Ένα συγκλονιστικό ερευνητικό ντοκιμαντέρ που μετέδωσε το Al Jazeera, υπό τον τίτλο «Bodies of Evidence: Israel’s Darkest Weapon», φέρνει στο φως της δημοσιότητας τις φρικαλεότητες που βιώνουν οι Παλαιστίνιοι κρατούμενοι στις φυλακές του Ισραήλ.
Το οπτικοακουστικό υλικό περιλαμβάνει αποκαλυπτικές μαρτυρίες Παλαιστινίων για τα απάνθρωπα βασανιστήρια που υπέστησαν από τις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις.
Μεταξύ άλλων, στο ντοκιμαντέρ καταγγέλλονται περιστατικά βιασμών από στρατιώτες, οι οποίοι μάλιστα κατέγραφαν τις πράξεις τους σε βίντεο διασκεδάζοντας.
Η ανατριχιαστική μαρτυρία του Μοχάμεντ αλ-Μπακρί
Ο Μοχάμεντ αλ-Μπακρί, δημόσιος υπάλληλος από τη Γάζα, θυμάται με ακρίβεια την ημέρα που κακοποιήθηκε σεξουαλικά. Το γεγονός συνέβη στις 10 Απριλίου 2024, κατά τον εορτασμό του Ιντ αλ-φιτρ, με τον οποίο ολοκληρώνεται ο ιερός μήνας του Ραμαζανιού. Ήδη από τη σύλληψή του, έναν μήνα νωρίτερα, είχε υποστεί άγριους ξυλοδαρμούς, βασανιστήρια, περιορισμούς και πλήρη εξευτελισμό της αξιοπρέπειάς του.
Εκείνη την ημέρα, βρέθηκε περικυκλωμένος από στρατιώτες και εκπαιδευμένους σκύλους. «Υπήρχαν έξι στρατιώτες στα δεξιά και έξι στα αριστερά και σε ρωτούσαν το όνομά σου», θυμήθηκε. «Αν έλεγες “Μωάμεθ”, θα σου απαντούσαν: “Όχι, πες ότι το όνομά σου είναι μπ@@@”», προσέθεσε. Ο αλ-Μπακρί περιέγραψε πως ο ίδιος και ακόμα επτά συγκρατούμενοί του εξαναγκάστηκαν σε πλήρη εκγύμνωση, ενώ τους φόρεσαν χειροπέδες και τους κάλυψαν τα μάτια.
«Μας βίασαν αφού μας έβγαλαν τα ρούχα», είπε. «Φωνάζαμε: “Ω Κύριε, ω Θεέ μου”, αλλά αυτοί απλώς γελούσαν και μας βιντεοσκοπούσαν», δήλωσε, ανακαλώντας τις εφιαλτικές στιγμές.
Παράλληλα, επιβεβαίωσε τις αναφορές οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων σχετικά με τη χρήση σκύλων κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής κακοποίησης. «Τα σκυλιά ακολουθούσαν τις εντολές των αξιωματικών για να μας επιτεθούν», ανέφερε. «Δεν υπήρχε οίκτος. Υπομείναμε αυτήν την κατάσταση σεξουαλικής κακοποίησης και ξυλοδαρμών για περίπου 20 λεπτά έως μισή ώρα. Στη συνέχεια, μας είπαν να ντυθούμε και μας πήγαν πίσω στη φυλακή», συμπλήρωσε.
Η μαρτυρία του Τζομπ – «Χειροκροτούσαν και βιντεοσκοπούσαν ενώ μας βίαζαν»
Μια ανάλογη τρομακτική εμπειρία έζησε και ένας εργάτης με το ψευδώνυμο Τζομπ, ο οποίος μίλησε στο δίκτυο. Όπως και ο αλ-Μπακρί, ο Τζομπ ήταν ένας απλός οικογενειάρχης από τη Γάζα που προσπαθούσε να προστατεύσει τα παιδιά του και να τα οδηγήσει σε ασφαλές μέρος μέσα από βομβαρδισμούς και εκτοπισμούς, από την έναρξη των εχθροπραξιών τον Οκτώβριο του 2023.
