Η προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας αποτελεί… έξτρα μποναμά στη βιομηχανία των Βρυξελλών και καταδικάζει την ελληνική γεωργία που δεν μπορεί να αντέξει τον ανταγωνισμό
Μόλις δύο μέρες μετά την Εργατική Πρωτομαγιά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή γιόρτασε με τον πιο κυνικό τρόπο: Από την 1η Μαΐου τέθηκε σε προσωρινή εφαρμογή η περίφημη Ενδιάμεση Εμπορική Συμφωνία Ε.Ε.-Mercosur (ITA). Τα πρώτα φορτία φτηνού βοδινού, πουλερικών, ζάχαρης και άλλων αγροτικών προϊόντων από Βραζιλία, Αργεντινή, Παραγουάη και Ουρουγουάη αρχίζουν να εισρέουν στην ευρωπαϊκή αγορά με δραστικά μειωμένους δασμούς. Για τους Ευρωπαίους αγρότες -και ιδίως για τους Έλληνες- η ημερομηνία αυτή δεν είναι γιορτή. Είναι η αρχή ενός νέου γύρου ασφυξίας.
Πριν από λίγους μόνο μήνες, τον Δεκέμβριο του 2025 και τον Ιανουάριο του 2026, οι δρόμοι της Ελλάδας, της Γαλλίας, της Ιρλανδίας και της Πολωνίας είχαν γεμίσει τρακτέρ. Οι αγρότες διαμαρτύρονταν έντονα για την επικείμενη συμφωνία, προειδοποιώντας ότι θα αποτελέσει ταφόπλακα για χιλιάδες μικρομεσαίες εκμεταλλεύσεις. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αφουγκραζόμενο την κοινωνική αναταραχή, έκανε το πρωτοφανές: Στις 21 Ιανουαρίου 2026, με ψήφους 334-324, παρέπεμψε τη συμφωνία στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ζητώντας γνώμη για τη νομιμότητά της και παγώνοντας παράλληλα τη διαδικασία έγκρισής της. Κι όμως. Η γραφειοκρατία των Βρυξελλών αποφάσισε να αγνοήσει τα πάντα.
Νομική εκκρεμότητα
Μολονότι το Κοινοβούλιο είχε ζητήσει τη γνώμη του δικαστηρίου και υπάρχει ακόμα νομική εκκρεμότητα, η Επιτροπή -με την πλήρη κάλυψη του Συμβουλίου- προχώρησε ετσιθελικά στην προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας από την 1η Μαΐου. Ο επίτροπος Maroš Šefčovič το παρουσίασε ως μεγάλη επιτυχία. Για τους αγρότες είναι καθαρή περιφρόνηση και για την Ελλάδα η ζημιά είναι ειδικά επώδυνη.
Οι παραγωγοί ρυζιού στη Χαλκιδική και τη Θεσσαλία βλέπουν ήδη τον ανταγωνισμό από φθηνό ρύζι Mercosur να γίνεται ανυπόφορος. Οι κτηνοτρόφοι, ήδη πιεσμένοι από το υψηλό κόστος παραγωγής και την κλιματική κρίση, θα βρεθούν αντιμέτωποι με μαζικές εισαγωγές βοδινού με πολύ χαμηλότερο κόστος. Οι μικροί ελαιοπαραγωγοί και οι κτηνοτρόφοι του ορεινού όγκου, που παράγουν με υψηλότερα πρότυπα ποιότητας και ασφάλειας, καλούνται να ανταγωνιστούν μεγα-φάρμες της Βραζιλίας και της Αργεντινής που χρησιμοποιούν εντατικές μεθόδους και λιγότερο αυστηρούς κανόνες.
Την ίδια στιγμή, οι μεγάλοι κερδισμένοι είναι γνωστοί: οι γερμανικές και ιταλικές αυτοκινητοβιομηχανίες, οι χημικοί και φαρμακευτικοί κολοσσοί του ευρωπαϊκού Βορρά, που αποκτούν ευκολότερη πρόσβαση σε μια αγορά 720 εκατομμυρίων καταναλωτών και σε κρίσιμες πρώτες ύλες (λίθιο, σπάνιες γαίες, φωσφορικά). Η συμφωνία είναι κλασική περίπτωση ασύμμετρης ανταλλαγής: Ο Βορράς παίρνει αγορές και πρώτες ύλες, ο Νότος πληρώνει το τίμημα με την επιβίωση του πρωτογενούς τομέα του.
Η κυβέρνηση στην Αθήνα υπέγραψε χωρίς ουσιαστικές αντιρρήσεις. Όπως συνήθως, προτίμησε να μην ενοχλήσει τις Βρυξέλλες, αφήνοντας τους Έλληνες αγρότες και κτηνοτρόφους να σηκώσουν μόνοι τους το βάρος. Από την 1η Μαΐου 2026 η «πράσινη» και «κοινωνική» Ευρώπη που διακηρύττουν οι Βρυξέλλες δείχνει το πραγματικό της πρόσωπο: Όταν πρόκειται να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα της βιομηχανίας και τις γεωπολιτικές της ανάγκες, η γραφειοκρατία είναι ικανή να προσπεράσει ακόμα και το ίδιο της το Κοινοβούλιο και να αγνοήσει τις διαμαρτυρίες εκατοντάδων χιλιάδων Ευρωπαίων αγροτών. Τα τρακτέρ μπορεί να έχουν μαζευτεί προσωρινά στα χωράφια, αλλά η οργή μένει και η 1η Μαΐου 2026 θα μείνει στην Ιστορία ως η μέρα που η Ευρώπη αποφάσισε επίσημα ότι η βιομηχανία του Βορρά αξίζει περισσότερο από τους αγρότες του Νότου…
