Πώς ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου επιχείρησαν να ανατρέψουν τους μουλάδες μέσω του Αχμαντινετζάντ και η αποτυχία του σχεδίου.
Ένα άκρως απόρρητο σενάριο ανατροπής της ηγεσίας στην Τεχεράνη, το οποίο περιλάμβανε τον Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, φέρνει στο φως νέο αμερικανικό δημοσίευμα. Σύμφωνα με τις αποκαλύψεις των New York Times, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ, κατά τις πρώτες ημέρες του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ανέφερε πως θα ήταν προτιμότερο να αναλάβει τη διακυβέρνηση «κάποιος από το εσωτερικό» του Ιράν, αναφερόταν πιθανότατα στον πρώην Ιρανό πρόεδρο.
Το συγκεκριμένο εγχείρημα, που φέρεται να είχε εκπονηθεί από το Ισραήλ με τον Αχμαντινετζάντ να είναι πλήρως ενήμερος, δεν εξελίχθηκε όπως αναμενόταν, επισημαίνουν Αμερικανοί αξιωματούχοι. Η ανατροπή προήλθε από ένα ισραηλινό χτύπημα την πρώτη μέρα των συγκρούσεων στην κατοικία του στην Τεχεράνη. Στόχος της στρατιωτικής επιχείρησης ήταν να δοθεί τέλος στον κατ’ οίκον περιορισμό που του είχε επιβληθεί από το ιρανικό καθεστώς.
Αν και ο πρώην πρόεδρος βγήκε ζωντανός, το ρεπορτάζ των ΝΥΤ υπογραμμίζει πως «αλλά μετά από αυτή την οριακή εμπειρία απογοητεύτηκε από το σχέδιο αλλαγής καθεστώτος». Έκτοτε, δεν έχει κάνει καμία απολύτως δημόσια εμφάνιση, διατηρώντας ένα πέπλο μυστηρίου γύρω από την ακριβή τοποθεσία και την τρέχουσα κατάστασή του. Πηγές από τις ΗΠΑ εξηγούν ότι η ισραηλινή πολεμική αεροπορία επιδίωξε αποκλειστικά την εξόντωση των φρουρών του προκειμένου να επιτευχθεί η άμεση απελευθέρωσή του.
Το πλήγμα δεν προκάλεσε εκτεταμένες φθορές στην κατοικία, η οποία βρίσκεται στο τέλος ενός αδιέξοδου δρόμου, ωστόσο το φυλάκιο ασφαλείας καταστράφηκε ολοσχερώς, γεγονός που επιβεβαιώνεται και από δορυφορικές λήψεις. Λίγες μέρες αργότερα, τα κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν την είδηση της επιβίωσής του, προσθέτοντας ωστόσο πως οι «σωματοφύλακές» του –μέλη των Φρουρών της Επανάστασης με διπλό ρόλο προστασίας και κράτησης– έπεσαν νεκροί.
Νωρίτερα, ένα ρεπορτάζ του The Atlantic, στηριζόμενο σε ανώνυμους συνεργάτες του, είχε κάνει λόγο για επιτυχή απεγκλωβισμό του μετά την επίθεση, χαρακτηρίζοντας μάλιστα το συμβάν ως «ουσιαστικά μια απόδραση από φυλακή». Αργότερα, πηγή από το στενό περιβάλλον του ανέφερε στους New York Times πως ο ίδιος εξέλαβε τον βομβαρδισμό ως επιχείρηση απελευθέρωσής του, τονίζοντας παράλληλα ότι η Ουάσιγκτον τον θεωρούσε απολύτως ικανό να διαχειριστεί «την πολιτική, κοινωνική και στρατιωτική κατάσταση της χώρας».
Το ριψοκίνδυνο σχέδιο Τραμπ και Νετανιάχου
Η άγνωστη μέχρι τώρα επιχείρηση εντασσόταν στον ευρύτερο ισραηλινό σχεδιασμό για την απομάκρυνση του θεοκρατικού καθεστώτος. Παράλληλα, αναδεικνύει την προσέγγιση του Ντόναλντ Τραμπ και του Μπέντζαμιν Νετανιάχου, οι οποίοι φέρονται όχι μόνο να υποτίμησαν τον χρόνο επίτευξης των πολεμικών τους στόχων, αλλά και να επένδυσαν σε μια επικίνδυνη στρατηγική ηγετικής αλλαγής. Αρκετοί Αμερικανοί αξιωματούχοι εξέφραζαν εξ αρχής σοβαρές αμφιβολίες για το κατά πόσο ήταν ρεαλιστική η επιστροφή του Αχμαντινετζάντ στην εξουσία.
