H Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά σήμερα, Δευτέρα 10 Αυγούστου, τον Άγιο Λαυρέντιο τον Αρχιδιάκονο, μία από τις εμβληματικότερες μορφές των διωγμών των πρώτων χριστιανικών αιώνων.
Υπεύθυνος για την περιουσία της Εκκλησίας της Ρώμης και κυρίως για τη φροντίδα των φτωχών, ο Λαυρέντιος αρνήθηκε να παραδώσει τους εκκλησιαστικούς θησαυρούς στις ρωμαϊκές αρχές.
Αντί γι’ αυτούς, παρουσίασε τους φτωχούς, τους ασθενείς και τους αδύναμους, δηλώνοντας, σύμφωνα με την παράδοση, ότι αυτοί είναι ο πραγματικός «θησαυρός της Εκκλησίας».
Ο Άγιος Λαυρέντιος ο Αρχιδιάκονος
Ο Άγιος Λαυρέντιος έζησε τον 3ο αιώνα μ.Χ. και υπηρέτησε ως ένας από τους επτά διακόνους της Εκκλησίας της Ρώμης, έχοντας στενή σχέση με τον επίσκοπο Ρώμης, Άγιο Ξύστο Β΄.
Ως αρχιδιάκονος είχε αναλάβει σημαντικές ευθύνες: τη διαχείριση της εκκλησιαστικής περιουσίας, τη φύλαξη των ιερών σκευών και, κυρίως, τη διανομή βοήθειας στους φτωχούς και σε όσους είχαν ανάγκη.
Λίγες ημέρες αργότερα έρχεται η σειρά του Λαυρεντίου.
Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, οι ρωμαϊκές αρχές γνωρίζουν ότι είναι υπεύθυνος για τα οικονομικά της Εκκλησίας και απαιτούν να τους παραδώσει τους θησαυρούς της. Εκείνος ζητά λίγο χρόνο.
Αντί όμως να συγκεντρώσει χρυσό και ασήμι, μοιράζει όσα διαθέτει η Εκκλησία στους φτωχούς. Στη συνέχεια συγκεντρώνει μπροστά στις αρχές ανθρώπους που ζουν στη φτώχεια, χήρες, ορφανά και ασθενείς και τους παρουσιάζει ως τον αληθινό πλούτο της Εκκλησίας.
Η πράξη του προκαλεί την οργή των διωκτών του.
Ο Λαυρέντιος υποβάλλεται σε σκληρά βασανιστήρια και τελικά οδηγείται στον μαρτυρικό θάνατο. Η παράδοση που επικράτησε στη Δύση αναφέρει ότι θανατώθηκε επάνω σε πυρακτωμένη σχάρα, παραμένοντας μέχρι τέλους σταθερός στην πίστη του.
Η μνήμη του εξαπλώθηκε πολύ γρήγορα σε ολόκληρο τον χριστιανικό κόσμο και ο Άγιος Λαυρέντιος έγινε μία από τις πιο τιμώμενες μορφές της αρχαίας Εκκλησίας.
Ο Άγιος Ξύστος, Πάπας Ρώμης
Ο Άγιος Ξύστος Β΄ υπήρξε επίσκοπος Ρώμης σε μία εξαιρετικά δύσκολη περίοδο για τους χριστιανούς.
Ανέλαβε την Εκκλησία της Ρώμης το 257 μ.Χ., όταν ο αυτοκράτορας Βαλεριανός είχε αρχίσει να λαμβάνει σκληρά μέτρα εναντίον του χριστιανισμού.
Έναν χρόνο αργότερα εκδόθηκε διάταγμα που στρεφόταν ιδιαίτερα εναντίον των επισκόπων, των πρεσβυτέρων και των διακόνων.
Ο Ξύστος συνελήφθη ενώ βρισκόταν με πιστούς και κληρικούς και οδηγήθηκε στον θάνατο. Το μαρτύριό του συνδέθηκε στενά με εκείνο του διακόνου του, Αγίου Λαυρεντίου, ο οποίος ακολούθησε λίγες ημέρες αργότερα.
Ο Άγιος Ιππόλυτος ο Μάρτυρας
Ο Άγιος Ιππόλυτος τιμάται επίσης στις 10 Αυγούστου ως μάρτυρας της πρώτης Εκκλησίας.
Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, γνώρισε τον χριστιανισμό και οδηγήθηκε στην πίστη βλέποντας το θάρρος και την αφοσίωση των χριστιανών που οδηγούνταν στο μαρτύριο.
Η δική του ομολογία είχε ως αποτέλεσμα τη σύλληψη και τον μαρτυρικό του θάνατο.
Ο Άγιος Λαυρέντιος της Καλούγας
Ο Άγιος Λαυρέντιος της Καλούγας αποτελεί μία πολύ μεταγενέστερη μορφή της Ορθοδοξίας.
Έζησε στη Ρωσία στις αρχές του 16ου αιώνα και επέλεξε τον δύσκολο δρόμο της διά Χριστόν σαλότητας, αποφεύγοντας κάθε κοσμική τιμή και ζώντας με αυστηρή άσκηση.
Η παράδοση τον συνδέει στενά με την πόλη Καλούγα και του αποδίδει προορατικό και θαυματουργικό χάρισμα. Η τιμή προς το πρόσωπό του παραμένει ιδιαίτερα ισχυρή στη ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία.
Ο Άγιος Ήρων ο Φιλόσοφος
Ο Άγιος Ήρων ο Φιλόσοφος συγκαταλέγεται επίσης στους Αγίους που τιμά σήμερα η Εκκλησία.
Η παράδοση τον παρουσιάζει ως άνθρωπο με μεγάλη μόρφωση, ο οποίος δεν περιορίστηκε στην ανθρώπινη σοφία αλλά αναζήτησε την αλήθεια στη χριστιανική πίστη.
Η Εκκλησία διατηρεί τη μνήμη του ως παράδειγμα της συνάντησης της γνώσης με την πίστη και της αναζήτησης της αλήθειας πέρα από τα όρια της ανθρώπινης φιλοσοφίας.
Ο Άγιος Λαυρέντιος και ο «θησαυρός της Εκκλησίας»
Η ιστορία που έχει μείνει περισσότερο συνδεδεμένη με τον Άγιο Λαυρέντιο είναι εκείνη της απαίτησης των ρωμαϊκών αρχών να παραδώσει τα πλούτη της Εκκλησίας.
Η απάντησή του ανατρέπει την ίδια την έννοια του πλούτου. Αντί για χρυσάφι, παρουσιάζει ανθρώπους: τους φτωχούς, τους ανήμπορους, εκείνους που είχαν ανάγκη από βοήθεια.
Ανεξάρτητα από τις λεπτομέρειες που προστέθηκαν στην αφήγηση μέσα στους αιώνες, η παράδοση αυτή συμπυκνώνει τον τρόπο με τον οποίο η αρχαία Εκκλησία αντιλαμβανόταν τη διακονία: ο πλούτος της δεν βρίσκεται στα υλικά αγαθά, αλλά στους ανθρώπους τους οποίους καλείται να υπηρετεί.
Η νηστεία του Δεκαπενταύγουστου
Η 10η Αυγούστου βρίσκεται μέσα στη νηστεία της Παναγίας, η οποία διαρκεί έως τις 14 Αυγούστου και προετοιμάζει τους πιστούς για την Κοίμηση της Θεοτόκου.
Στους ναούς συνεχίζονται αυτές τις ημέρες οι Παρακλήσεις προς την Παναγία, ενώ η περίοδος χαρακτηρίζεται από νηστεία, προσευχή και φιλανθρωπία.
Το μήνυμα της ημέρας
Ο Λαυρέντιος βρίσκεται μπροστά σε ένα ξεκάθαρο δίλημμα: να προστατεύσει τον εαυτό του ή να προστατεύσει εκείνους που εξαρτώνται από την Εκκλησία για να επιβιώσουν.
Επιλέγει το δεύτερο. Γι’ αυτό και η ιστορία του επιβιώνει σχεδόν δεκαοκτώ αιώνες αργότερα. Υπενθυμίζει ότι η αξία μιας κοινότητας δεν μετριέται από όσα συγκεντρώνει, αλλά από όσα είναι διατεθειμένη να προσφέρει – και κυρίως από τον τρόπο με τον οποίο στέκεται απέναντι στους πιο αδύναμους.
Σε ποιους λέμε «χρόνια πολλά»
Την ονομαστική τους γιορτή έχουν όσοι φέρουν τα ονόματα:
- Ηρωνία, Ηρώ, Ήρων
- Ιππόλυτος, Ιππολύτη
- Λαυρέντιος, Λαυρεντία
