Η «Βασίλισσα» Μελόνι έχει να αντιμετωπίσει μία νέα ακροδεξιά απειλή στο εσωτερικό της χώρας. Ποιος είναι ο «Στρατηγός» Ρομπέρτο Βανάτσι που βάζει σε κρίσιμα διλήμματα την πρωθυπουργό της Ιταλίας;
Διεθνείς Πιέσεις και Οικονομικά Αδιέξοδα
Ήδη έχει αρκετούς μπελάδες. Η άλλοτε στενή σχέση της με τον Τραμπ έγινε τοξική για τους ψηφοφόρους της. Η πρόσφατη δήλωση του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, ότι η Ιταλία επέτρεψε στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσει τις βάσεις της για τον πόλεμο στο Ιράν, κάτι που η ίδια έχει αρνηθεί, την έχει φέρει σε δυσάρεστη θέση. Η ιταλική οικονομία δεν πετάει. Το ιταλικό ΑΕΠ είναι από τα χαμηλότερα της Ευρώπης, ενώ το χρέος για το 2026 προβλέπεται να ανέλθει στο 138,5% ξεπερνώντας και της Ελλάδας. Παρότι με 194 δις ευρώ είναι ο μεγαλύτερος αποδέκτης του προγράμματος Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει δαπανήσει μόλις το 57% που της έχει διατεθεί.
Δημοσκοπικά ωστόσο η Τζόρτζια Μελόνι έχει καταφέρει να διατηρήσει το ποσοστό του κόμματός της, «Τα αδέλφια της Ιταλίας», σε υψηλά επίπεδα, ακόμη και 2-3 μονάδες περισσότερο απ’ όταν εξελέγη. «Η Μελόνι τα έχει πάει πολύ καλά, για κάποιον που είναι πλέον πρωθυπουργός εδώ και 4 χρόνια. Έχει δείξει μεγάλη ανθεκτικότητα», σχολιάζει στο Βήμα, ο Ντανιέλε Αλμπερτάτσι, καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στη Σχολή Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Σάρεϊ, στο Ηνωμένο Βασίλειο.
«Ωστόσο, η ιταλική πολιτική είναι πολιτική συνασπισμών, από τότε που ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι, στα μέσα της δεκαετίας του ’90, εφηύρε την ιδέα να ενώσει όλους τους δεξιούς, και ανάγκασε την αριστερά να προσπαθήσει να σκεφτεί με τους ίδιους όρους σε κάθε διαδοχική εκλογική αναμέτρηση. Επομένως, καθώς πρόκειται για πολιτική συνασπισμών, ακόμα και αν χάσεις 3- 6% των ψήφων, αυτό από μόνο του μπορεί να είναι αρκετό για να χάσεις τις εκλογές. Και εδώ μπαίνει στη σκηνή ο Ρομπέρτο Βανάτσι», μας εξηγεί ο κύριος Αλμπερτάτσι.
Η Άνοδος του Ρομπέρτο Βανάτσι και το «Εθνικό Μέλλον»
Ποιος είναι, όμως, ο «Στρατηγός» Ρομπέρτο Βανάτσι που έχει αναστατώσει τους τελευταίους μήνες την ιταλική πολιτική σκηνή;
Ο 58χρονος Ρομπέρτο Βανάτσι είναι πρώην αξιωματικός του ιταλικού στρατού και νυν ευρωβουλευτής, ο οποίος έγινε ευρέως γνωστός το 2023 χάρη στο βιβλίο του «Ο κόσμος ανάποδα», το οποίο περιέχει απόψεις κατά των μεταναστών, των ομοφυλόφιλων και του φεμινισμού.
Ο Ματέο Σαλβίνι θεώρησε καλή ιδέα να εκμεταλλευτεί τη φήμη του, έκανε τον Βανάτσι αναπληρωτή ηγέτη στο κόμμα του, στη «Λέγκα», και τον «κατέβασε» στις ευρωεκλογές του 2024, όπου και θριάμβευσε. Ο Βανάτσι, όμως, τον Φεβρουάριο του 2026 τον εγκατέλειψε και ίδρυσε δικό του κόμμα, το «Εθνικό Μέλλον» (Futuro Nazionale).
Το «Εθνικό Μέλλον» έχει όλα τα συστατικά ενός ακροδεξιού κόμματος, ζητώντας τη μείωση των μεταναστών της χώρας από 12% που είναι σήμερα, στο 4%, με θέσεις κατά των αμβλώσεων, των ομοφυλόφιλων και της «woke» κουλτούρας. Είναι αντιευρωπαϊστής και εξαίρει την επιστροφή της εθνικής κυριαρχίας της Ιταλίας. Ενώ καταδικάζει την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, θαυμάζει τον Πούτιν, τάσσεται υπέρ του ενεργειακού εμπορίου με τη Μόσχα και κατά της στρατιωτικής και οικονομικής βοήθειας στην Ουκρανία. Στον πόλεμο με το Ιράν πρότεινε η Ευρωπαϊκή Ένωση να στείλει βοήθεια στο ιρανικό καθεστώς -το οποίο, κατά τα λεγόμενά του, έχει δεχθεί την αμερικανική και ισραηλινή επιθετικότητα- όπως έκανε με την Ουκρανία, κατηγορώντας τη για υποκριτική στάση.
