Η Ουκρανία έχει μείνει ανοχύρωτη στις ρωσικές επιθέσεις με βαλιστικούς πυραύλους, καθώς έχει τεράστιες ελλείψεις σε συστήματα αναχαίτισης. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι προχώρησε σε νέες εκκλήσεις προς τους συμμάχους για προμήθεια Patriot και με δεδομένο πως οι ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ έχουν πάρει αποστάσεις από την υποστήριξη του Κιέβου, το βάρος πέφτει στους Ευρωπαίους.
Το πρόβλημα για την Ουκρανία αλλά και την Ευρώπη είναι πως τα ευρωπαϊκά αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων Patriot εξαντλούνται. Ενδεικτικό του αδιεξόδου είναι πως στις τελευταίες επιθέσεις, το Κίεβο δεν κατάφερε να καταρρίψει ούτε έναν από τους ρωσικούς πυραύλους, ενώ τον τελευταίο μήνα το ποσοστό αναχαίτισης κινείται περίπου στο 15%.
Τον Ιούλιο, η ουκρανική αεράμυνα αναχαίτισε μόλις 29 από τους 195 ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους, ενώ απλώς άλλοι 40 δεν κατάφεραν να φτάσουν στους στόχους τους, σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας της Ουκρανίας.
Η Ρωσία – αντιλαμβανόμενη τις ελλείψεις – σφυροκοπά από αέρα και ετοιμάζεται για νέα χειμερινή της επίθεσης, καθώς προελαύνει και στην ανατολική Ουκρανία, με σχετικά αργό αλλά σταθερό ρυθμό.
«Τους τελευταίους μήνες, η Ρωσία εκτοξεύει εναντίον μας περισσότερους πυραύλους μέσα σε μία εβδομάδα απ’ όσους λαμβάνουμε από τους εταίρους μας μέσα σε μήνες», δήλωσε σε απόγνωση ο πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, Μιχαΐλο Φεντόροφ.
Στέρεψαν τα αποθέματα της Ευρώπης
Η Ευρώπη έχει δεσμευτεί για τη στήριξη της Ουκρανίας και έχει επιδοθεί σε έναν αγώνα δρόμου για να εξασφαλίσει περισσότερους αναχαιτιστικούς πυραύλους. Το πρόβλημα είναι πως χρόνος δεν υπάρχει και η νέα παραγωγή θα φτάσει πολύ αργά, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν έχει επιβαρύνει και τα αμερικανικά αποθέματα. Οι σημαντικότεροι Ευρωπαίοι υποστηρικτές της Ουκρανίας, σύμφωνα με το Politico, δηλώνουν ότι πλέον τους έχουν απομείνει ελάχιστοι πύραυλοι που μπορούν να παραχωρήσουν χωρίς να θέσουν σε κίνδυνο τη δική τους ασφάλεια.
Η Γερμανία, ένας από τους σημαντικότερους δωρητές στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία, έχει ήδη μεταφέρει στο Κίεβο συστήματα Patriot και πυραύλους. Ωστόσο, το Βερολίνο πρέπει πλέον να σταθμίσει τις ολοένα και πιο επείγουσες ανάγκες της Ουκρανίας σε σχέση με τα ελάχιστα αποθέματα που απαιτούνται για την προστασία της ίδιας της Γερμανίας και την εκπλήρωση των δεσμεύσεών της έναντι του ΝΑΤΟ. Και άλλες ευρωπαϊκές χώρες εξετάζουν εάν θα διατηρήσουν τους αναχαιτιστικούς πυραύλους τους ή θα τους παραχωρήσουν στην Ουκρανία.
«Πραγματικά φτάνουμε στα όριά μας», δήλωσε ο ταξίαρχος Γιούργκεν Σρέντλ, ανώτερος αξιωματούχος του γερμανικού υπουργείου Άμυνας, κατά τη διάρκεια συζήτησης στο Βερολίνο λίγο μετά τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα τον περασμένο μήνα. «Πρέπει επίσης να διασφαλίσουμε τη δική μας προστασία».
«Με αυτά τα δεδομένα η υποστήριξη δεν βιώσιμη μακροπρόθεσμα»
Το Βερολίνο και άλλες πρωτεύουσες της Βόρειας Ευρώπης έχουν καλέσει τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες να εξετάσουν τι επιπλέον στρατιωτικό εξοπλισμό και οικονομική βοήθεια θα μπορούσαν να διαθέσουν. «Πιστεύω ότι αυτό δεν είναι βιώσιμο μακροπρόθεσμα για την Ευρώπη», δήλωσε στο Politico ο Νορβηγός υπουργός Άμυνας Τόρε Ο. Σάντβικ. «Όλες οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να εντείνουν τις προσπάθειές τους».
