Του Strange Attractor
Τρεις νεκροί στη Σίφνο. Δύο νεκροί στην Ψάθα.
Και λίγο νωρίτερα (τον Ιούνιο, αν θυμάμαι καλά) ένα ακόμη ελικόπτερο που έπεσε στη λίμνη Αώου, ευτυχώς χωρίς ανθρώπινες απώλειες.
Μέσα σε λίγους μήνες, η Ελλάδα έχει βρεθεί αντιμέτωπη με μια αλληλουχία σοβαρών περιστατικών, που αφορούν ελικόπτερα.
Συν ένα φαιδρό περιστατικό, όπου ο ιδιοκτήτης του ήθελε να κάνει μπάνιο όπου του καπνίσει, προσγειώνοντάς το δίπλα σε λουόμενους.
Όλα αυτά μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα δεν είναι κάτι που μια σοβαρή πολιτεία (λέμε τώρα) μπορεί να αντιμετωπίζει ως «κακή συγκυρία».
Ειδικά σε μια μικρή σχετικά χώρα με περιορισμένο αριθμό ελικοπτέρων.
Είναι λόγος για συναγερμό, έλεγχο, εγρήγορση, και κυρίως δύσκολες ερωτήσεις.
Και η πιο πρόσφατη πτώση ελικοπτέρου, με νεκρούς τον χειριστή κι ένα ζευγάρι νιόπαντρων Βρετανών, που έγινε πρώτη είδηση πανευρωπαϊκά, κάνει αυτές τις ερωτήσεις ακόμη πιο επιτακτικές.
Τρία περιστατικά. Διαφορετικές συνθήκες. Διαφορετικά ελικόπτερα, και διαφορετικές επιχειρήσεις.
Άρα, δεν μπορεί κανείς σοβαρά να ισχυριστεί ότι υπάρχει μία κοινή αιτία. Μπορεί όμως να απαιτήσει κάτι απολύτως αυτονόητο. Ποιο;
Να ελεγχθεί αν το σύστημα εποπτείας (χα χα χα ) κάνει σωστά τη δουλειά του.
Τα αίτια των δυστυχημάτων πρέπει να τα αποκαλύψει η έρευνα, και όχι οι πολιτικές σκοπιμότητες, και οι επικοινωνιακέ ανάγκες. Όμως άλλο αυτό και άλλο η υποχρέωση της Πολιτείας να εξετάσει αν το σύστημα πρόληψης λειτουργεί όπως πρέπει.
Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα.
Διότι εδώ μπαίνει στο κάδρο η «μεταρρύθμιση» του 2020.
Με τον νόμο 4757/2020 του Κ. Κ. του Αχ. (εκείνου των Τεμπών), δημιουργήθηκε η Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ), ως ανεξάρτητη διοικητική αρχή, με αρμοδιότητες πιστοποίησης και εποπτείας της πολιτικής αεροπορίας, ενώ διαχωρίστηκαν οι ρόλοι της ΑΠΑ από την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας.
Ο νόμος ανέθεσε στην ΑΠΑ την πιστοποίηση, την εποπτεία, και τους ελέγχους της πολιτικής αεροπορίας, καταργώντας τις κρατικές ελεγκτικές αρχές της ΥΠΑ στα αεροδρόμια, η οποία διατήρησε μόνο τον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας (παροχή υπηρεσιών).
Η ΑΠΑ άρχισε να λειτουργεί το 2022, οπότε και σταμάτησε να διενεργείται κάθε είδους έλεγχος των αεροπορικών δραστηριοτήτων στα αεροδρόμια της χώρας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Στα χαρτιά, η μεταρρύθμιση μπορεί να περιγράφεται ως «σύγχρονο ευρωπαϊκό μοντέλο». Στην πράξη, όμως, υπήρξε μια κρίσιμη αλλαγή, την οποία ο κόσμος (στην πλειοψηφία του) δεν γνωρίζει, ταξιδεύοντας αμέριμνα…
Η μόνιμη επιτόπια παρουσία των κρατικών αεροπορικών αρχών στα αεροδρόμια καταργήθηκε!!!!!!
