Η λέξη «αλγόριθμος» ήταν ένας όρος που δεν χρησιμοποιούσε τόσο συχνά κάθε χρήστης των social. Τώρα, όμως, σε μεγαλύτερο βαθμό απ’ ότι κάποτε, καθορίζει με τον πιο άμεσο τρόπο το content που καταναλώνουμε.
Και, φυσικά, δεν ήταν κάτι που μπορούσαν οι χρήστες να ελέγξουν απόλυτα, καθώς οι πολιτικές περνούσαν απευθείας από τους κολοσσούς των social media. Εκείνοι τον όριζαν για το τι θα σου «πετάει» στο feed και όσο κι αν εσύ δήλωνες προτίμηση μέσω των αντιδράσεων και της αλληλεπίδρασης, ο αλγόριθμος ήταν αρκετά «στιβαρός» για να σε παρακάμψει.
Στην τελική, δηλαδή, όσα like, ignore και scroll κι αν έκανες, οι αλγόριθμοι προτάσεων ήταν εκείνοι που καθόριζαν τελικά τι θα δεις.
Με την έλευση και τη ραγδαία εξάπλωση των social media -και τώρα του AI, αλλά αυτό είναι για άλλο «επεισόδιο» κουβέντα-, υπήρξε η πίστη και η αίσθηση πως η πληροφορία δημοκρατικοποιείται. Γίνεται, δηλαδή, κτήμα των μαζικών ακροατηρίων, που έχουν ευκολότερη πρόσβαση.
Πράγματι, η πληροφορία άρχισε να γίνεται πιο απλή υπόθεση, πιο προσβάσιμη, και τα social media βοήθησαν και βοηθούν στην αμεσότητα και την κυκλοφορία της. Υπό τον έλεγχο, όμως, των τεχνολογικών κολοσσών. Και κάπως έτσι έμαθες τι σημαίνει -μεταξύ άλλων- rage bait και γιατί ο αλγόριθμος στο ανεβάζει ψηλά.
Τα social media δεν είναι αδέσμευτα και τον αλγόριθμό σου δεν τον εκπαιδεύεις εσύ. Αυτό ισχύει -όχι ομοιόμορφα σε κάθε πλατφόρμα, καθώς οι πολιτικές μεταβάλλονται-, αλλά ισχύει.
Τι θα γινόταν αν…
Η συζήτηση αυτή έχει ανοίξει καιρό, ειδικά από τότε που στο σοσιαλμιντιακό «παιχνίδι» μπήκαν οι διαφημίσεις: Ποιος επιλέγει τι θα βλέπουμε; Πώς μπορεί να γίνει ένας εκδημοκρατισμός των social media; Ποιος ελέγχει την πληροφορία που σε συντριπτικό βαθμό μεταφέρθηκε από τη μικρή οθόνη στην ακόμα μικρότερη;
Τι θα γινόταν, λοιπόν, αν ο κολοσσός σου έδινε μια μικρή «γεύση» ελευθερίας, να ορίζεις εσύ, έστω λίγο, τον δικό σου αλγόριθμο;
Οι κοινωνικές πλατφόρμες παραχωρούν μέρος αυτής της δυνατότητας στους χρήστες, επιτρέποντάς τους να εξατομικεύουν τους αλγορίθμους τους με τη βοήθεια του AI -αλήθεια, κάνουν τίποτα χωρίς αυτό;-, σύμφωνα με το Tech Crunch.
Δεν το κάνουν επειδή σε συμπαθούν, το κάνουν για τα λεφτά
Πέρα από τα κλασικά κουμπιά τύπου «Δεν με ενδιαφέρει», εφαρμογές όπως το Threads, το Instagram και το TikTok έχουν αρχίσει να προσφέρουν εργαλεία που επιτρέπουν στους χρήστες να «εκπαιδεύουν» τους δικούς τους αλγορίθμους και να επηρεάζουν το περιεχόμενο που εμφανίζεται στα feed τους.
Η αλλαγή αυτή αντικατοπτρίζει την εξέλιξη των συστημάτων προτάσεων. Τα feeds των κοινωνικών δικτύων απομακρύνονται από τη λογική ενός τηλεοπτικού καναλιού που προσφέρει το ίδιο περιεχόμενο σε όλ@ και προσεγγίζουν περισσότερο ένα streaming service, όπου οι χρήστες μπορούν να προσαρμόζουν τις προτάσεις στα ενδιαφέροντά τους και να έχουν μεγαλύτερο έλεγχο σε αυτά που βλέπουν.
