Οι οφειλέτες της Εφορίας δεν αποκλείονται από τη λήψη φορολογικής ενημερότητας, ωστόσο η διαδικασία εξαρτάται από το είδος και την κατάσταση των οφειλών τους. Με νέα εγκύκλιο, η ΑΑΔΕ διευκρινίζει τους νέους κανόνες που εφαρμόζονται στις μεταβιβάσεις ακινήτων, στις εισπράξεις χρημάτων από το Δημόσιο αλλά και στις περιπτώσεις όπου, αντί για αποδεικτικό ενημερότητας, εκδίδεται βεβαίωση οφειλής.
Αναλυτικότερα με βάση την εγκύκλιο:
1. Φορολογούμενος θέλει να πουλήσει ακίνητο ή να συστήσει εμπράγματο δικαίωμα, όπως υποθήκη ή επικαρπία, ενώ έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές σε αναστολή είσπραξης που υπερβαίνουν τις 50.000 ευρώ. Σήμερα ο βασικός κανόνας είναι ότι παρακρατείται ποσοστό 50% επί του τιμήματος, εφόσον το τίμημα δεν είναι χαμηλότερο από την αντικειμενική αξία του ακινήτου. Η παρακράτηση γίνεται μέχρι το ύψος των συνολικών οφειλών. Με τη νέα ευνοϊκότερη ρύθμιση όταν οι οφειλές βρίσκονται σε αναστολή λόγω δικαστικής απόφασης ή απόφασης της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών το ποσοστό παρακράτησης μπορεί να μειωθεί από 5% έως 50% του τιμήματος, εφόσον η υπόλοιπη οφειλή διασφαλίζεται με εγγυήσεις ή εμπράγματες ασφάλειες, όπως υποθήκη σε άλλο ακίνητο. Για την εμπράγματη ασφάλεια λαμβάνεται υπόψη το 80% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου που προσφέρεται ως διασφάλιση.
Παράδειγμα
Φορολογούμενος πουλάει ακίνητο με τίμημα 100.000 ευρώ και έχει ληξιπρόθεσμη οφειλή 80.000 ευρώ σε αναστολή λόγω απόφασης ΔΕΔ. Με τον βασικό κανόνα, θα παρακρατηθούν 50.000 ευρώ, δηλαδή το 50% του τιμήματος. Αν όμως προσφέρει επαρκή διασφάλιση για το υπόλοιπο ποσό, η παρακράτηση μπορεί να μειωθεί στο 5%, δηλαδή σε 5.000 ευρώ. Έτσι, ο φορολογούμενος λαμβάνει μεγαλύτερο μέρος του τιμήματος, αλλά το Δημόσιο προστατεύεται μέσω της εγγύησης.
2. Για είσπραξη χρημάτων από τον δημόσιο τομέα οι μη ληξιπρόθεσμες οφειλές δεν λαμβάνονται υπόψη για την παρακράτηση. Εξαίρεση υπάρχει όταν εφαρμόζεται συμψηφισμός, κυρίως όταν ο φορολογούμενος έχει απαίτηση από φορέα της Κεντρικής Διοίκησης και ταυτόχρονα έχει βεβαιωμένες οφειλές προς το Δημόσιο. Τότε μπορεί να παρακρατηθεί μέχρι και το 100% του ποσού που πρόκειται να εισπράξει, έως το ύψος των οφειλών του.
Παράδειγμα
Επαγγελματίας πρόκειται να εισπράξει 3.000 ευρώ από υπουργείο και έχει βεβαιωμένη οφειλή 700 ευρώ. Αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις συμψηφισμού, θα παρακρατηθούν 700 ευρώ και θα λάβει τα υπόλοιπα 2.300 ευρώ. Δεν εκδίδεται αποδεικτικό ενημερότητας αλλά βεβαίωση οφειλής κυρίως όταν υπάρχουν μη τακτοποιημένες ληξιπρόθεσμες οφειλές ή όταν το ποσό που πρέπει να παρακρατηθεί είναι μεγαλύτερο από το τίμημα της μεταβίβασης. Η βεβαίωση οφειλής δείχνει ποιες οφειλές υπάρχουν και επιτρέπει να ολοκληρωθεί η μεταβίβαση μόνο με ειδικούς όρους, συνήθως με παρακράτηση μεγαλύτερου ποσού.
3. Για τα αλληλεγγύως ευθυνόμενα πρόσωπα, οι τακτοποιημένες οφειλές νομικού προσώπου στο οποίο συμμετέχουν μέχρι τα προβλεπόμενα χαμηλά ποσοστά δεν αναγράφονται στη βεβαίωση, εκτός αν το ζητήσει ο ίδιος ο αιτών. Αν όμως οι οφειλές δεν είναι τακτοποιημένες, τότε αναγράφονται.
Παράδειγμα
Φορολογούμενος θέλει να πουλήσει ακίνητο, αλλά έχει μη ρυθμισμένες ληξιπρόθεσμες οφειλές 120.000 ευρώ ως αλληλεγγύως ευθυνόμενο πρόσωπο. Εφόσον οι οφειλές δεν είναι τακτοποιημένες, δεν μπορεί να λάβει απλό αποδεικτικό ενημερότητας. Εκδίδεται βεβαίωση οφειλής, στην οποία αναγράφεται το ποσό των 120.000 ευρώ.
