Μια αθόρυβη αλλά δομική ανατροπή σε όσα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα για την ασφάλεια και τη διαφάνεια της διατροφής μας συντελέστηκε στις Βρυξέλλες, περνώντας σχεδόν «κάτω από τα ραντάρ» της εγχώριας επικαιρότητας. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπερψήφισε έναν νέο κανονισμό που ανοίγει διάπλατα την πόρτα στην επέκταση των γονιδιακών μεταλλάξεων σε φυτά και τρόφιμα, καταργώντας παράλληλα την υποχρέωση αναγραφής τους στις ετικέτες των προϊόντων.
Τις άγνωστες πτυχές και τους σοβαρούς κινδύνους της συγκεκριμένης απόφασης αποκάλυψε ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Νικόλας Φαραντούρης, μιλώντας στο Ράδιο Γάμμα 94FM και τον δημοσιογράφο Γιώργο Καρβουνιάρη. Όπως κατήγγειλε ο κ. Φαραντούρης, η πλειοψηφία των ευρωβουλευτών –μεταξύ των οποίων και η επίσημη γραμμή της Νέας Δημοκρατίας, που συμπορεύτηκε με δυνάμεις της ακροδεξιάς– στέρησε από τον Ευρωπαίο πολίτη το αυτονόητο δικαίωμα να γνωρίζει τι περιέχει το πιάτο του.
Το παράθυρο των «20 μεταλλάξεων» και το μπισκότο με τις 400 αλλοιώσεις
Η νομική «παγίδα» του νέου κανονισμού κρύβεται στα όρια που θεσπίστηκαν για τη σήμανση των προϊόντων. Σύμφωνα με τη νέα νομοθεσία, εάν ένα συστατικό περιέχει έως και 20 γονιδιακές μεταλλάξεις, η βιομηχανία τροφίμων δεν έχει την υποχρέωση να το αναγράφει στην ετικέτα.
Ο κ. Φαραντούρης χρησιμοποίησε ένα απλό αλλά σοκαριστικό παράδειγμα για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της αλλοίωσης:
«Φανταστείτε ένα μπισκότο ή ένα σνακ που αγοράζουμε από το σούπερ μάρκετ, το οποίο παρασκευάζεται από 20 διαφορετικά συστατικά. Εάν για κάθε ένα από αυτά τα συστατικά επιτρέπονται έως 20 γονιδιακές μεταλλάξεις χωρίς σήμανση, τότε το τελικό προϊόν μπορεί να φτάσει να έχει 400 κρυφές εργαστηριακές μεταλλάξεις. Θα είναι ένα προϊόν εξ ολοκλήρου μεταλλαγμένο στο σωλήνα, αλλά ο καταναλωτής δεν θα το μάθει ποτέ».
Το παράδοξο του πράγματος είναι ότι, ενώ η ευρωπαϊκή νομοθεσία παραμένει εξαιρετικά αυστηρή υποχρεώνοντας τις εταιρείες να αναγράφουν ακόμη και τα ελάχιστα ίχνη ξηρών καρπών ή γλουτένης για την προστασία από αλλεργίες, την ίδια στιγμή επιτρέπει την πλήρη απόκρυψη των γενετικών παρεμβάσεων.
Οι τέσσερις μεγάλοι κίνδυνοι για το τραπέζι μας
Οι επιπτώσεις της απόφασης αυτής εκτείνονται πολύ πέρα από το δικαίωμα της ενημέρωσης, αγγίζοντας την υγεία, την οικονομία και το περιβάλλον:
-
Στέρηση της ελευθερίας επιλογής: Ο Έλληνας και ο Ευρωπαίος καταναλωτής χάνουν τη δυνατότητα να επιλέξουν συνειδητά αν θέλουν να τρέφονται με προϊόντα εργαστηρίου ή με φυσικές καλλιέργειες.
-
Παγκόσμιο μονοπώλιο στη διατροφική αλυσίδα: Οι πατέντες αυτών των γονιδιακών μεταλλάξεων δεν ανήκουν σε μικρά τοπικά εργαστήρια, αλλά συγκεντρώνονται στα χέρια ελάχιστων πολυεθνικών κολοσσών (κυρίως αμερικανικών συμφερόντων), που αποκτούν τον απόλυτο έλεγχο της παγκόσμιας αγροδιατροφής.
-
Κανιβαλισμός της βιοποικιλότητας: Τα μεταλλαγμένα φυτά σχεδιάζονται για να είναι υπερβολικά ανθεκτικά. Όταν βρεθούν στο φυσικό περιβάλλον, επιμολύνουν τις παραδοσιακές καλλιέργειες και τις εξαφανίζουν, απειλώντας άμεσα τις ελληνικές τοπικές ποικιλίες.
-
Άγνωστες επιπτώσεις στην υγεία: Η επιστημονική κοινότητα δεν έχει αποσαφηνίσει πλήρως τις μακροπρόθεσμες συνέπειες της συστηματικής κατανάλωσης προϊόντων που έχουν υποστεί τέτοιου είδους εκτεταμένες γενετικές παρεμβάσεις.
Πολιτικό ρήγμα και ανατροπή της εθνικής γραμμής δεκαετιών
Η υπερψήφιση του κανονισμού σηματοδοτεί, σύμφωνα με τον ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ, μια ιστορική και αρνητική στροφή για την Ελλάδα. Από την εποχή που ο Σταύρος Δήμας ήταν Επίτροπος Περιβάλλοντος της Ε.Ε., η χώρα μας διατηρούσε μια πάγια, διακομματική, αρνητική στάση απέναντι στα μεταλλαγμένα.
Στη συγκεκριμένη ψηφοφορία, η επίσημη γραμμή της Νέας Δημοκρατίας έσπασε αυτή την παράδοση, συντασσόμενη με την ευρωπαϊκή δεξιά και ακροδεξιά. Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τον κ. Φαραντούρη, υπήρξε εσωτερικό ρήγμα στην κυβερνητική παράταξη, καθώς ο παλαιότερος ευρωβουλευτής της ΝΔ διαχώρησε τη θέση του και καταψήφισε, σε αντίθεση με τους υπόλοιπους συναδέλφους του. Στον αντίποδα, οι τέσσερις ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ κράτησαν συμπαγή στάση, καταψηφίζοντας τον κανονισμό και ανοίγοντας το θέμα στο δημόσιο διάλογο.
Με τις περιβαλλοντικές και επιστημονικές οργανώσεις σε όλη την Ευρώπη να βρίσκονται «στα κάγκελα», το ζήτημα αναμένεται να λάβει μεγάλες διαστάσεις το επόμενο διάστημα, καθώς οι καταναλωτές συνειδητοποιούν ότι η διαφάνεια στο καθημερινό τους τραπέζι τίθεται πλέον υπό αμφισβήτηση.