Πίεση σε Ελλάδα, Πολωνία και Ισπανία – «Δώστε Patriot»
Επί της ουσίας τα μηνύματα για περαιτέρω υποστήριξη του Κιέβου απευθύνονται σε τρεις χώρες: Την Ελλάδα, την Πολωνία και την Ισπανία. Πρόκειται για τις τα τρία κράτη μέλη της ΕΕ που κατά την ευρωπαϊκή ηγεσία διαθέτουν αυτή τη στιγμή τα μεγαλύτερα αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων Patriot.
Η Ουκρανία επισπεύδει την ανάπτυξη του εγχώριου αναχαιτιστικού συστήματος Freyja, όμως το αντιβαλλιστικό αυτό σύστημα εξακολουθεί να χρειάζεται επενδύσεις, περαιτέρω τεχνική ανάπτυξη και δοκιμές προτού μπορέσει να αναλάβει αυτόν τον ρόλο. Μέχρι να είναι έτοιμο το Freyja, το Κίεβο χρειάζεται άμεση λύση απέναντι στους ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους.
«Μία από τις κατευθύνσεις προτεραιότητας είναι τα Patriot — PAC-3 ή PAC-2», δήλωσε στο Politico ο Μιχαΐλο Ποντολιάκ, σύμβουλος του επικεφαλής του προεδρικού γραφείου της Ουκρανίας. «Η πρώτη λύση είναι η αγορά ή η παραλαβή αναχαιτιστικών PAC-3 και PAC-2 από υπάρχοντα αποθέματα».
Η Γερμανία και οι υπόλοιπες χώρες της Βόρειας Ευρώπης επικρίνουν τους νοτιοευρωπαίους για την «χαμηλή» συνεισφορά τους στα οπλικά συστήματα της Ουκρανίας σε σχέση με αυτά που οι ίδιες έχουν παραδώσει στο Κίεβο.
Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ ανέφερε ότι η Μαδρίτη έστελνε πυραύλους στην Ουκρανία, ωστόσο η κυβέρνηση δεν έχει αποκαλύψει ούτε τον τύπο ούτε τον αριθμό τους. Το ισπανικό υπουργείο Άμυνας παραπέμπει στη γενικότερη στρατιωτική στήριξη που προσφέρει η Ισπανία στην Ουκρανία και στις δεσμεύσεις της στο ΝΑΤΟ.
«Η Ελλάδα – η οποία παραδοσιακά θεωρεί τη επίσης σύμμαχο στο ΝΑΤΟ Τουρκία ως τη μεγαλύτερη απειλή για την ασφάλειά της – δεν έχει ανακοινώσει καμία μεταφορά Patriot προς την Ουκρανία. Ελληνικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν τον Ιούλιο ότι η Ουκρανία είχε ζητήσει από την Αθήνα έως και 200 παλαιότερους αναχαιτιστικούς πυραύλους PAC-2», αναφέρει το Politico στο δημοσίευμά του.
Πιέσεις προς την Ισπανία και την Ελλάδα φαίνεται να ασκεί και το Κίεβο. «Φυσικά, οι Ουκρανοί διπλωμάτες συνεργάζονται με την Ισπανία, την Ελλάδα και όλους στον κόσμο που διαθέτουν [PAC]», δήλωσε ο ανώτερος αξιωματούχος που γνωρίζει τις συνομιλίες.
Το αδιέξοδο της Ουάσινγκτον
Η εξάρτηση από τους Patriot καθιστά τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ καθοριστικό παράγοντα για το Κίεβο: Οι περισσότεροι αναχαιτιστικοί PAC-3 παράγονται στις Ηνωμένες Πολιτείες, γεγονός που σημαίνει ότι τόσο οι πωλήσεις τους όσο και οποιαδήποτε συμφωνία παραγωγής εξαρτώνται από αποφάσεις του Λευκού Οίκου.
Κατά τη συνάντηση του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι με τον Τραμπ τον περασμένο μήνα, «το βασικό θέμα ήταν οι αναχαιτιστικοί πύραυλοι Patriot», σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο. Ο Τραμπ είχε δημιουργήσει προσδοκίες στη σύνοδο κορυφής της Άγκυρας, όταν δήλωσε ότι θα επιτραπεί στην Ουκρανία να παράγει κατόπιν αδείας αμερικανικής σχεδίασης αναχαιτιστικούς πυραύλους Patriot, ένα βήμα που θα μπορούσε μελλοντικά να μειώσει την εξάρτηση του Κιέβου από τις περιορισμένες αμερικανικές παραδόσεις.
