Οι πίθηκοι καλούνται συχνά να ασχοληθούν με κάποιο βιντεοπαιχνίδι στο πλαίσιο κάποιας έρευνας με το κίνητρο τους μέχρι σήμερα να φαινόταν να είναι αποκλειστικά η ανταμοιβή τροφής αλλά μια νέα μελέτη δείχνει ότι κάποιοι πίθηκοι παρακινούνται να παίζουν από περιέργεια και μόνο αφήνοντας τους επιστήμονες έκπληκτους.
Σύμφωνα με τους ερευνητές τα ευρήματα μπορούν να οδηγήσουν σε καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η περιέργεια επηρεάζει τη συμπεριφορά των ζώων.
Η περιέργεια λειτουργεί ανεξάρτητα από εξωτερικές ανταμοιβές όπως η τροφή ή οι ευκαιρίες αναπαραγωγής και ωθεί τα ζώα να εξερευνούν το περιβάλλον τους. Ωστόσο παραμένει ασαφές γιατί ορισμένα στοιχεία του περιβάλλοντος προκαλούν μεγαλύτερη περιέργεια από άλλα. Οι ερευνητές θεωρούν ότι η περιέργεια τείνει να εστιάζει σε ερεθίσματα μέτριας πολυπλοκότητας ή αβεβαιότητας, αποφεύγοντας καταστάσεις που είναι υπερβολικά απλές ή υπερβολικά σύνθετες.
Ωστόσο ελάχιστες μελέτες έχουν εξετάσει αυτή την παρόρμηση στα ζώα. Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Κιότο στην Ιαπωνία μελέτησαν πώς λειτουργεί η περιέργεια στους πιθήκους βάζοντας τους να ασχοληθούν με ένα βιντεοπαιχνίδι με οθόνη αφής.
Τα τελευταία χρόνια τα βιντεοπαιχνίδια έχουν χρησιμοποιηθεί ως εργαλεία για την εκπαίδευση γνωστικών δεξιοτήτων και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ανθρώπων. Παράλληλα διάφορες έρευνες έχουν εξετάσει αν τα βιντεοπαιχνίδια μπορούν να ενισχύσουν την ενασχόληση ζώων σε εργαστήρια και ζωολογικούς κήπους και ενδεχομένως να βελτιώσουν την ευημερία τους.
Η ανακάλυψη
O Σακούμι Ίκι συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «iScience» εξήγησε ότι αρχικά μελετούσε τη συμπεριφορά παιχνιδιού άγριων πιθήκων και για αυτό επιθυμούσε εδώ και καιρό να δημιουργήσει εργαστηριακές συνθήκες όπου η παιχνιδιάρικη συμπεριφορά των πιθήκων θα μπορούσε να εμφανιστεί φυσικά.
Οι ερευνητές προσπάθησαν να εντοπίσουν ποια ακριβώς ερεθίσματα μπορούν να προκαλέσουν την περιέργεια των ιαπωνικών μακάκων που συμμετείχαν στη μελέτη.
Ανέπτυξαν ένα παιχνίδι με οθόνη αφής εμπνευσμένο από το κρυφτό. Στο παιχνίδι αυτό όταν ένας πίθηκος πατούσε ένα κουμπί στην οθόνη εμφανιζόταν μια μαριονέτα σε διαφορετικό σημείο της οθόνης ανάλογα με το κουμπί που επέλεγε. Οι εμφανίσεις της μαριονέτας αντιστοιχούσαν σε διαφορετικά επίπεδα «θορύβου» με τη θέση της να γίνεται λιγότερο προβλέψιμη όσο αυξανόταν το επίπεδο αβεβαιότητας.
Οι επιστήμονες παρατήρησαν τις αντιδράσεις των πιθήκων σε μεσαία επίπεδα αβεβαιότητας σε σύγκριση με χαμηλά και υψηλά επίπεδα. Διαπίστωσαν ότι οι πίθηκοι προτιμούσαν το κουμπί με τη μεσαία αβεβαιότητα όπου η θέση της μαριονέτας ήταν κάπως προβλέψιμη αλλά εξακολουθούσε να παρουσιάζει μέτρια αβεβαιότητα.
Αυτό δείχνει ότι οι μακάκοι όπως και οι άνθρωποι έχουν την τάση να εξερευνούν ενεργά ερεθίσματα με μέτριο επίπεδο αβεβαιότητας αντί για καταστάσεις που είναι υπερβολικά απλές ή εντελώς τυχαίες. Οι πίθηκοι πέρασαν επίσης μεγάλα χρονικά διαστήματα παίζοντας το παιχνίδι γεγονός που επιβεβαιώνει ότι το παιχνίδι κατάφερε να ενεργοποιήσει την περιέργειά τους.
O Δρ. Ίκι δήλωσε ότι σε τυπικά γνωστικά πειράματα οι πίθηκοι συνήθως λαμβάνουν τροφή ως ανταμοιβή για να διατηρούν το ενδιαφέρον τους, επομένως δεν ήταν καθόλου βέβαιη ότι θα ασχολούνταν με το παιχνίδι χωρίς ανταμοιβή. Ωστόσο, όπως είπε, ορισμένοι πίθηκοι έπαιξαν σχεδόν 100 γύρους χωρίς καμία ανταμοιβή κάτι που αποτέλεσε μεγάλη έκπληξη για τους ερευνητές.
Στο μέλλον οι επιστήμονες ελπίζουν να χρησιμοποιήσουν αυτά τα ευρήματα για να αναπτύξουν περισσότερα παιχνίδια που θα προσελκύουν την περιέργεια των πιθήκων. Στόχος τους είναι να εντοπίσουν τους νευρικούς και γνωστικούς μηχανισμούς πίσω από την περιέργεια, ώστε να αποκτήσουν μια πιο ολοκληρωμένη κατανόηση αυτού του φαινομένου.
