Η συζήτηση για την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης είναι μόνιμα ανοιχτή στην Ελλάδα, όμως τα όσα εκτυλίσσονται στην Κύπρο γύρω από το όνομα του Νίκου Αναστασιάδη ξεπερνούν κάθε θεσμική φαντασία.
Η υπόθεση του πρώην προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο οποίος βρίσκεται αντιμέτωπος με βαριές κατηγορίες, φέρνει στο φως ένα βαθύτατα προβληματικό σύστημα εξουσίας, όπου οι θεσμικοί ρόλοι μπερδεύονται επικίνδυνα με τις προσωπικές και πολιτικές φιλίες.
Ένας εισαγγελέας με παρελθόν στο υπουργικό
Το κεντρικό πρόβλημα στην υπόθεση δεν αφορά μόνο τη σοβαρότητα των επτά κατηγοριών που βαραίνουν τον πρώην πρόεδρο. Εντοπίζεται κυρίως στο πρόσωπο που κρατά τα κλειδιά της δικαστικής του τύχης.
Ο στενός δεσμός: Ο γενικός εισαγγελέας, ο οποίος καλείται να αποφασίσει για την πορεία της δίωξης, είναι άμεσα διορισμένος από τον ίδιο τον Νίκο Αναστασιάδη.
Η υπουργική θητεία: Πριν αναλάβει τα εισαγγελικά του καθήκοντα, υπηρέτησε ως υπουργός στην κυβέρνηση του κατηγορούμενου πρώην προέδρου.
Το θεσμικό βραχυκύκλωμα: Ένας πρώην υφιστάμενος καλείται σήμερα να κρίνει ανεξάρτητα και αμερόληπτα τον πρώην πολιτικό του προϊστάμενο.
Όταν οι θεσμοί θυμίζουν οικογενειακή επιχείρηση
Οι φήμες για στενές φιλικές σχέσεις μεταξύ των δύο ανδρών απλώς επιτείνουν την καχυποψία των πολιτών. Ακόμα όμως και αν κάποιος μείνει αυστηρά στα γεγονότα, η εικόνα παραμένει θεσμικά αποκρουστική. Το γεγονός ότι ένας πρώην υπουργός ελέγχει τη δικαστική μοίρα του ανθρώπου που τον έχρισε υπουργό και μετέπειτα εισαγγελέα, ακυρώνει στην πράξη την έννοια της διάκρισης των εξουσιών.
Αυτές οι κυπριακές «ομορφιές» αποδεικνύουν ότι το πρόβλημα της δικαιοσύνης στη μεγαλόνησο δεν είναι απλώς διαδικαστικό, αλλά δομικό.
Όταν οι ελεγκτές και οι ελεγχόμενοι ανταλλάσσουν καρέκλες εξουσίας, η εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς γκρεμίζεται με πάταγο.