Ωστόσο, ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, Μάθιου Γουίτακερ, ξεκαθάρισε ότι η παραγωγή δεν πρόκειται να λύσει την άμεση έλλειψη. «Μια μακροπρόθεσμη συμφωνία παραγωγής δεν πρόκειται να συναφθεί πριν από τον φετινό χειμώνα», δήλωσε στο Fox Business, προσθέτοντας ότι η κατασκευή των πρώτων πυραύλων θα απαιτούσε ακόμη περισσότερο χρόνο.
Ο δε Τραμπ – την περασμένη εβδομάδα – έβαλε «ταφόπλακα» στις ελπίδες της Ουκρανίας. «Δεν έχουμε συμφωνήσει σε αυτό. Το συζητάμε. Αλλά είναι δύσκολο να παραχωρήσεις τέτοιου είδους τεχνολογία», τόνισε, υπαναχωρώντας από τις αρχικές δηλώσεις του.
Εξάλλου οι ΗΠΑ φαίνεται και οι ίδιες να αντιμετωπίζουν σημαντικές πυραυλικές ελλείψεις. Σύμφωνα με το Reuters, ο Αμερικανικός Στρατός έχει σχεδόν εξαντλήσει τα αποθέματα πυραύλων εξαιτίας του πολέμου με το Ιράν και για αυτό ο Τραμπ επικεντρώνεται πλέον στην αναπλήρωση των αμερικανικών αποθεμάτων. Ερωτηθείς την Πέμπτη για τις εκκλήσεις του Ζελένσκι για περισσότερους πυραύλους Patriot, απάντησε χαρακτηριστικά: «Κι εμείς θέλουμε πυραύλους».
Η Ουκρανία έχει επίσης υπογράψει συμφωνία για την προμήθεια αναχαιτιστικών PAC-2 που θα κατασκευαστούν στη Γερμανία, ωστόσο θεωρείται απίθανο να παραδοθούν πριν από το επόμενο έτος. Αντιμέτωπο με την έλλειψη αναχαιτιστικών πυραύλων, το Κίεβο εξετάζει πλέον μια πιο επιθετική εκστρατεία με στόχο τους ίδιους τους ρωσικούς εκτοξευτές. «Οι Ρώσοι πρέπει να καταλάβουν ότι λίγα λεπτά μετά την εκτόξευση, ολόκληρη η ομάδα που εκτόξευσε τον πύραυλο πρέπει να πεθάνει από δικό μας βαλλιστικό πύραυλο», δήλωσε ο Φεντόροφ.
«Τα πάντα εξαρτώνται από τις ΗΠΑ και η έλλειψη πολιτικής βούλησης για βοήθεια επηρεάζει όλους τους υπόλοιπους», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος που έχει γνώση των παρασκηνιακών συνομιλιών και των προσπαθειών του Κιέβου να εξασφαλίσει περισσότερους πυραύλους. «Η αμερικανική κυβέρνηση θα μπορούσε να είχε βοηθήσει, αλλά δεν το κάνει. Και ως αποτέλεσμα, η κατάσταση είναι δύσκολη και με όλους τους άλλους», πρόσθεσε.
«Παλεύουμε για κάθε πύραυλο»
Για το Κίεβο, οι διαφωνίες γύρω από τα αποθέματα των συμμάχων εξελίσσονται ενώ ο χρόνος πιέζει ασφυκτικά.
Η ζήτηση για αναχαιτιστικούς πυραύλους PAC-3 αυξάνεται κατακόρυφα στη Μέση Ανατολή, το Πεντάγωνο αναπληρώνει τα δικά του αποθέματα και πολλές ευρωπαϊκές χώρες ανησυχούν για τη δυνατότητά τους να αποκρούσουν μια ενδεχόμενη μελλοντική ρωσική επίθεση.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Αντρίι Σίμπιχα δήλωσε ότι η χώρα του δυσκολεύεται να αγοράσει, να ανταλλάξει ή να εξασφαλίσει οποιουσδήποτε διαθέσιμους πυραύλους. «Κυριολεκτικά παλεύουμε για κάθε πύραυλο», δήλωσε ο Σίμπιχα.
