Ένας σπάνιος σεληνιακός μετεωρίτης που έπεσε στη Γη περιέχει στοιχεία για ένα μέχρι σήμερα άγνωστο γεγονός πρόσκρουσης που συγκλόνισε τη Σελήνη πριν από περίπου 3,5 δισεκατομμύρια χρόνια. Η σύγκρουση ήταν τόσο ισχυρή που έλιωσε την επιφάνεια του φεγγαριού.
Η μελέτη αυτής της αρχαίας σύγκρουσης προσφέρει νέα στοιχεία για τη συμπεριφορά του ηλιακού συστήματος εκείνη την εποχή περίπου όταν άρχιζε να εμφανίζεται η ζωή στη Γη. Οι επιστήμονες εξέτασαν έναν σεληνιακό μετεωρίτη που βρέθηκε στη βορειοδυτική Αφρική. Ο μετεωρίτης με την ονομασία NWA 12593 περιέχει πληροφορίες για τρεις διαφορετικές προσκρούσεις στη Σελήνη όμως οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στην αρχαιότερη από αυτές.
«Στη Γη, τα πρώτα απολιθωμένα ίχνη ζωής εμφανίζονται πριν από περίπου 3,5 δισεκατομμύρια χρόνια, πράγμα που σημαίνει ότι η ζωή είχε ήδη αρχίσει να εμφανίζεται και να εξελίσσεται πριν από τότε» δήλωσε η Κάρολιν Κρόου πρώτη συγγραφέας της μελέτης και πλανητική επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο του Κολοράντο (Μπόλντερ).
«Ένα από τα ερωτήματα που θέτουμε, κοιτώντας ακόμη πιο πίσω στον χρόνο, είναι ποιο ήταν το ιστορικό των προσκρούσεων την εποχή που εμφανιζόταν η ζωή. Αυτό είναι σημαντικό για να κατανοήσουμε πώς εγκαθιδρύθηκε η ζωή. Η συχνότητα αυτών των καταστροφικών γεγονότων αποτελεί σημαντικό μέρος της εξίσωσης» λέει η Κρόου.
Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν ραδιομετρική χρονολόγηση στον μετεωρίτη. Η μέθοδος αυτή βασίζεται στον ρυθμό διάσπασης των ραδιενεργών στοιχείων του δείγματος και επέτρεψε στην ομάδα να υπολογίσει ότι η πρώτη πρόσκρουση συνέβη πριν από 3,5 δισεκατομμύρια χρόνια, περίπου ένα δισεκατομμύριο χρόνια μετά τον σχηματισμό του ηλιακού συστήματος.
Η σύσταση
Ο μετεωρίτης περιείχε κυβική ζιρκονία, ένα εξαιρετικά ανθεκτικό υλικό γνωστό στη Γη επειδή μοιάζει με διαμάντι. Στον αρχαίο μετεωρίτη όμως το υλικό αυτό αφηγείται μια διαφορετική ιστορία: ότι η επιφάνεια της Σελήνης είχε λιώσει εξαιτίας της πρόσκρουσης, καθώς η κυβική ζιρκονία σχηματίζεται μόνο σε εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες. Παρότι το υλικό αυτό αποσυντίθεται στις εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες της Σελήνης οι επιστήμονες εντόπισαν την ύπαρξή του μέσω των ανακρυσταλλωμένων προϊόντων που άφησε πίσω του.
Η πρόσκρουση συνέβη περίπου την ίδια εποχή με άλλες μεγάλες συγκρούσεις που έχουν εντοπιστεί ανεξάρτητα τόσο στη Γη όσο και στον τεράστιο αστεροειδή Εστία που σύμφωνα με τους επιστήμονες αποτελεί έναν από τους πρωτοπλανήτες του ηλιακού μας συστήματος. Το να εντοπιστούν στοιχεία για τρεις προσκρούσεις σε τρεις διαφορετικούς κόσμους από τόσο μακρινή εποχή είναι εξαιρετικά σπάνιο επειδή η διάβρωση και άλλες γεωλογικές διεργασίες συνήθως εξαφανίζουν τέτοια ίχνη.
«Δεν είναι κάτι συνηθισμένο, γι’ αυτό και είμαστε τόσο ενθουσιασμένοι. Είναι πραγματικά σπάνιο να συμπίπτουν και οι τρεις καταγραφές με αυτόν τον τρόπο» εξηγεί η Κρόου.
Η αποκάλυψη
Η ομάδα εκτιμά ότι η βαθύτερη σύγκριση αυτών των προσκρούσεων θα αποκαλύψει περισσότερα για τις αλλαγές που συνέβαιναν στο ηλιακό σύστημα πριν από 3,5 δισεκατομμύρια χρόνια, καθώς ο αριθμός των αστεροειδών μειωνόταν και οι συγκρούσεις γίνονταν σταδιακά λιγότερες.
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι το νεαρό ηλιακό σύστημα ξεκίνησε ως ένα νέφος αερίων και σκόνης το οποίο σταδιακά σχημάτισε μικρότερα σώματα, παρόμοια με κομήτες και αστεροειδείς. Με την πάροδο του χρόνου ορισμένα από αυτά τα σώματα μεγάλωσαν μέσω συγκρούσεων και συσσωρεύσεων υλικού και εξελίχθηκαν στους σημερινούς πλανήτες και δορυφόρους.
Οι άλλες δύο προσκρούσεις που καταγράφηκαν στον μετεωρίτη αφορούν τον σχηματισμό ενός πετρώματος από λιωμένο υλικό μετά τη μεγάλη σύγκρουση των 3,5 δισεκατομμυρίων ετών και μια τρίτη πρόσκρουση η οποία εκτόξευσε τον μετεωρίτη από τη Σελήνη και τον έθεσε σε τροχιά που τελικά τον οδήγησε στη Γη.