Η καθημερινότητά του ανατράπηκε βίαια όταν αιχμαλωτίστηκε, βασανίστηκε και βιάστηκε επανειλημμένα. Οι αναμνήσεις του παραμένουν ανεξίτηλες. «Γυναίκες στρατιώτες μπήκαν στο κελί μου», εξήγησε στο Al Jazeera. «Μου έβαλαν σιδερένιες χειροπέδες και τα χέρια πίσω από την πλάτη μου. Έβγαλαν τις χειροπέδες από τα πόδια μου και μου έβαλαν άλλες και μετά με γδύσανε», διηγήθηκε.
Στη συνέχεια, τον ακινητοποίησαν βίαια στο δάπεδο, πατώντας τον με μπότες, ενώ οι γυναίκες στρατιώτες τον βίασαν με τη χρήση αντικειμένων. «Οι στρατιώτες γύρω τους χειροκροτούσαν και κινηματογραφούσαν τη σκηνή. Κινηματογραφούσαν τη σκηνή του βιασμού», δήλωσε, προσθέτοντας πως τα σεξουαλικά βασανιστήρια συνδυάζονταν με ανακρίσεις για την επίθεση της Χαμάς.
Κατά τη διάρκεια της κράτησής του, δεμένος και χτυπημένος, πιεζόταν να δώσει πληροφορίες για τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου, παρότι δεν είχε καμία απολύτως ανάμειξη ή γνώση. «Μας έλεγαν: “Γνωρίζετε τον Θεό και το εδάφιο του Κορανίου, οφθαλμός αντί οφθαλμού, δόντι αντί δοντιού. Ό,τι σπέρνεις, αυτό θα θερίσεις”», ανέφερε, ενώ πρόσθεσε πως οι στρατιώτες του έλεγαν: «Μπήκες στα εδάφη μας, εισέβαλες στα ισράηλινά εδάφη. Βίασες και έκανες αυτό και έκανες εκείνο».
Στην περίπτωση του αλ-Μπακρί, οι αρχές αντικατέστησαν το όνομά του με έναν αριθμό και τον ξυλοκοπούσαν αν χρησιμοποιούσε την πραγματική του ταυτότητα. «Βρίσκεσαι εδώ ως αιχμάλος πολέμου. Ήρθες εδώ εξαιτίας της καταστροφής που προκάλεσες», του έλεγαν, σύμφωνα με τα λεγόμενά του. Πέραν των βιασμών, υπέστη επιθέσεις με σκύλους και βομβίδες κρότου-λάμψης για να αποπροσανατολίζεται. «Έπρεπε να κοιμάσαι μπρούμυτα, με δεμένα χέρια και δεμένα μάτια, ενώ έβαζαν σκύλους να περπατάνε πάνω σου και σε κλωτσούσαν», περιέγραψε.
Συστηματική χρήση της σεξουαλικής βίας ως πολεμικό όπλο
Οι παραπάνω περιπτώσεις αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου συνόλου μαρτυριών που, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ICC) και την ειδική εισηγήτρια Φραντσέσκα Αλμπανέζε, αποδεικνύουν μια οργανωμένη και εκτεταμένη πρακτική σεξουαλικών βασανιστηρίων από τον ισραηλινό στρατό. Ανθρωπιστικοί φορείς όπως το PCHR και το Ευρωμεσογειακό Παρατηρητήριο επιβεβαιώνουν τη χρήση σκύλων σε αυτές τις επιθέσεις.
Αν και οι σχετικές καταγγελίες έχουν βαθιές ρίζες στο παρελθόν, τα στοιχεία δείχνουν ότι μετά τον Οκτώβριο του 2023 η χρήση του βιασμού ως πολεμικού μέσου έχει ενταθεί δραματικά.
- Μάρτιος 2025: Έκθεση του ΟΗΕ τεκμηριώνει τη συστηματική έμφυλη και σεξουαλική βία από την πλευρά του Ισραήλ.
- Μάιος 2025: Το Ισραήλ εντάσσεται στη «μαύρη λίστα του ΟΗΕ για τη σεξουαλική βία σε ζώνες συγκρούσεων».
