Νέα μελέτη υποστηρίζει ότι η εξάπλωση των smartphones μπορεί να εξηγεί έως και το μισό της πτώσης των γεννήσεων στις ΗΠΑ από το 2007. Οι ερευνητές συνδέουν τη νέα ψηφιακή καθημερινότητα με βαθιές αλλαγές στις ανθρώπινες σχέσεις, τη σεξουαλική συμπεριφορά και τις αναπαραγωγικές επιλογές.
Μπορεί το smartphone να έχει επηρεάσει όχι μόνο τον τρόπο που επικοινωνούμε, αλλά και το πόσα παιδιά αποκτούμε; Αυτό είναι το ερώτημα που θέτει μια νέα μελέτη της οικονομολόγου Caitlin Myers από το Middlebury College, η οποία επιχειρεί να εξηγήσει τη συνεχιζόμενη πτώση των γεννήσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες μετά το 2007.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η μελέτη, οι γεννήσεις στις ΗΠΑ έχουν μειωθεί κατά περίπου 22% από το 2007, χρονιά που ο Steve Jobs παρουσίασε το πρώτο iPhone.
Για χρόνια, οι οικονομολόγοι απέδιδαν τη μείωση στη χρηματοπιστωτική κρίση και τη λεγόμενη Μεγάλη Ύφεση του 2008, περιμένοντας ότι οι γεννήσεις θα επανέλθουν όταν η οικονομία ανακάμψει.
Ωστόσο, η ανάκαμψη ήρθε, αλλά η υπογεννητικότητα παρέμεινε.
Η Myers, σε ερευνητικό κείμενο με τον προκλητικό τίτλο Is the iPhone Birth Control?, υποστηρίζει ότι η εξάπλωση των smartphones ενδέχεται να εξηγεί από το ένα τρίτο έως και το μισό της μείωσης των γεννήσεων κατά την τελευταία εικοσαετία.
Η ανάλυσή της βασίζεται σε μια ιδιότυπη «φυσική πειραματική συνθήκη»: τα πρώτα iPhone λειτουργούσαν αποκλειστικά στο δίκτυο της AT&T, γεγονός που δημιούργησε σημαντικές γεωγραφικές διαφορές στην αρχική τους διάδοση. Σύμφωνα με την έρευνα, οι γεννήσεις μειώθηκαν νωρίτερα και εντονότερα στις περιοχές όπου οι κάτοικοι μπορούσαν να αποκτήσουν iPhone από τα πρώτα χρόνια κυκλοφορίας του.
Οι ερευνητές επιχείρησαν να αποκλείσουν άλλες πιθανές εξηγήσεις, όπως η αστικοποίηση, το εισόδημα ή οι τοπικές οικονομικές συνθήκες. Ακόμη και μετά τον έλεγχο αυτών των παραγόντων, η συσχέτιση παρέμεινε ισχυρή.
Μία από τις βασικές υποθέσεις της μελέτης είναι ότι τα smartphones άλλαξαν ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οι νέοι περνούν τον ελεύθερο χρόνο τους. Η ψυχολόγος Jean Twenge, γνωστή για τις έρευνές της πάνω στη Γενιά Ζ, έχει καταγράψει τη σημαντική μείωση των δια ζώσης κοινωνικών επαφών μεταξύ των εφήβων μετά την εξάπλωση των smartphones. Όπως υποστηρίζει, οι νέοι αφιερώνουν περισσότερο χρόνο στις οθόνες και λιγότερο σε κοινωνικές δραστηριότητες, εξόδους ή συναντήσεις με φίλους.
Για τη Myers, η συνέπεια είναι σχεδόν προφανής: λιγότερες προσωπικές επαφές σημαίνουν λιγότερες ερωτικές σχέσεις και, κατ’ επέκταση, λιγότερες εγκυμοσύνες. Η επίδραση φαίνεται ιδιαίτερα έντονη στους εφήβους, όπου η πτώση των γεννήσεων είναι μεγαλύτερη από οποιαδήποτε άλλη ηλικιακή ομάδα.
Η μελέτη προτείνει επίσης και άλλους πιθανούς μηχανισμούς. Τα smartphones έκαναν ευκολότερη την πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με την αντισύλληψη και τις αμβλώσεις, ενώ παράλληλα αύξησαν την κατανάλωση πορνογραφικού περιεχομένου. Σύμφωνα με τη Myers, αρκετοί φοιτητές της θεωρούν ότι η διαδικτυακή σεξουαλική ψυχαγωγία λειτουργεί πλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις, ως υποκατάστατο των πραγματικών ερωτικών σχέσεων.
Παρότι η μελέτη δεν αποδεικνύει αιτιώδη σχέση και έχει ήδη προκαλέσει συζητήσεις στους ακαδημαϊκούς κύκλους, εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ερευνών που εξετάζουν πώς οι ψηφιακές τεχνολογίες μετασχηματίζουν τη δημογραφία, τις κοινωνικές σχέσεις και την οικογενειακή ζωή.
Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν η επίδραση αυτή έχει πλέον φτάσει στο όριό της ή αν οι αλλαγές που έφερε η εποχή των smartphones θα συνεχίσουν να επηρεάζουν τις γεννήσεις και τις ανθρώπινες σχέσεις για πολλά χρόνια ακόμη.