Για τους χρήστες, το πλεονέκτημα είναι μια ροή περιεχομένου προσαρμοσμένη στις προτιμήσεις τους. Για τις εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης, πρόκειται για έναν τρόπο αύξησης της αλληλεπίδρασης, προβάλλοντας περιεχόμενο που οι χρήστες είναι πιθανότερο να καταναλώσουν. Και άρα αύξηση των ντόλαρς, λόγω π.χ. του engagement.
Ας δούμε παραδείγματα
Στις 16 Ιουνίου 2026, το Threads παρουσίασε τη νέα λειτουργία «Your Algo», η οποία βασίζεται στο εργαλείο «Dear Algo» που είχε λανσαριστεί τον Φεβρουάριο.
Το «Dear Algo» επιτρέπει στους χρήστες να επηρεάζουν το feed τους δημοσιεύοντας μια δημόσια ανάρτηση, όπως: «Dear Algo, δείξε μου περισσότερες αναρτήσεις για podcasts», ώστε να δηλώνουν τι είδους περιεχόμενο θέλουν να βλέπουν περισσότερο ή λιγότερο.
Με τη νέα λειτουργία «Your Algo», οι χρήστες μπορούν να εκφράζουν αυτές τις προτιμήσεις ιδιωτικά, χωρίς να χρειάζεται να κάνουν δημόσια ανάρτηση.
Μπορούν να ζητήσουν από το Threads να τους εμφανίζει περισσότερο ή λιγότερο περιεχόμενο για συγκεκριμένα θέματα και να επιλέξουν τη διάρκεια ισχύος της προτίμησης: μία, τρεις ή επτά ημέρες. Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να ζητήσει περισσότερο περιεχόμενο για το μπέιζμπολ και λιγότερες αγχωτικές ειδήσεις.
Στις αρχές Ιουνίου, το Instagram παρουσίασε ένα νέο εργαλείο που επιτρέπει στους χρήστες να βλέπουν και να ελέγχουν τον τρόπο λειτουργίας του αλγορίθμου σε όλη την εφαρμογή.
Το εργαλείο, με την ονομασία «Your Algorithm», επιτρέπει στους χρήστες να δουν ποια θέματα επηρεάζουν τις προτάσεις που λαμβάνουν και να τις προσαρμόσουν καλύτερα στα ενδιαφέροντά τους. Η λειτουργία είχε αρχικά κυκλοφορήσει για τα Reels τον Δεκέμβριο του 2025, αλλά πλέον είναι διαθέσιμη στο κεντρικό feed, στην ενότητα Explore και στα Reels.
Μέσα από τις ρυθμίσεις, οι χρήστες μπορούν να δουν ποια θέματα θεωρεί το Instagram ότι τους ενδιαφέρουν περισσότερο. Στη συνέχεια μπορούν να δηλώσουν τι τους αρέσει ή τι θα ήθελαν να βλέπουν περισσότερο ή λιγότερο, με αποτέλεσμα οι προτάσεις να προσαρμόζονται ανάλογα.
TikTok
Το TikTok διαθέτει το εργαλείο «Manage Topics», το οποίο δίνει στους χρήστες μεγαλύτερο έλεγχο στο περιεχόμενο που εμφανίζεται στη ροή «For You».
Η λειτουργία παρουσιάστηκε το 2024 και είναι προσβάσιμη μέσω των ρυθμίσεων. Επιτρέπει στους χρήστες να προσαρμόζουν τις προτιμήσεις τους για διάφορες θεματικές ενότητες, όπως αθλητισμός, ταξίδια, χιούμορ, επικαιρότητα, χορός και φαγητό.
Αυτό γίνεται μέσω ενός slider, με το οποίο ο χρήστης μπορεί να καθορίσει πόσο συχνά θέλει να βλέπει περιεχόμενο από κάθε κατηγορία στη σελίδα «For You».
Εάν δεν είναι σαφές τι περιλαμβάνει μια κατηγορία, ο χρήστης μπορεί να πατήσει το κουμπί πληροφοριών δίπλα στο θέμα. Για παράδειγμα, το TikTok αναφέρει ότι η κατηγορία «Δημιουργικές Τέχνες» περιλαμβάνει ζωγραφική, σχέδιο, γραφιστική και εκπαιδευτικό περιεχόμενο σχετικό με την τέχνη.
Το 2025, το TikTok επέκτεινε το εργαλείο «Manage Topics» προσθέτοντας τα φίλτρα λέξεων-κλειδιών Smart Keyword Filters, τα οποία αξιοποιούν τεχνητή νοημοσύνη για να περιορίζουν αυτόματα περιεχόμενο που περιέχει σχετικές λέξεις ή συνώνυμα.