Διεθνείς οργανώσεις (Human Rights Watch, Διεθνής Αμνηστία) και η ισραηλινή B’Tselem καταγγέλλουν μια παγιωμένη νοοτροπία ανοχής της σεξουαλικής βίας, ιδιαίτερα απέναντι σε Παλαιστίνιους που κρατούνται χωρίς επίσημες κατηγορίες.
Απουσία λογοδοσίας
Μέχρι σήμερα, κανένας υπεύθυνος δεν έχει καταδικαστεί. Η σύλληψη 10 φρουρών τον Ιούλιο του 2024, μετά τη δημοσιοποίηση βίντεο με βιασμό κρατουμένου στο κέντρο Σντε Τεϊμάν, προκάλεσε βίαιες αντιδράσεις από ακροδεξιούς πολίτες και πολιτικούς που επιχείρησαν να τους απελευθερώσουν.
Τελικά, οι κατηγορίες αποσύρθηκαν, ενώ συνελήφθη η υποστράτηγος Γιφάτ Τόμερ-Γιερουσάλμι, η οποία θεωρήθηκε υπεύθυνη για τη διαρροή του βίντεο. Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν εστίασε στην ίδια την πράξη, αλλά χαρακτήρισε τη δημοσιοποίηση του υλικού ως τη «σοβαρότερη επίθεση στις δημόσιες σχέσεις» της χώρας από την ίδρυσή της.
Παρά τη διαπίστωση διεθνών αναλυτών για ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο κακοποίησης, το Ισραήλ δεν έχει αντιμετωπίσει κυρώσεις ή νομικές συνέπειες, ενώ παρεμποδίζει ενεργά τις διεθνείς προσπάθειες διερεύνησης, όπως την πρωτοβουλία του ΟΗΕ τον Ιανουάριο του 2025. Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, οι πρακτικές αυτές (εξαναγκαστική γύμνια, απειλές και στοχευμένες επιθέσεις) γίνονται με τη σιωπηρή ή ανοιχτή κάλυψη ανώτατων αξιωματούχων. Ενδεικτικά, ο υπουργός Εθνικής Ασφαλείας Ιταμάρ Μπεν Γβιρ χαρακτήρισε «ντροπιαστικές» τις έρευνες εις βάρος των στρατιωτών, ενώ ο υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς έκανε λόγο για «συκοφαντία».
Τι επιβεβαιώνει η έρευνα
Αυτό που τεκμηριώνει το ντοκιμαντέρ είναι οι επαναλαμβανόμενες μαρτυρίες από διαφορετικούς Παλαιστίνιους που περιγράφουν σεξουαλική βία, εξαναγκαστική εκγύμνωση, επιθέσεις με σκύλους, βιντεοσκόπηση, απειλές, ξυλοδαρμούς και ταπείνωση σε διάφορα στάδια της κράτησης. Τεκμηριώνει δικηγόρους και εργαζόμενους σε οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που δηλώνουν ότι οι καταγγελίες αγνοήθηκαν, παρεμποδίστηκαν ή τιμωρήθηκαν. Τεκμηριώνει ειδικούς που αναφέρουν ότι το μοτίβο αυτό είναι συμβατό με ευρύτερα συστήματα απανθρωποποίησης και ατιμωρησίας. Και τεκμηριώνει μια κρατική δομή στην οποία η ευθύνη επιμερίζεται μεταξύ στρατιωτών, αξιωματικών των υπηρεσιών πληροφοριών, φρουρών φυλακών, αστυνομίας, εισαγγελέων, δικαστηρίων και υπουργείων, καθιστώντας τον εντοπισμό της λογοδοσίας δυσκολότερο, ακόμη και όταν τα τραύματα είναι ορατά.
Το να λέγεται ότι μπορούν να υποβληθούν καταγγελίες δεν είναι το ίδιο με το να διασφαλίζεται ότι οι καταγγελίες οδηγούν στη δικαιοσύνη. Το να λέγεται ότι υπάρχουν επιθεωρητές δεν είναι το ίδιο με το να αποδεικνύεται ότι οι επιθεωρητές απέτρεψαν την κακοποίηση. Το να λέγεται ότι οι φυλακές λειτουργούν σύμφωνα με το νόμο δεν είναι το ίδιο με το να ανοίγουν αυτές σε ανεξάρτητο έλεγχο.