Κάτι που δεν συμβαίνει ούτε στο προπύργιο του νεοφιλελευθερισμού, την Αμερική, όπου η εκεί ΥΠΑ, η FAA υπάρχει παντού!
Κοινοβουλευτικές ερωτήσεις έχουν θέσει πολλές φορές ακριβώς αυτό το ζήτημα, επισημαίνοντας ότι ο πραγματικός, επιτόπιος και 24ωρος έλεγχος μετατράπηκε σε έλεγχο εκ του μακρόθεν από την Αθήνα.. με τηλεπάθεια.
Με τον τότε αρμόδιο υπουργό (Κ.Κ. του Αχ.) να απαντάει με ύφος, ότι «οι έλεγχοι γίνονται με… ραντάρ»! Μιλάμε για ξεφτέρι, όχι αστεία.
Αυτή όμως η εκ του μακρόθεν «εποπτεία» είναι επαρκής για μια χώρα με εκατοντάδες αεροπορικές δραστηριότητες, δεκάδες αεροδρόμια, πεδία προσγείωσης, ελικοδρόμια, χιλιάδες πτήσεις, και εποχική τερατώδη έκρηξη της εναέριας κυκλοφορίας;
Η ίδια η ΑΠΑ, που έχει έδρα στην Αθήνα, αναφέρει ότι τα γραφεία της λειτουργούν Δευτέρα έως Παρασκευή, και ότι το ωράριο εξυπηρέτησης κοινού είναι 09:00–15:00.
Άρα, πως ελέγχει όλα όσα συμβαίνουν στα αεροδρόμια 24/7, και 365 μέρες το χρόνο; Με τα ραντάρ του Καραμανλή;
Το ζήτημα δεν είναι αστείο. Η αεροπορική ασφάλεια δεν είναι λογιστικός έλεγχος, και δεν είναι ένας φάκελος που ανοίγει στις εννέα το πρωί και κλείνει στις τρεις το μεσημέρι…
Γιατί άλλο να βρίσκεται ο ελέγχων κρατικός υπάλληλος στο αεροδρόμιο, να βλέπει, να ακούει, να ελέγχει, και να παρεμβαίνει, και άλλο να βρίσκεται εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά, περιμένοντας αναφορές, έγγραφα, και e-mail, κατόπιν εορτής, κι αφού το όλο θέμα έχει ήδη γίνει είδηση στα ΜΜΕ (και να’ ναι και καθημερινή εργάσιμη).
Και υπάρχει ακόμη ένα ζήτημα που δεν μπορεί να κρυφτεί κάτω από το χαλί: η στελέχωση.
Όταν μιλάμε για ασφάλεια πτήσεων, δεν χωρούν κομματικές εξυπηρετήσεις, «δικοί μας άνθρωποι», φυτευτοί και μετακλητοί χωρίς το απαιτούμενο τεχνικό υπόβαθρο, ή την απαιτούμενη εμπειρία.
Τέτοιοι κυρίως στελεχώνουν την ΑΠΑ… δυστυχώς.
Η κυβέρνηση, λοιπόν, δεν χρειάζεται να περιμένει το επόμενο δυστύχημα για να κάνει μια αυτονόητη επανεξέταση του νόμου 4757/2020.
Χρειάζεται να απαντήσει καθαρά.
