Η NASA ανακοίνωσε νέα συμβόλαια για προσεδαφίσεις στη Σελήνη στο πλαίσιο του προγράμματος δημιουργίας μόνιμης σεληνιακής βάσης καθώς και ένα απρόσμενο σχέδιο που εξετάζει την αποστολή ενός ειδικού ρόβερ στο νότιο πόλο του φεγγαριού όπου θα δημιουργηθεί η πρώτη βάση.
Στο πλαίσιο της τακτικής ενημέρωσης που έχει θεσπίσει το τελευταίο χρονικό διάστημα για τα σχέδια της για τη Σελήνη η NASA ανακοίνωσε ότι οι εταιρείες Astrobotic, Firefly Aerospace και Intuitive Machines θα αναλάβουν τέσσερις ρομποτικές αποστολές προσεδάφισης οι οποίες θα μεταφέρουν επιστημονικά όργανα στην επιφάνεια της Σελήνης. Στόχος είναι η δοκιμή και ανάπτυξη τεχνολογιών που θα επιτρέψουν τη δημιουργία μιας μόνιμης ανθρώπινης παρουσίας στο φεγγάρι.
«Ακολουθούμε το μοντέλο που λειτούργησε εξαιρετικά για τη NASA τη δεκαετία του 1960. Δεν περάσαμε κατευθείαν στην αποστολή Apollo 11» ανέφερε ο διοικητής της NASA Τζάρεντ Άιζακμαν.
Αποκάλυψε επίσης ότι η NASA εξετάζει το ενδεχόμενο να αξιοποιήσει ένα δοκιμαστικό όχημα που είχε κατασκευαστεί ως αντίγραφο των ρόβερ Perseverance και Curiosity, τα οποία εξερευνούν τον Άρη. «Υπάρχει και άλλο», είπε χαρακτηριστικά, παραπέμποντας στη γνωστή ατάκα του Γιόντα από το κινηματογραφικό έπος του Πολέμου των Άστρων.
Το ρόβερ
Το δοκιμαστικό αυτό όχημα ονομάζεται PROMISE, από τα αρχικά της φράσης «Polar Rover for Observation, Mapping, and In Situ Exploration». Παλαιότερα ήταν γνωστό ως Optimism.
Το PROMISE αναπτύχθηκε στο Εργαστήριο Αεριώθησης της NASA (JPL) στην Καλιφόρνια και χρησιμοποιείται ως πλατφόρμα δοκιμών ώστε οι μηχανικοί να ελέγχουν νέες εντολές και τεχνικές πριν εφαρμοστούν στα ρόβερ Perseverance και Curiosity στον Άρη. Τώρα η NASA εξετάζει το ενδεχόμενο να του αναθέσει τη δική του διαστημική αποστολή.
Παρότι η αποστολή του PROMISE στη Σελήνη θα στερούσε από τα ενεργά ρόβερ του Άρη τη βασική πλατφόρμα δοκιμών στη Γη ο Άιζακμαν θεωρεί ότι το όφελος θα ήταν μεγαλύτερο. «Έχουμε πλέον πολυετή εμπειρία από τη λειτουργία των δύο ρόβερ στον Άρη και διαθέτουμε αυτόν τον εξοπλισμό, στον οποίο οι φορολογούμενοι έχουν επενδύσει σημαντικούς πόρους. Έτσι προέκυψε το ερώτημα: γιατί να μην το στείλουμε στη Σελήνη;» ανέφερε.
Με ορισμένες τεχνικές αναβαθμίσεις το PROMISE θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στην προώθηση του προγράμματος Artemis. Όπως και τα Perseverance και Curiosity τροφοδοτείται από θερμοηλεκτρική γεννήτρια ραδιοϊσοτόπων (RTG) η οποία μετατρέπει τη θερμότητα από τη φυσική διάσπαση ραδιενεργού υλικού σε ηλεκτρική ενέργεια.
Αυτό σημαίνει ότι δεν εξαρτάται από το ηλιακό φως για να λειτουργήσει, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό στη Σελήνη όπου πολλές περιοχές παραμένουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα στο σκοτάδι. Η NASA σχεδιάζει να δημιουργήσει τη βάση Artemis κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης περιοχή όπου εκτιμάται ότι υπάρχουν σημαντικά αποθέματα παγωμένου νερού αλλά και ιδιαίτερα σύνθετες συνθήκες φωτισμού.