«Ο Βανάτσι ουσιαστικά τοποθετείται στα δεξιά τόσο των «Αδελφών της Ιταλίας» όσο και της «Λέγκα». Λέει στους ψηφοφόρους ότι ούτε η Μελόνι, ούτε ο Σαλβίνι, είναι πρόθυμοι να υλοποιήσουν αυτά τους υποσχέθηκαν. Θα τον χαρακτήριζα πραγματικά ως ηγέτη της ακροδεξιάς, επειδή προσπαθεί πολύ ανοιχτά να κερδίσει ψήφους από τους νεοφασίστες» σχολιάζει ο κύριος Αλμπερτάτσι.
Το Δημοσκοπικό Ρήγμα και η Απειλή της Ακροδεξιάς
Σύμφωνα με πρόσφατες δημοσκοπήσεις το νεοϊδρυθέν κόμμα του Βανάτσι παίρνει ήδη 5,3%, περίπου ίδιο ποσοστό με τη Λέγκα του Σαλβίνι, προκαλώντας «σεισμό» στο πολιτικό σκηνικό της χώρας. «Το πρόβλημα είναι ότι, όταν δύο αντιμαχόμενοι συνασπισμοί είναι αρκετά ισορροπημένοι – όπως συμβαίνει στην Ιταλία με τον δεξιό και τον αριστερό συνασπισμό –, ακόμη και η απώλεια 4-5% των ψήφων προς κάποιον που βρίσκεται εκτός του συνασπισμού σου μπορεί να κρίνει την έκβαση των εκλογών», εξηγεί ο κύριος Αλμπερτάτσι.
Το Στρατηγικό Δίλημμα: Συμμαχία ή Απομόνωση;
Η Μελόνι συνεπώς βρίσκεται αντιμέτωπη σε ένα δίλημμα: να εντάξει το «Εθνικό Μέλλον» στον Συνασπισμό της ή να το απομονώσει;
«Το πιο εύκολο για εκείνη θα ήταν να εντάξει τον Βανάτσι και να τον κάνει μέλος του συνασπισμού, κάτι που επιθυμεί και ο ίδιος. Αλλά φυσικά, η πολιτική δεν αφορά μόνο αυτούς τους υπολογισμούς. Αφορά την ιδεολογία, την ταυτότητα, τις πολιτικές. Η Μελόνι έχει εργαστεί πολύ σκληρά για να δείξει στους Ιταλούς ότι, ειδικά σε διεθνές επίπεδο, είναι μια σύγχρονη, υπεύθυνη και αξιόπιστη ηγέτιδα. Το να συνεργαστεί με κάποιον όπως ο Βανάτσι της προκαλεί πολλά προβλήματα.
Αν συνεργαστεί μαζί του δημιουργείται το ερώτημα: θα είναι σαν τον Σαλβίνι, ο οποίος «γαβγίζει» για διάφορα θέματα, αλλά στα σημαντικά, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ουκρανία ψηφίζει πάντα με τους «Αδελφούς της Ιταλίας» ή ο κύριος Βανάτσι θα είναι πιο «ενοχλητικός»; Υποψιάζομαι το δεύτερο, γιατί αλλιώς δεν θα έχει λόγο ύπαρξης πολιτικά», αναλύει ο κύριος Αλμπερτάτσι.
Αν δεν συνεργαστεί μαζί του όμως θα χάσει κρίσιμες ψήφους, δεδομένου ότι ο Βανάτσι μέχρι στιγμής «κλέβει» ψηφοφόρους από τη συμμαχία της.
Οι βουλευτικές εκλογές του 2027 θα είναι πιο δύσκολες για τη Μελόνι για έναν ακόμη λόγο. Σε αντίθεση με τις προηγούμενες, τα βασικά κόμματα της αντιπολίτευσης, δηλαδή το «Δημοκρατικό Κόμμα» και «Τα Πέντε Αστέρια», παρά τις σημαντικές διαφορές τους, έχουν συνασπιστεί και μπορούν να προσελκύσουν και άλλα μικρά κόμματα δορυφόρους. «Γι’ αυτό και όλοι αναμένουν ότι αυτές οι εκλογές θα είναι πολύ, πολύ αμφίρροπες», δηλώνει κύριος Αλμπερτάτσι.
Η πρόταση για τον νέο εκλογικό νόμο
Η Μελόνι, ως έμπειρη πολιτικός, προτείνει να γίνει αλλαγή του εκλογικού νόμου ώστε να υπάρχει «μπόνους πλειοψηφίας». Με το νέο σύστημα το κόμμα ή ο συνασπισμός- εφόσον έχει ήδη συμφωνήσει ποιος θα είναι υποψήφιος πρωθυπουργός- που θα κερδίσει πάνω από το 40% των ψήφων θα λαμβάνει αυτομάτως τον απαραίτητο αριθμό εδρών για να κυβερνήσει με ασφάλεια.
Δεν είναι ωστόσο σίγουρο αν θα μπορέσει να περάσει αυτήν την πρόταση και ακόμα και αν το καταφέρει, αν τελικά θα βγει κερδισμένη. Στην παρούσα φάση, το πώς θα χειριστεί τον Ρομπέρτο Βανάτσι είναι μάλλον το πιο κρίσιμο ερώτημα για την επόμενη μέρα στην πολιτική της καριέρα. Δύσκολα διλήμματα για την Ιταλίδα Πρωθυπουργό.
