Η Ευρωπαϊκή Ένωση δηλώνει έτοιμη για τις δασικές πυρκαγιές εν όψει καλοκαιριού, με τις Βρυξέλλες να διαμηνύουν πως «η Ευρώπη είναι έτοιμη να ανταποκριθεί».
Η Επίτροπος Ισότητας, Ετοιμότητας και Διαχείρισης Κρίσεων, Χατζά Λαμπίμπ, σε ενημέρωση δημοσιογράφων, μεταξύ των οποίων και της Ναυτεμπορικής, στις Βρυξέλλες, προειδοποίησε ωστόσο πως «αυτό που κάποτε ήταν εξαίρεση, πλέον είναι πραγματικότητα», σημειώνοντας πως αναμένονται δριμύτερες πυρκαγιές.
Μόνο το 2025, ένα πρωτοφανές 1 εκατομμύριο εκτάρια γης σε ολόκληρη την ΕΕ κάηκαν σε δασικές πυρκαγιές.
Ως απάντηση, η ΕΕ αναπτύσσει για το καλοκαίρι 2026 αριθμό-ρεκόρ πυροσβεστών αεροσκαφών , και εμπειρογνωμόνων έκτακτης ανάγκης για να συμβάλει στην προστασία ζωών, σπιτιών και φύσης.
«Πυροσβέστες από όλη την ήπειρό μας έχουν μία κοινή αποστολή: να προστατεύσουν τους ανθρώπους, τα σπίτια και τα δάση. Στο πλαίσιο της μεγαλύτερης επιχείρησης που έχουμε οργανώσει ποτέ, σχεδόν 800 πυροσβέστες θα βρίσκονται στις περιοχές όπου ο κίνδυνος είναι υψηλότερος, ενώ ευρωπαϊκά πυροσβεστικά αεροσκάφη θα είναι έτοιμα να αναπτυχθούν άμεσα, όποτε χρειαστεί. Αυτή είναι η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη στην πράξη», σημειώνει σε μήνυμά της η πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Τρεις άξονες
Η κ. Λαμπίμπ χώρισε την ευρωπαϊκή δράση απέναντι στις πυρκαγιές σε τρεις άξονες:
- Δυναμικότερη ανταπόκριση στις δασικές πυρκαγιές και άμεση επέμβαση.
- «Μπότες στο έδαφος»: περίπου 800 πυροσβέστες από 14 χώρες σε ετοιμότητα (βλ. παρακάτω).
- Πρόληψη: «να προλάβουμε τις καταστροφές πριν αυτές συμβούν», όπως σημείωσε χαρακτηριστικά.
Μέτρα
Ενόψει λοιπόν της θερινής περιόδου, η ΕΕ ενίσχυσε τα μέτρα ετοιμότητάς της για τη στήριξη των χωρών της ΕΕ:
- 777 πυροσβέστες από 14 χώρες θα αναπτυχθούν σε περιοχές υψηλού κινδύνου σε 6 χώρες της νότιας Ευρώπης
- 22 πυροσβεστικά αεροσκάφη και 5 ελικόπτερα από τον στόλο της ΕΕ είναι έτοιμα να στηρίξουν τις χώρες που βρίσκονται υπό πίεση
- 21 πιστοποιημένες ομάδες έτοιμες να παρέμβουν σε όλη την Ευρώπη
241 στην Ελλάδα
Μπορεί το νούμερο να φαντάζει «σταγόνα στον ωκεανό», αλλά η αλήθεια είναι πως αριθμός των πυροσβεστών που αναπτύσσονται εκ των προτέρων αυξάνεται σταθερά τα τελευταία χρόνια – 450 το 2023, 556 το 2024 και 650 το 2025. Φέτος, 241 τίθενται σε ετοιμότητα μόνο στην Ελλάδα.
«Το 2022, είχαμε λίγο πάνω από 200 πυροσβέστες στην Ελλάδα και αυτό το καλοκαίρι σχεδόν 800 σε έξι χώρες», δήλωσε η Χάτζα Λαμπίμπ. «Αυτή είναι η Ευρώπη που προσαρμόζεται στη σημερινή νέα πραγματικότητα».
Καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου των δασικών πυρκαγιών, οι εμπειρογνώμονες του Κέντρου Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών, με την υποστήριξη πρόσθετων εμπειρογνωμόνων σε θέματα δασικών πυρκαγιών, θα παρακολουθούν τους κινδύνους και θα στηρίζουν τις αποστολές 24 ώρες το εικοσιτετράωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα, με βάση μετεωρολογικές και επιστημονικές αναλύσεις.
Το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιές θα παρέχει συνεχείς προβλέψεις κινδύνου δασικών πυρκαγιών, ενώ οι δορυφορικές υπηρεσίες της ΕΕ, όπως το Copernicus, θα παρέχουν χαρτογράφηση έκτακτης ανάγκης και γεωχωρική ανάλυση για τη στήριξη των επιτόπιων αποφάσεων.
Το 2028 νέα πυροσβεστικά αεροσκάφη
Παρ’ όλα αυτά, η Κομισιόν τονίζει πως 18 νέα πυροσβεστικά αεροσκάφη και τρία επιπλέον ελικόπτερα δεν θα παραδοθούν πριν 2028.
Η ΕΕ εγκαινιάζει παράλληλα έναν νέο ευρωπαϊκό περιφερειακό σταθμό πυρόσβεσης στην Κύπρο για την ενίσχυση των ικανοτήτων ετοιμότητας και αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών σε ολόκληρη την Ευρώπη και την περιοχή της Νότιας Μεσογείου.
Ο σταθμός θα έχει την ικανότητα να προ-τοποθετήσει 6 αεροσκάφη και να φιλοξενήσει εκπαιδεύσεις για επαγγελματίες πολιτικής προστασίας.
Μέσω αυτού του κόμβου, η ΕΕ στοχεύει όχι μόνο στην παροχή βοήθειας στους γείτονες της Μεσογείου, αλλά και στην εκπαίδευση των εργαζομένων στην πολιτική προστασία και στην ανταλλαγή γνώσεων μεταξύ των εθνικών ομάδων πυρόσβεσης.
Ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας της ΕΕ και το rescEU παρέχουν ήδη ουσιαστική στήριξη στις χώρες της ΕΕ μέσω της εναέριας ικανότητας πυρόσβεσης και της διασυνοριακής βοήθειας.
Με τη νέα προσέγγιση για τη διαχείριση του κινδύνου δασικών πυρκαγιών που παρουσιάστηκε τον Μάρτιο του 2026, η Επιτροπή αποσκοπεί στην περαιτέρω ενίσχυση της πρόληψης, της ετοιμότητας, της αντίδρασης και της ανάκαμψης από δασικές πυρκαγιές σε ολόκληρη την ΕΕ.
Ενώ το ανθρώπινο δυναμικό έχει αυξηθεί, ο στόλος της ΕΕ που αποτελείται από 22 αμφίβια και ελαφρά αεροσκάφη και πέντε ελικόπτερα έτοιμα να επέμβουν όπου χρειάζεται αντιπροσωπεύει αύξηση κατά μόλις ένα ελικόπτερο από πέρυσι και συνολική απώλεια δύο αεροσκαφών σε σύγκριση με το 2024.
