Την ανάγκη να παραμένουν ανοιχτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας με την Τουρκία, χωρίς όμως η Αθήνα να υποχωρεί ούτε κατ’ ελάχιστον από τα κυριαρχικά της δικαιώματα, υπογράμμισε το πρωί της Τετάρτης (9/9) ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, στον απόηχο της νέας έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Μιλώντας στον ΣΚΑΪ, ο κ. Γεραπετρίτης έστειλε διπλό μήνυμα: από τη μία προειδοποίησε για τους κινδύνους που μπορεί να προκαλέσει η πολεμική ρητορική και από την άλλη διαβεβαίωσε ότι η Ελλάδα διαθέτει έτοιμα σχέδια και επιχειρησιακή ετοιμότητα για κάθε πιθανό σενάριο.
Ο υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο σε όσους, όπως είπε, επιχειρούν να καλλιεργήσουν κλίμα εχθροπάθειας.
«Καταρχάς, να επισημάνουμε ότι ανιστόρητοι και πολεμοχαρείς υπάρχουν πολλοί. Οι οποίοι θα βγουν και θα επιχειρήσουν να δημιουργήσουν έναν τόνο εχθροπάθειας και ματαιοδοξίας, η οποία είναι πραγματικά επικίνδυνη για την ασφάλεια και την ευημερία στην περιοχή», ανέφερε.
Έσπευσε, μάλιστα, να διευκρινίσει ότι δεν αναφέρεται μόνο σε αντίστοιχες φωνές από την Τουρκία.
«Για να είμαστε δίκαιοι, δεν υπάρχουν μόνο στην Τουρκία. Υπάρχουν και στην Ελλάδα, υπάρχουν και παντού», είπε, εξηγώντας ότι καθήκον μιας υπεύθυνης κυβέρνησης είναι να λειτουργεί αποτρεπτικά απέναντι στις κρίσεις και να μην επιτρέπει στη ρητορική της έντασης να οδηγεί σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις.
«Έχουμε έτοιμα όλα τα σενάρια»
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης παραδέχθηκε ότι το τελευταίο διάστημα έχει καταγραφεί περαιτέρω ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, την οποία απέδωσε σε μια σειρά παραγόντων, μεταξύ των οποίων και οι διεθνείς συμμαχίες της χώρας.
Παρά την ένταση, επανέλαβε ότι η ελληνική πλευρά επιδιώκει την ειρήνη και την καλή γειτονία, καθώς κάθε κλιμάκωση εγκυμονεί κινδύνους.
Σε ερώτηση για το κατά πόσο υπάρχει κίνδυνος να οδηγηθούν τα πράγματα σε κρίση, εμφανίστηκε καθησυχαστικός για την κατάσταση επί του πεδίου, χωρίς όμως να αφήσει κανένα περιθώριο αμφιβολίας για την ετοιμότητα της Ελλάδας.
«Η αίσθησή μας είναι ότι δεν υπάρχει κίνδυνος επί του πεδίου. Πάντοτε, βεβαίως, αγρυπνούμε. Εμείς έχουμε έτοιμα όλα τα σενάρια για την οποιαδήποτε ένταση, για την οποιαδήποτε αύξηση της πίεσης», δήλωσε.
Και πρόσθεσε με έμφαση:
«Προφανώς και είμαστε έτοιμοι να απαντήσουμε στο πεδίο».
«Η πραγματική ισχύς δεν είναι στα λόγια»
Σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών, η αποτρεπτική ισχύς μιας χώρας δεν μετριέται από την ένταση των δηλώσεων, αλλά από το συνολικό της αποτύπωμα σε διπλωματικό, αμυντικό και οικονομικό επίπεδο.
«Εξάλλου, η πραγματική ισχύς δεν είναι στα λόγια. Η πραγματική ισχύς είναι στη διεύρυνση του διπλωματικού αποτυπώματος, στην αμυντική ανθεκτικότητα, στην ισχυρή οικονομία», τόνισε.
Όπως υποστήριξε, την τελευταία τριετία η Ελλάδα έχει ενισχύσει και τα τρία αυτά πεδία.
«Αντιλαμβανόμαστε ότι αυτού του τύπου η υπερένταση, που πολλές φορές βλέπουμε από κύκλους από τη γειτονική Τουρκία, οφείλεται και στο γεγονός ότι η Ελλάδα έχει αποκτήσει μια πραγματική ισχύ, μια φωνή η οποία ακούγεται περισσότερο από ποτέ», ανέφερε.
