Ερευνητές ανακάλυψαν ένα εντυπωσιακό οικοσύστημα θαλάσσιας ζωής που περιλαμβάνει μέδουσες, σωληνόμορφα σκουλήκια, αστερίες, αστακοί κ.α. να ευδοκιμούν πάνω σε ένα νεκροταφείο φαλαινών ηλικίας εκατομμυρίων ετών στον βαθύ ωκεανό.
Η εκπληκτική ανακάλυψη βρίσκεται σε βάθη έως και 7 χιλιομέτρων κάτω από την επιφάνεια του νοτιοανατολικού Ινδικού Ωκεανού και αποτελεί το βαθύτερο, αρχαιότερο και μεγαλύτερο νεκροταφείο φαλαινών που έχει εντοπιστεί μέχρι σήμερα. Αυτές οι μοναδικές υποθαλάσσιες κοινότητες δημιουργούνται όταν τα πτώματα των φαλαινών βυθίζονται στον πυθμένα παρέχοντας μια μακροχρόνια πηγή θρεπτικών συστατικών για τους οργανισμούς που ζουν γύρω τους.
Το μεγάλο μέγεθος των φαλαινών και η ιδιαίτερη χημική σύσταση των οστών τους είναι καθοριστικής σημασίας για τη δημιουργία αυτών των καταφυγίων ζωής στα μεγάλα βάθη εξήγησε ο βιολόγος Σικούν Σονγκ από το Ινστιτούτο Επιστήμης και Μηχανικής Βαθέων Θαλασσών της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών. Ωστόσο λόγω των συνθηκών που επικρατούν στα μεγάλα βάθη των ωκεανών η ανακάλυψη τέτοιων περιοχών είναι εξαιρετικά δύσκολη για τους επιστήμονες.
Η ανακάλυψη
Οι ερευνητές εξερεύνησαν τα κατάλοιπα κατά τη διάρκεια πολλών αποστολών με βαθυσκάφη το 2023 συλλέγοντας δείγματα και χαρτογραφώντας με ακρίβεια την έκταση αυτού του υποθαλάσσιου «νεκροταφείου». Εντόπισαν πέντε διαφορετικές θέσεις με σκελετούς φαλαινών και ανακάλυψαν απολιθώματα, μεταξύ των οποίων κρανία τόσο από ραμφοφάλαινες (ζιφιοί) όσο και από μυστακοφόρες φάλαινες. Τα αρχαιότερα οστά χρονολογούνται πριν από περίπου 5,3 εκατομμύρια χρόνια.
Στα πτώματα και γύρω από αυτά βρέθηκε μια μεγάλη ποικιλία οργανισμών, μικρών και μεγάλων, όπως αγγούρια της θάλασσας, καρκινοειδή όπως αστακοί squat και θαλάσσια δίθυρα μαλάκια. Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε αυτή την εβδομάδα στην επιθεώρηση «Nature» πολλά από αυτά τα είδη είναι πιθανό να είναι άγνωστα μέχρι σήμερα στην επιστήμη.
Ο παλαιοντολόγος Στίβεν Γκόντφρεϊ από το Μουσείο Θαλάσσιας Ζωής Calvert στο Μέριλαντ, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα, χαρακτήρισε τον πιθανό αριθμό νέων δειγμάτων ως «εντυπωσιακό». Διάφοροι παράγοντες φαίνεται να συνέβαλαν στη διατήρηση των οστών για εκατομμύρια χρόνια.
Η μεγάλη πυκνότητά τους τα βοήθησε να αντισταθούν στις επιθέσεις σκουληκιών που τρέφονται με οστά, ενώ το μεγάλο βάθος τα προστάτευσε από την κάλυψη με ιζήματα και άλλα χαλαρά υλικά. Επιπλέον, ένα λεπτό στρώμα ορυκτών που προήλθε από το θαλασσινό νερό φαίνεται να συνέβαλε στην αποτροπή της αποσύνθεσης τους.
Οι λόγοι για τη μεγάλη συγκέντρωση νεκρών φαλαινών στην περιοχή παραμένουν αβέβαιοι. Πιθανές εξηγήσεις περιλαμβάνουν φυσικά αίτια, ασθένειες που σχετίζονται με τις καταδύσεις σε μεγάλα βάθη ή ακόμη και το σχήμα του βυθού, το οποίο μοιάζει με το γράμμα V και ίσως κατευθύνει τα υπολείμματα προς αυτό το σημείο.
Τέτοιες ανακαλύψεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές για την κατανόηση των πολύπλοκων κοινοτήτων ζωής που επιβιώνουν ακόμη και στα πιο απομονωμένα και δυσπρόσιτα περιβάλλοντα.
«Η μελέτη αυτών των νεκροταφείων φαλαινών είναι καθοριστική για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η ζωή προσαρμόζεται σε ακραίες συνθήκες, όχι μόνο εξαιτίας της απουσίας φωτός και της περιορισμένης παρουσίας οξυγόνου αλλά και λόγω των τεράστιων πιέσεων που επικρατούν στα μεγάλα βάθη» δήλωσε ο συν-συγγραφέας της μελέτης και παλαιοντολόγος Τζιοβάνι Μπιανούτσι από το Πανεπιστήμιο της Πίζας στην Ιταλία.