Στις αρχές του πολέμου, αξιωματούχοι στις ΗΠΑ αναφέρονταν σε κοινά σχέδια με το Ισραήλ για την εξεύρεση ενός ηγέτη-«πραγματιστή». Όπως σημείωναν, υπήρχαν πληροφορίες ότι στελέχη εντός του ιρανικού μηχανισμού θα ήταν διατεθειμένα να συμπράξουν με τις Ηνωμένες Πολιτείες, έστω κι αν δεν μπορούσαν να χαρακτηριστούν αυστηρά «μετριοπαθείς». Την ίδια περίοδο, ο Τραμπ εξαργύρωνε την πολιτική επιτυχία από τη σύλληψη του Νίκολας Μαδούρο στη Βενεζουέλα και τη διάθεση του προσωρινού αντικαταστάτη του να συνεργαστεί με τον Λευκό Οίκο, πιστεύοντας προφανώς ότι αυτό το μοντέλο θα μπορούσε να μεταφερθεί με επιτυχία και στη Μέση Ανατολή.
Όπως αναφέρει το αμερικανικό δημοσίευμα, η επιλογή του Αχμαντινετζάντ αποτελούσε μια τεράστια έκπληξη. Παρότι τα τελευταία χρόνια βρισκόταν σε ανοιχτή ρήξη με τους ηγέτες των μουλάδων και τελούσε υπό αυστηρή επιτήρηση, η προεδρική του θητεία (2005-2013) είχε ταυτιστεί με ακραία ρητορική και επίμονες εκκλήσεις να «σβηστεί το Ισραήλ από τον χάρτη». Στήριξε με θέρμη το πυρηνικό πρόγραμμα, άσκησε οξεία κριτική στις ΗΠΑ και κατέστειλε με τη βία την εσωτερική αντιπολίτευση. Ήταν μάλιστα ο ίδιος που είχε δηλώσει πως «δεν υπάρχει ούτε ένας ομοφυλόφιλος στο Ιράν», ενώ αρνήθηκε το Ολοκαύτωμα και συμμετείχε σε επίσημο συνέδριο με τίτλο «Ένας κόσμος χωρίς Σιωνισμό».
Επιπλέον, κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησής του, το Ιράν επιτάχυνε ραγδαία τον εμπλουτισμό ουρανίου, ανοίγοντας εν δυνάμει τον δρόμο για τη δημιουργία πυρηνικής βόμβας.
Τα τελευταία χρόνια, εντούτοις, ο Αχμαντινετζάντ στράφηκε εναντίον της ηγεσίας καταγγέλλοντας εκτεταμένη διαφθορά. Το καθεστώς της Τεχεράνης του απαγόρευσε τη συμμετοχή σε προεδρικές εκλογές, συνέλαβε στενούς του συνεργάτες και περιόρισε δραστικά τις μετακινήσεις του στο σπίτι του στη συνοικία Ναρμάκ. Αν και δεν υιοθέτησε ποτέ ξεκάθαρα αντικαθεστωτική στάση, οι αρχές άρχισαν να τον αντιμετωπίζουν ως απειλή για την εγχώρια σταθερότητα. Σε συνέντευξή του το 2019 στους ΝΥΤ, μίλησε εξαιρετικά θετικά για τον τότε Αμερικανό πρόεδρο.
«Ο κ. Τραμπ είναι άνθρωπος της δράσης», είχε αναφέρει χαρακτηριστικά. «Είναι επιχειρηματίας και άρα μπορεί να υπολογίζει το κόστος και το όφελος και να παίρνει αποφάσεις. Του λέμε: ας υπολογίσουμε το μακροπρόθεσμο κόστος και όφελος των δύο εθνών μας και ας μην είμαστε κοντόφθαλμοι.»
Ο στενός του κύκλος έχει κατηγορηθεί πολλάκις για ύποπτες επαφές με τη Δύση ή ακόμα και για κατασκοπεία υπέρ του Ισραήλ, φήμες που γιγαντώθηκαν από τα συχνά ταξίδια του στο εξωτερικό. Το 2023 επισκέφθηκε τη Γουατεμάλα και τα έτη 2024-2025 την Ουγγαρία – δύο χώρες που διατηρούν εξαιρετικά στενούς δεσμούς με το Ισραήλ. Στη Βουδαπέστη πραγματοποίησε μάλιστα ομιλία σε πανεπιστήμιο που συνδέεται άμεσα με τον Βίκτορ Όρμπαν, ενώ η επιστροφή του στην Τεχεράνη συνέπεσε λίγες ημέρες πριν την επίθεση από το Ισραήλ. Από εκείνη την ημέρα, η απόλυτη σιωπή του στα κοινωνικά δίκτυα για τον πόλεμο έχει σχολιαστεί με έντονο τρόπο από τους χρήστες των ιρανικών social media.