Και έδωσε μια χαρακτηριστική απάντηση σε όσους επενδύουν στη ρητορική της έντασης:
«Όποιος φωνάζει δεν είναι πάντοτε εκείνος ο οποίος είναι ο πιο ισχυρός. Μάλλον ο αδύναμος είναι».
Το δικαίωμα της Ελλάδας στα 12 ναυτικά μίλια
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο υπουργός Εξωτερικών στην επέκταση των χωρικών υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια, ζήτημα που βρίσκεται και πάλι στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης.
Ο κ. Γεραπετρίτης ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν έχει εγκαταλείψει σε καμία περίπτωση το συγκεκριμένο δικαίωμα και ότι η άσκησή του αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της ελληνικής πολιτείας.
«Έχουμε πει επανειλημμένως ότι η επέκταση των χωρικών υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια αποτελεί προνόμιο της ελληνικής πολιτείας που απορρέει από το διεθνές δίκαιο της θάλασσας. Ουδέποτε το έχουμε απεμπολήσει», δήλωσε.
Όπως εξήγησε, η Αθήνα θα αποφασίσει η ίδια πότε και με ποιον τρόπο θα ασκήσει το δικαίωμα αυτό.
«Θα το ασκήσει η ελληνική πολιτεία στον χρόνο και με τον τρόπο που κρίνει σκόπιμο. Όπως το πράξαμε για το Ιόνιο και έως το ακρωτήριο Ταίναρο. Έτσι θα γίνει πραγματικότητα και όταν κριθεί από την ελληνική πολιτεία».
Ο υπουργός απέφυγε να δώσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
«Δεν μπορώ προφανώς να σας δώσω χρονοδιάγραμμα για το ζήτημα αυτό. Είναι όμως ένα μονομερές δικαίωμα», σημείωσε.
«Δεν έχουμε φοβικό σύνδρομο»
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης υπερασπίστηκε παράλληλα την επιλογή της κυβέρνησης να διατηρεί ενεργούς τους διαύλους επικοινωνίας με την Άγκυρα, ακόμη και σε περιόδους αυξημένης έντασης.
«Βεβαίως και υπάρχουν δίαυλοι επικοινωνίας. Είναι ακριβώς αυτό το οποίο εγκαταστήσαμε πριν από 3 χρόνια μέσω του δομημένου διαλόγου του ελληνοτουρκικού διαλόγου και της διακήρυξης των Αθηνών», ανέφερε.
Όπως είπε, η επικοινωνία των δύο πλευρών δεν μπορεί να εξαρτάται κάθε φορά από το εάν το κλίμα είναι καλό ή κακό.
«Η δικιά μας πεποίθηση είναι ότι ο διάλογος αυτός θα πρέπει να συνεχιστεί. Νομίζω ότι το να συζητάς με τον γείτονά σου, ιδίως με τον γείτονά σου με τον οποίο έχεις ιστορικές διαφορές, είναι μια αναγκαιότητα».
Μάλιστα, χαρακτήρισε λανθασμένη την άποψη ότι η διακοπή του διαλόγου θα μπορούσε να λειτουργήσει προς όφελος της Ελλάδας.
«Δεν μπορούμε ταυτοχρόνως να ερχόμαστε και να λέμε ότι η Ελλάδα επιδιώκει την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή, και από την άλλη να κλείνουμε την πόρτα», είπε.
«Όσοι θεωρούν ότι με το να κλείνουμε το τραπέζι του διαλόγου, να μην καθόμαστε να συζητήσουμε, κερδίζουμε κάτι, είναι απλά, νομίζω, βαθιά νυχτωμένοι».
Για τον υπουργό Εξωτερικών, η διατήρηση του διαλόγου δεν σημαίνει υποχώρηση από την αποτρεπτική πολιτική. «Ποτέ να μην κλείνεις την πόρτα του διαλόγου. Το να κλείνεις την πόρτα του διαλόγου, ουσιαστικά, αποτελεί μια παρακαταθήκη πολέμου και όχι ειρήνης», ανέφερε.
Παράλληλα, αναφέρθηκε σε μια σειρά κινήσεων της κυβέρνησης που, όπως υποστήριξε, αποδεικνύουν ότι η Αθήνα δεν λειτουργεί υπό καθεστώς φόβου απέναντι στις τουρκικές αντιδράσεις.
