμικότητα για να την υποστηρίξουν.
Η περιβαλλοντική νομοθεσία αρχίζει επίσης να επεκτείνεται πέρα από την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να καλύπτει τις ευρύτερες επιπτώσεις των κέντρων δεδομένων στη χρήση νερού, στις εκπομπές και στους τοπικούς πόρους. Ωστόσο η UNECE προειδοποιεί ότι οι σχετικοί κανόνες παραμένουν υπερβολικά κατακερματισμένοι.
Οι ρυθμιστικές αρχές δεν διαθέτουν επίσης επαρκείς πληροφορίες σχετικά με το πώς καταναλώνουν ηλεκτρική ενέργεια οι μεγάλες εγκαταστάσεις σε πραγματικό χρόνο, γεγονός που δυσκολεύει την πρόβλεψη των επιπτώσεών τους στο ηλεκτρικό δίκτυο. Συνολικά η UNECE ζητά αυστηρότερη ρύθμιση και μεγαλύτερο συντονισμό, ώστε να διασφαλιστούν η μακροπρόθεσμη αξιοπιστία και η ανθεκτικότητα των ενεργειακών συστημάτων τα οποία καθίστανται ολοένα και πιο απαραίτητα.