Τα υπόλοιπα ρομποτικά οχήματα που αναπτύσσονται σήμερα για μελλοντικές αποστολές στη Σελήνη συμπεριλαμβανομένων των νέων σκαφών προσεδάφισης που ανακοινώθηκαν χρησιμοποιούν αποκλειστικά ηλιακή ενέργεια.
Το σχέδιο
Μέχρι το 2029, η NASA σχεδιάζει να πραγματοποιήσει έως και 20 αποστολές στο πλαίσιο του προγράμματος Commercial Lunar Payload Services (CLPS), το οποίο αποτελεί το πρώτο στάδιο της προσπάθειας δημιουργίας μόνιμης σεληνιακής βάσης. Οι νέες αποστολές που ανακοινώθηκαν θα συγκαταλέγονται στις πρώτες αυτής της σειράς.
Μία από τις σημαντικότερες προγραμματισμένες αποστολές είναι το φορτηγό σκάφος Blue Moon Mark 1 της Blue Origin, το οποίο αναμένεται να εκτοξευθεί με τον πύραυλο New Glenn. Ωστόσο το χρονοδιάγραμμα επηρεάστηκε από πρόσφατη έκρηξη κατά τη διάρκεια δοκιμής κινητήρα αν και ο διευθύνων σύμβουλος της Blue Origin, Ντέιβ Λιμπ, εμφανίζεται βέβαιος ότι ο New Glenn θα πραγματοποιήσει εκτόξευση μέσα στη χρονιά.
Η Astrobotic ανέλαβε δύο αποστολές με το σκάφος Griffin 1. Σε μία από αυτές θα μεταφερθεί το ρόβερ FLIP της Astrolab στη σεληνιακή επιφάνεια κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026. Παράλληλα η Firefly Aerospace και η Intuitive Machines ανέλαβαν συμβόλαια για αποστολές με τα σκάφη Blue Ghost και Nova C αντίστοιχα τα οποία θα πραγματοποιηθούν τα επόμενα χρόνια στο πλαίσιο του CLPS. Κάθε αποστολή θα μεταφέρει τουλάχιστον τρία επιστημονικά όργανα της NASA.
Το σύστημα στερεοσκοπικών καμερών SCALPSS θα μελετήσει την επίδραση των καυσαερίων των κινητήρων προσεδάφισης στη σεληνιακή σκόνη, ώστε να βελτιωθεί η ασφάλεια των μελλοντικών προσεδαφίσεων. Το σύστημα Laser Retroreflector Array (LRA) θα δοκιμάσει τεχνικές ακριβούς εντοπισμού θέσης και πλοήγησης με τη χρήση λέιζερ. Το φασματόμετρο LETS θα καταγράφει τα επίπεδα ακτινοβολίας γύρω από τη Σελήνη και σε διάφορες περιοχές της επιφάνειάς της.
«Γνωρίζουμε αρκετά για τη Σελήνη και σε κάποιο βαθμό για τον νότιο πόλο της, αλλά όχι όσα χρειάζονται πριν στείλουμε ανθρώπους και κατασκευάσουμε μια μόνιμη βάση. Η ανάπτυξη διαφορετικών ρομποτικών μέσων στην επιφάνεια, η εξερεύνηση και η κατανόηση του περιβάλλοντος και των περιοχών που μας ενδιαφέρουν είναι απολύτως κρίσιμες» δήλωσε ο Κάρλος Γκαρσία Γκολάν υπεύθυνος του προγράμματος Moon Base της NASA που υποστήριξε επίσης την ιδέα αποστολής του PROMISE στη Σελήνη.
«Ίσως ακούγεται παράτολμο να στείλουμε στη Σελήνη ένα εφεδρικό ρόβερ που σχεδιάστηκε για τον Άρη, αλλά αυτή είναι ακριβώς η φιλοσοφία της NASA», είπε. «Η αποστολή μας είναι να πετυχαίνουμε το σχεδόν αδύνατο. Γιατί λοιπόν όχι;»