Γιατί έπαψαν να υπάρχουν κρατικοί επιθεωρητές στα αεροδρόμια;
Γιατί δεν γίνονται επιτόπιοι έλεγχοι, γιατί πλέον δεν διαπιστώνονται οι όποιες παραβάσεις, και γιατί δεν πέφτουν πλέον πρόστιμα στους χρήστες (αερ. εταιρίες, εταιρίες εξυπηρέτησης, κλπ;) που καθημερινά παραβιάζουν κανόνες και νομοθεσία;
Ποιοι ευνοούνται από αυτό το καθεστώς «αυτορρύθμισης» στα αεροδρόμια;
Μήπως οι ιδιώτες που λειτουργούν τα 15 μεγαλύτερα εξ αυτών (ανεξέλεγκτα); Χμ;
Μήπως οι δυο μόνο εναπομείνασες (κρητικές, τυχαίο;) αεροπορικές εταιρίες;
Σε τι εξυπηρετεί αυτό το «μπάχαλο» το δημόσιο συμφέρον;
Η ασφάλεια των πτήσεων δεν μπορεί να είναι «γραφειακή υπόθεση».
Όταν ένα ελικόπτερο απογειώνεται, δεν απογειώνεται μαζί του και η ευθύνη του κράτους.
Και όταν πέφτει, δεν αρκεί να εμφανίζονται εκ των υστέρων (από Δευτέρα θα το δούμε, είπε η ΑΠΑ στην περίπτωση της Μήλου), επιτροπές, πορίσματα, «ειδικοί», και δηλώσεις… συλλυπητηρίων.
Η ασφάλεια των πτήσεων κρίνεται πριν από την πτήση. Όχι μετά την τραγωδία.
Η κυβέρνηση λοιπόν, έχει πλέον έναν πολύ απλό δρόμο: να ανοίξει τον φάκελο της αεροπορικής εποπτείας.
Και αν το μοντέλο που θεσπίστηκε το 2020 αποδεικνύεται ανεπαρκές στην πράξη, τότε η κυβέρνηση οφείλει να το αλλάξει. Χθες κιόλας…
Να εξασφαλίσει δυνατότητα ελέγχων σε πραγματικό χρόνο, και όχι μόνο διοικητική εποπτεία «εκ του μακρόθεν», από την Αθήνα.
Ακόμη και αν αυτό σημαίνει επιστροφή στη μόνιμη, και επιτόπια κρατική εποπτεία στα αεροδρόμια και στα ελικοδρόμια, που ίσχυε ως το 2022.
Γιατί σε θέματα ανθρώπινης ζωής, το κράτος δεν δικαιούται να λειτουργεί με ωράριο γραφείου, πώς να το κάνουμε;
Γιατί το κράτος δεν πρέπει να περιμένει το μαύρο κουτί, ή το ΟΡΕΝ και τον ΣΚΑΙ, για να μάθει τι έγινε, και το αστυνομικό τμήμα… Μήλου για το τι πήγε στραβά.
Η πραγματική ασφάλεια δεν μετριέται από το πόσο καλά ερευνούμε ένα δυστύχημα. Μετριέται από το πόσα δυστυχήματα καταφέραμε να αποτρέψουμε.
Και μετά από τρεις σοβαρές υποθέσεις (και μια φαιδρή) μέσα σε τόσο σύντομο διάστημα, η κυβέρνηση οφείλει να δώσει απαντήσεις πριν, και όχι μετά, από την επόμενη τραγωδία…
ΥΓ- Σύμφωνα με χθεσινά δημοσιεύματα, τέσσερις μέρες μετά, η Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας, σε συνέχεια του δυστυχήματος με ελικόπτερο τύπου Bell 206 που σημειώθηκε στις 17/8/2026 στη Σίφνο, απέστειλε επιστολή(!!!!) στους φορείς δικαιοδοσίας της που πετούν το συγκεκριμένο τύπο ελικοπτέρου στην Ελλάδα, ζητώντας τη διενέργεια οπτικών και λειτουργικών ελέγχων σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες και τα ισχύοντα τεχνικά εγχειρίδια του κατασκευαστή.
Οι φορείς καλούνται να κοινοποιήσουν άμεσα τα αποτελέσματα των ελέγχων στην Α.Π.Α.
Τόσο καλά…
