Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν αναμένεται να υπογράψουν επισήμως στις 19 Ιουνίου στην Ελβετία μνημόνιο κατανόησης (Memorandum of Understanding), ανοίγοντας τον δρόμο για διαπραγματεύσεις διάρκειας 60 ημερών με στόχο τον οριστικό τερματισμό του πολέμου και την επιβολή νέων, αυστηρών περιορισμών στο πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Το Bloomberg δημοσίευσε το κείμενο του προσχεδίου του μνημονίου, το οποίο αποτελείται από 14 σημεία και προβλέπει τα εξής:
1. Άμεσος και μόνιμος τερματισμός του πολέμου
Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, μαζί με τους συμμάχους τους στον τρέχοντα πόλεμο, δηλώνουν ότι με την υπογραφή του μνημονίου επέρχεται άμεσο και μόνιμο τέλος του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου. Δεσμεύονται ότι δεν θα αναλάβουν πλέον οποιαδήποτε εχθρική ενέργεια η μία εναντίον της άλλης και θα απέχουν από την απειλή ή τη χρήση βίας. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώνει τις διατάξεις αυτού και των υπολοίπων άρθρων.
2. Σεβασμός κυριαρχίας και εδαφικής ακεραιότητας
Οι δύο πλευρές δεσμεύονται να σέβονται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα η μία της άλλης και να απέχουν από παρεμβάσεις στις εσωτερικές υποθέσεις εκατέρωθεν.
3. Διαπραγματεύσεις για οριστική συμφωνία εντός 60 ημερών
Ιράν και ΗΠΑ δεσμεύονται να διαπραγματευθούν και να καταλήξουν σε τελική συμφωνία εντός μέγιστου χρονικού διαστήματος 60 ημερών, το οποίο μπορεί να παραταθεί με κοινή συναίνεση.
4. Άρση ναυτικού αποκλεισμού και αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων
Με την υπογραφή του μνημονίου, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και να αποτρέπουν οποιαδήποτε παρεμπόδιση ή εμπόδιο εις βάρος του Ιράν. Παράλληλα, αναλαμβάνουν την υποχρέωση να αποκαταστήσουν εντός 30 ημερών την κυκλοφορία στη ναυσιπλοΐα στο πλήρες δυναμικό της. Η κίνηση πλοίων από την πλευρά του Ιράν θα πρέπει να είναι ανάλογη με τα προπολεμικά επίπεδα. Οι ΗΠΑ δεσμεύονται επίσης να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από τις γύρω περιοχές εντός 30 ημερών από την επίτευξη της τελικής συμφωνίας.
5. Αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας από το Ιράν
Με την υπογραφή του μνημονίου, το Ιράν θα λάβει άμεσα μέτρα ώστε η κίνηση εμπορικών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν και αντιστρόφως να επανέλθει εντός 30 ημερών στα προπολεμικά επίπεδα, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη άρσης τεχνικών εμποδίων και εξουδετέρωσης ναρκών από ιρανικής πλευράς.
6. Σχέδιο οικονομικής ανασυγκρότησης ύψους τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν, σε συνεργασία με τους περιφερειακούς εταίρους τους, να δημιουργήσουν ολοκληρωμένο σχέδιο αποκατάστασης και οικονομικής ανάπτυξης του Ιράν, το οποίο θα έχει συμφωνηθεί από τα δύο μέρη και θα εξασφαλίζει χρηματοδότηση τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων. Ο μηχανισμός εφαρμογής του σχεδίου θα καθοριστεί εντός 60 ημερών ως μέρος της τελικής συμφωνίας.
7. Τερματισμός όλων των κυρώσεων
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να τερματίσουν, βάσει χρονοδιαγράμματος που θα συμφωνηθεί στο πλαίσιο της τελικής συμφωνίας, κάθε μορφή κυρώσεων που αντιμετωπίζει σήμερα το Ιράν. Σε αυτές περιλαμβάνονται αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA), καθώς και όλες οι μονομερείς αμερικανικές κυρώσεις, πρωτογενείς και δευτερογενείς.
8. Πυρηνικό πρόγραμμα και εμπλουτισμένο υλικό
Το Ιράν επαναλαμβάνει ότι δεν θα κατασκευάσει ποτέ πυρηνικά όπλα. Οι δύο πλευρές συμφωνούν ότι η τύχη του εμπλουτισμένου υλικού, καθώς και όλα τα υπόλοιπα αμοιβαία συμφωνημένα ζητήματα που σχετίζονται με το πυρηνικό πρόγραμμα, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών αναγκών του Ιράν, θα ρυθμιστούν επαρκώς στην τελική συμφωνία, η οποία θα επιβεβαιώνει τις διατάξεις του συγκεκριμένου άρθρου.
9. Διατήρηση του status quo μέχρι την τελική συμφωνία
Μέχρι την επίτευξη τελικής συμφωνίας, οι δύο πλευρές συμφωνούν να διατηρήσουν το υφιστάμενο καθεστώς. Το Ιράν θα διατηρήσει αμετάβλητο το πυρηνικό του πρόγραμμα και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις ούτε θα ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή.
10. Εξαιρέσεις για τις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται ότι αμέσως μετά την υπογραφή του μνημονίου και έως την ημερομηνία άρσης των κυρώσεων, το αμερικανικό Yπουργείο Οικονομικών θα εκδώσει εξαιρέσεις (waivers) για τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και παραγώγων τους, καθώς και για όλες τις σχετικές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών, ασφαλιστικών και μεταφορικών υπηρεσιών.
11. Αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων και περιουσιακών στοιχείων
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται ότι, ανάλογα με την πρόοδο των διαπραγματεύσεων προς μια τελική συμφωνία, τα δεσμευμένα ή περιορισμένα κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία του Ιράν θα αποδεσμεύονται και θα καθίστανται πλήρως διαθέσιμα. Τα κεφάλαια αυτά, είτε βρίσκονται σε κεντρικό λογαριασμό είτε μεταφέρονται, θα μπορούν να χρησιμοποιούνται για οποιαδήποτε πληρωμή τελικού δικαιούχου καθορίζεται από την Κεντρική Τράπεζα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Οι ΗΠΑ δεσμεύονται να εκδώσουν όλες τις απαραίτητες άδειες και εγκρίσεις για τον σκοπό αυτό.
12. Μηχανισμός εποπτείας εφαρμογής
Οι δύο πλευρές συμφωνούν να δημιουργηθεί μηχανισμός εφαρμογής, ο οποίος θα επιβλέπει την επιτυχή υλοποίηση και τη μελλοντική τήρηση της τελικής συμφωνίας.
13. Διαπραγμάτευση των υπολοίπων άρθρων μετά από διαβεβαιώσεις εφαρμογής
Μετά την υπογραφή του μνημονίου και αφού δοθούν διαβεβαιώσεις για την έναρξη εφαρμογής των άρθρων 4, 5, 10 και 11, καθώς και για τη συνέχιση της εφαρμογής των σχετικών μέτρων, οι δύο πλευρές θα προχωρήσουν σε διαπραγματεύσεις για την τελική συμφωνία αποκλειστικά ως προς τα υπόλοιπα άρθρα.
14. Έγκριση από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ
Η τελική συμφωνία θα εγκριθεί μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
