Η Σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα ανοίγει σήμερα, με έντονο γεωπολιτικό ενδιαφέρον καθώς πραγματοποιείται σε μια περίοδο αυξημένων διεθνών προκλήσεων, ανακατατάξεων και κυρίως αβεβαιοτήτων.
Η τουρκική πρωτεύουσα έχει τεθεί σε κατάσταση ύψιστης ασφαλείας, με περισσότερους από 56.000 αστυνομικούς να συμμετέχουν στα μέτρα προστασίας των ηγετών που θα λάβουν μέρος στις εργασίες της Συνόδου. Παράλληλα, εκατοντάδες στελέχη της αμερικανικής αποστολής και της Μυστικής Υπηρεσίας έχουν ήδη αναλάβει τον συντονισμό της επίσκεψης.
Η συνάντηση Τραμπ – Ερντογάν
Tο σημαντικότερο γεγονός της επίσκεψης θεωρείται η κατ’ ιδίαν συνάντηση μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο Προεδρικό Μέγαρο της Άγκυρας.
Η υποδοχή του από τον Τούρκο πρόεδρο θα πραγματοποιηθεί με το πρωτόκολλο.
Μετά την ιδιωτική συνάντηση θα ακολουθήσουν διευρυμένες συνομιλίες μεταξύ των δύο αντιπροσωπειών, ενώ οι δύο ηγέτες σύμφωνα με τα τουρκικά αναμένεται να παραχωρήσουν κοινή συνέντευξη Τύπου.
Το μεγαλύτερο βάρος των διαβουλεύσεων πέφτει στα εξοπλιστικά προγράμματα και στη στρατηγική συνεργασία των δύο χωρών.
Η Άγκυρα επιδιώκει να εξασφαλίσει την προμήθεια αμερικανικών κινητήρων F110, οι οποίοι είναι απαραίτητοι για την ανάπτυξη του τουρκικού μαχητικού KAAN. Παράλληλα, επιθυμεί να ανοίξει εκ νέου η συζήτηση για την επιστροφή της στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35, από το οποίο είχε αποκλειστεί μετά την αγορά των ρωσικών πυραυλικών συστημάτων S-400.
Στο τραπέζι των συνομιλιών αναμένεται ως εκ τούτου να βρεθούν οι αμερικανικές κυρώσεις CAATSA, ενώ θέμα θεωρείται ότι θα είναι και ζητήματα περιφερειακές εξελίξεις στο πεδίο της ασφάλειας, αλλά και η κατάσταση στη Συρία.
Σύμφωνα με διεθνείς αναλυτές, οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζονται θετικές στην έγκριση μιας πρώτης παρτίδας περίπου 40 κινητήρων F110 προς την Τουρκία.
Οι κινητήρες αυτοί αποτελούν βασικό στοιχείο για την παραγωγή νέων αεροσκαφών KAAN, καθώς το τουρκικό πρόγραμμα ανάπτυξης εγχώριου κινητήρα εξακολουθεί να βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο σύμφωνα με τούρκους αξιωματούχους .
Γιατί τα F-35 παραμένουν δύσκολη υπόθεση
Παρά τη θετική στάση που ενδέχεται να υπάρξει για τους κινητήρες F110, η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικά πολιτικά και θεσμικά εμπόδια.
Οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν μετά την αγορά των S-400 παραμένουν σε ισχύ και η άρση τους απαιτεί πολύπλοκες πολιτικές διαδικασίες στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και ουσιαστική αλλαγή της τουρκικής στάσης απέναντι στο ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα.
Αναλυτές εκτιμούν ότι, ακόμη κι αν ο Ντόναλντ Τραμπ επιθυμούσε να επιταχύνει τις εξελίξεις, θα συναντούσε σοβαρές αντιδράσεις τόσο στο Κογκρέσο όσο και σε σημαντικά πολιτικά κέντρα της Ουάσιγκτον.
Έντονες αντιδράσεις έχουν ήδη εκφραστεί στον αμερικανικό δημόσιο διάλογο για το ενδεχόμενο επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
Οι ελληνικές κινήσεις
Οι εξελίξεις στην Άγκυρα παρακολουθούνται στενά και από την Αθήνα, καθώς οποιαδήποτε μεταβολή στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις επηρεάζει άμεσα τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ξεκάθαρη θέση σχετικά με το ισχύον πλαίσιο των αμερικανικών περιορισμών στα εξοπλιστικά διατύπωσε από το βήμα της Βουλής ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας.
Όπως επισήμανε, εξακολουθούν να ισχύουν οι περιορισμοί που προβλέπει η αμερικανική νομοθεσία, ενώ για την άρση τους απαιτείται νέα απόφαση του Κογκρέσου. «Κατά την παρούσα φάση δεν υφίσταται οποιοδήποτε ζήτημα για την άρση των απαγορεύσεων», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική διαθέτει ισχυρό διεθνές αποτύπωμα και τις απαραίτητες διπλωματικές σχέσεις, ώστε η χώρα να προωθεί αποτελεσματικά τα εθνικά της συμφέροντα στον τομέα των εξοπλιστικών.
Την ίδια στιγμή αναλυτές εκτιμούν ότι ενδεχόμενες ανακοινώσεις υπέρ της Άγκυρας θα πρέπει να συνοδευτούν από σαφείς ελληνικές παρεμβάσεις προς την Ουάσιγκτον, με στόχο τη διασφάλιση των ελληνικών συμφερόντων.
Η συνάντηση Τραμπ -Ερντογάν αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα της Συνόδου του ΝΑΤΟ, καθώς οι αποφάσεις που θα ληφθούν ενδέχεται να επηρεάσουν όχι μόνο τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις αλλά και τη συνολική αρχιτεκτονική ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή.