«Δεν φοβηθήκαμε να κάνουμε το θαλάσσιο χωροταξικό. Δεν φοβηθήκαμε να κάνουμε τα θαλάσσια πάρκα. Δεν φοβηθήκαμε να δημιουργήσουμε δομή δυνάμεων η οποία ενισχύει τα νησιά μας παρά τα όσα λέγονταν. Δεν φοβηθήκαμε να επεκτείνουμε τα χωρικά ύδατα. Δεν φοβηθήκαμε να κάνουμε συμφωνίες οριοθέτησης με γειτονικές χώρες».
Και συμπλήρωσε:
«Σας διαβεβαιώ, λοιπόν, ότι η παρούσα κυβέρνηση δεν διακατέχεται από κανένα φοβικό σύνδρομο».
«Βεβαίως θα γίνει η πόντιση του καλωδίου»
Ο υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε στη συνέχεια στα θαλάσσια πάρκα και στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου, δύο ζητήματα που έχουν βρεθεί στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης με την Τουρκία.
«Βεβαίως και θα υπάρχουν τα εφαρμοστικά διατάγματα για τα θαλάσσια πάρκα, και βεβαίως θα υπάρξει και η πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου», ξεκαθάρισε.
Ειδικά για το καλώδιο, τόνισε ότι πρόκειται και για ευρωπαϊκή υποχρέωση της Ελλάδας και ότι το έργο θα προχωρήσει σύμφωνα με τον προγραμματισμό της εταιρείας.
«Η Ελλάδα είναι εξαγωγέας ασφαλείας»
Μεγάλο μέρος της συνέντευξης αφιερώθηκε και στη διεθνή θέση της Ελλάδας. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης έκανε ιδιαίτερη αναφορά στις σχέσεις της χώρας με τα κράτη του Κόλπου, την Ινδία, την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ισραήλ.
«Η Ελλάδα, βεβαίως και έχει ερείσματα στη διεθνή σκηνή», ανέφερε.
Ταυτόχρονα, όμως, υπογράμμισε ότι οι συμμαχίες από μόνες τους δεν αρκούν και ότι η χώρα πρέπει διαρκώς να ενισχύει τις δικές της δυνατότητες.
«Εκείνο το οποίο πρέπει να φροντίζουμε είναι να δυναμώνουμε τα του οίκου μας, να γινόμαστε διαρκώς πιο ισχυροί, να αποκτούμε αμυντική ανθεκτικότητα», σημείωσε.
Κατά τον ίδιο, η ελληνική άμυνα έχει πλέον εξοπλιστεί με τρόπο που της προσδίδει όχι μόνο πραγματική ισχύ, αλλά και «παράσταση ισχύος».
Ως χαρακτηριστικά παραδείγματα ανέφερε την ελληνική παρουσία στην Κύπρο και στον Κόλπο, με τη φρεγάτα και τα αναβαθμισμένα F-16, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα έχει εξελιχθεί σε «εξαγωγέα ασφαλείας».
Ο υπουργός ήταν επίσης κατηγορηματικός ότι η Αθήνα δεν θα προσαρμόσει τις διεθνείς συμμαχίες της στις επιθυμίες τρίτων χωρών.
«Το μόνο βέβαιο είναι ότι δεν θα καθορίσουμε τις διεθνείς συμμαχίες με βάση τις επιθυμίες άλλων χωρών. Αυτό ας το ξεχάσουμε», τόνισε.
Και χρησιμοποίησε τους νόμους της φυσικής για να περιγράψει τη λογική της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής:
«Η αδράνεια δεν παράγει ισχύ. Η ισχύς παράγεται από τις ισχυρές συμμαχίες, παράγεται από την ισχυρή οικονομία και την ισχυρή άμυνα, και πάνω απ’ όλα παράγεται από μια κυβέρνηση η οποία έχει την αξιοπιστία και την ισχύ να πράττει εκείνα για τα οποία δεσμεύεται».
«Η Ελλάδα θα συνεχίσει τη συνεργασία με το Ισραήλ»
Σε ό,τι αφορά ειδικότερα το Ισραήλ, ο υπουργός ήταν κατηγορηματικός ότι η Αθήνα δεν πρόκειται να περιορίσει τη συνεργασία της λόγω των αντιδράσεων άλλων χωρών.
