Κινητοποίηση επιστημόνων που έθεσαν σε ύψιστη λειτουργία τηλεσκόπια και διαστημοσυσκευές, προκάλεσε το προαναγγελθέν χτύπημα πυραύλου της εταίρειας Space X του Ίλον Μασκ, κοντά σε κρατήρα στην ορατή από τη Γη πλευρά του φεγγαριού.
Επρόκειτο για ένα εγκαταλελειμμένο τμήμα πυραύλου Falcon 9 που είχε βάρος περί 4.000 κιλά και μέγεθος αντίστοιχo με κτήριο πέντε ορόφων.
Η πρόσκρουση συνέβη σύμφωνα με τους υπολογισμούς της ακολουθούμενης τροχιάς του, κοντά στους σεληνιακούς κρατήρες Αϊνστάιν και Μπελ, με την αστρονομική ταχύτητα που ξεπερνούσε τα 8.700 χιλιόμετρα την ώρα.
Το συγκεκριμένο ανώτερο στάδιο του πυραύλου είχε εκτοξευθεί τον Ιανουάριο του περασμένου έτους από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι στη Φλόριντα, μεταφέροντας δύο εμπορικές σεληνάκατους.
Ειδικότερα, η αποστολή περιλάμβανε το ρομποτικό σκάφος Blue Ghost της αμερικανικής εταιρείας Firefly Aerospace, το οποίο πραγματοποίησε μια απόλυτα επιτυχημένη προσσελήνωση, καθώς και το Resilience της ιαπωνικής εταιρείας ispace, το οποίο δυστυχώς είχε άσχημη κατάληξη κατά την κάθοδό του λίγους μήνες αργότερα.
Τι συνέβη με τον πύραυλο-φάντασμα;
Όταν η SpaceX εκτοξεύει έναν πύραυλο Falcon 9, το κάτω μέρος του (ο κύριος κινητήρας) επιστρέφει συνήθως πίσω στη Γη για να ξαναχρησιμοποιηθεί. Όμως, το πάνω μέρος του πυραύλου –που είναι υπεύθυνο για να στείλει τα ρομποτικά σκάφη μακριά, πέρα από την τροχιά της Γης– μένει στο διάστημα.
Κανονικά, η εταιρεία ακολουθεί αυστηρούς κανόνες για το πώς «ξεφορτώνεται» αυτό το κομμάτι με ασφάλεια. Σε αυτή τη συγκεκριμένη αποστολή, όμως, συνέβη κάτι απρόσμενο: η επίδραση από το φως του ήλιου, την ηλιακή δραστηριότητα και τις βαρυτικές δυνάμεις της Γης, της Σελήνης και του Ήλιου λειτούργησαν συνδυαστικά σαν μια αόρατη «σπρωξιά».
Σε τροχιά σύγκρουσης
Αυτές οι μικρές και συνεχείς πιέσεις άλλαξαν σιγά-σιγά την πορεία του πυραύλου, βάζοντάς τον σε μια τεράστια, ελλειπτική τροχιά που τον έφερνε πότε κοντά και πότε μακριά από τη Σελήνη, μέχρι που τελικά τον οδήγησε στη μοιραία σύγκρουση μαζί της.
Το εντυπωσιακό αυτό συμβάν έλαβε χώρα στη φωτεινή πλευρά της Σελήνης, καθιστώντας απόλυτα αδύνατη την οπτική παρατήρησή του με γυμνό μάτι ή ακόμη και από ερασιτεχνικά τηλεσκόπια από τη Γη, η οποία απέχει περίπου 362.100 χιλιόμετρα.
Η λάμψη και τα μυστικά της
Η λάμψη που δημιουργήθηκε ήταν εξαιρετικά αμυδρή και διήρκεσε μόλις κλάσματα του δευτερολέπτου, κρυμμένη κάτω από το έντονο φως του ήλιου.
Παρά ταύτα, ισχυρά επίγεια αστεροσκοπεία και ερευνητικές ομάδες στις αμερικανικές ηπείρους κατόρθωσαν να συλλέξουν πολύτιμα στοιχεία.
Το νέφος
Ενδεικτικά, ο Καρλ Σμιτ, πλανητικός επιστήμονας στο Κέντρο Διαστημικής Φυσικής του Πανεπιστημίου της Βοστώνης, ανέφερε ότι το διάσημο Very Large Telescope στη Χιλή κατέγραψε μέσω φασματοσκοπίας ένα διακριτικό σύννεφο αερίων νατρίου και λιθίου, ενώ παράλληλα άλλοι επιστήμονες εντόπισαν εκπομπές νατρίου από ερευνητικές τοποθεσίες, επιβεβαιώνοντας έτσι την ακριβή στιγμή της πρόσκρουσης.
Ανεξάρτητοι αστρονόμοι είχαν αρχικά εντοπίσει την τροχιά του ενισχυτή χρησιμοποιώντας δημόσια διαθέσιμα δεδομένα, ενώ το Κέντρο Μελετών Αντικειμένων Κοντά στη Γη του Εργαστηρίου Αεροπροώθησης της NASA επιβεβαίωσε με απόλυτη βεβαιότητα την πορεία πρόσκρουσης.
Οι ειδικοί έσπευσαν από την πρώτη στιγμή να καθησυχάσουν το κοινό, τονίζοντας πως δεν υπήρχε απολύτως καμία απειλή για τον πλανήτη μας.
Για την επιστημονική κοινότητα και τους πλανητικούς γεωλόγους, η τυχαία αυτή καταστροφή μετατράπηκε σε ένα ανεκτίμητο, ελεγχόμενο πείραμα.
Δεδομένου ότι οι ερευνητές γνωρίζουν επακριβώς τις διαστάσεις, το βάρος, την ταχύτητα και το ακριβές σημείο πρόσκρουσης του πυραύλου, το γεγονός αυτό προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία μελέτης.
Το Lunar Reconnaissance Orbiter, ένας δορυφόρος της NASA που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη, προγραμματίζεται να καταγράψει λεπτομερείς εικόνες υψηλής ανάλυσης της περιοχής, επιτρέποντας στους επιστήμονες να συγκρίνουν τη μορφολογία του εδάφους πριν και μετά το συμβάν.
Κρατήρας έως 30 μέτρα
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ειδικών, η σύγκρουση εκτιμάται ότι δημιούργησε έναν κρατήρα διαμέτρου περίπου 20 έως 30 μέτρων και βάθους αρκετών μέτρων, εκτοξεύοντας τεράστιες ποσότητες σκόνης και πετρωμάτων σε τεράστιες αποστάσεις.
Η ανάλωση αυτής της σκόνης και του υλικού που αναδύεται από τα έγκατα της σεληνιακής επιφάνειας προσφέρει φρέσκα και καθοριστικά στοιχεία για τη γεωλογία της Σελήνης, βοηθώντας τους επιστήμονες να κατανοήσουν βαθύτερα πώς σχηματίστηκε ολόκληρο το σύστημα Γης-Σελήνης πριν από περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια.
Νερό, το Ιερό Δισκοπότηρο
Επιπλέον, τα δεδομένα αυτά αναμένεται να αποκαλύψουν κρίσιμες πληροφορίες σχετικά με την πιθανή ύπαρξη υπόγειου πάγου νερού σε περιοχές που δεν βλέπουν ποτέ το φως του ήλιου, παρόμοια με την ιστορική αποστολή LCROSS το 2009.
Πέρα από τη θεωρητική γνώση, τα συμπεράσματα αυτά έχουν τεράστια πρακτική αξία για το μέλλον της διαστημικής εξερεύνησης.