«Η απάντηση, λοιπόν, είναι σαφής: βεβαίως και η Ελλάδα θα αναπτύξει τη συνεργασία της με το Ισραήλ», δήλωσε.
Όπως εξήγησε, η συνεργασία αυτή έχει προσφέρει σημαντική πρόσθετη αξία, ιδιαίτερα στους τομείς της άμυνας και της τεχνολογίας.
Την ίδια στιγμή, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα έχει το πλεονέκτημα να διατηρεί στρατηγικές σχέσεις και ανοιχτή επικοινωνία με τον αραβικό κόσμο.
Η Αθήνα ενημέρωσε την Ευρωπαϊκή Ένωση
Ο υπουργός Εξωτερικών αποκάλυψε ακόμη ότι η Αθήνα έχει ήδη ενημερώσει τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τα κράτη-μέλη για την κλιμάκωση των τουρκικών θέσεων.
«Από την πρώτη στιγμή που διαπιστώσαμε μια σημαντική κλιμάκωση στις θέσεις της Τουρκίας, ενημερώθηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση, ενημερώθηκαν όλες οι αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης», είπε.
Όπως ανέφερε, ο ίδιος ενημέρωσε τους υπουργούς Εξωτερικών των κρατών-μελών για τα ζητήματα που έχουν προκύψει.
«Είναι προφανές ότι, εφόσον υπάρξει κλιμάκωση η οποία θα διαπιστωθεί, τότε υπάρχουν οι δυνατότητες εκείνες να αναζητηθεί από τους συμμάχους μας και η έμπρακτη αλληλεγγύη», πρόσθεσε.
Παράλληλα, επανέλαβε ότι οι διεθνείς συνεργασίες της Ελλάδας έχουν αμυντικό χαρακτήρα και δεν στρέφονται εναντίον καμίας χώρας.
«Όλες οι συνεργασίες τις οποίες πράττει η Ελλάδα στο διεθνές προσκήνιο έχουν να κάνουν με αμυντικό χαρακτήρα. Δεν επιβουλεύεται καμία χώρα. Και πάνω απ’ όλα φροντίζει για τη δική μας ισχύ».
«Δεν συζητάμε κυριαρχία και αποστρατιωτικοποίηση»
Στο τελευταίο σκέλος της συνέντευξής του, ο Γιώργος Γεραπετρίτης έθεσε με ακόμη μεγαλύτερη σαφήνεια το πλαίσιο μέσα στο οποίο είναι διατεθειμένη να κινηθεί η Αθήνα στον ελληνοτουρκικό διάλογο.
«Η απάντηση είναι κατηγορηματική. Η Ελλάδα θέματα κυριαρχίας της δεν πρόκειται να συζητήσει».
Στο ίδιο πλαίσιο, απέκλεισε οποιαδήποτε συζήτηση για τις λεγόμενες «γκρίζες ζώνες», αλλά και για την αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών.
Από την άλλη πλευρά, αναγνώρισε ότι η Τουρκία θα εξακολουθήσει να φέρνει στο τραπέζι το σύνολο των διεκδικήσεών της, με βασικότερη τη θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας».
«Όσο δεν υπάρχει οριοθέτηση, τα ζητήματα αυτά δεν πρόκειται να βγουν από το τραπέζι της Τουρκίας, ούτε περιμέναμε ότι θα βγουν», ανέφερε.
Ο υπουργός υποστήριξε ότι η Αθήνα επιδιώκει μια λειτουργική σχέση με την Άγκυρα, χωρίς να τρέφει, όπως είπε, «αιθεροβάμονα αντίληψη» ότι η Τουρκία θα εγκαταλείψει τις πάγιες θέσεις της.
Η ελληνική θέση είναι ότι η μοναδική οδός επίλυσης περνά μέσα από το διεθνές δίκαιο. Αυτό, όπως εξήγησε, σημαίνει συζητήσεις για την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας και, εφόσον υπάρξει διαφορετική προσέγγιση, προσφυγή στη διεθνή δικαιοδοσία μέσω συνυποσχετικού.
«Η Ελλάδα θεωρεί ότι υπάρχει μια και μόνο διαφορά η οποία μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας, ενώ η Τουρκία θεωρεί ότι υπάρχουν και παράπλευρα ζητήματα. Σε αυτό μέση οδός δεν υπάρχει», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Και κατέληξε:
«Όσο υπάρχει η εκκρεμότητα της οριοθέτησης, τα γεγονότα αυτά θα υπάρχουν».
