Οι βουλευτικές εκλογές στην Κύπρο φέρνουν ισχυρό πλήγμα στα παραδοσιακά κόμματα, με την ακροδεξιά και τους αντισυστημικούς να κερδίζουν σημαντικό έδαφος.
Το κυπριακό κοινοβούλιο θα είναι πιο κατακερματισμένο μετά τις βουλευτικές εκλογές της Κυριακής, με την ακροδεξιά να κερδίζει έδαφος και νέους αντισυστημικούς παίκτες να εισέρχονται στο προσκήνιο.
Με καταμετρημένο το σύνολο των ψήφων, ο κεντροδεξιός Δημοκρατικός Συναγερμός (ΔΗΣΥ) κατέλαβε την πρώτη θέση με ποσοστό περίπου 27,2% και κατάφερε να διατηρήσει τις 17 έδρες του στη Βουλή, ακολουθούμενος από το κομμουνιστικό Ανορθωτικό Κόμμα Εργαζόμενου Λαού (ΑΚΕΛ) με 23,9% και 15 έδρες.
Το ακροδεξιό κόμμα Εθνικό Λαϊκό Μέτωπο (ΕΛΑΜ), παρακλάδι της πλέον διαλυμένης ελληνικής νεοναζιστικής Χρυσής Αυγής, αναδείχθηκε στην τρίτη θέση με ποσοστό 10,9% και πρόκειται να αυξήσει τις έδρες του στη Βουλή σε οκτώ από τρεις, ακολουθώντας μια παρόμοια τάση ανόδου της ακροδεξιάς σε ολόκληρη την ΕΕ. Η προεκλογική του εκστρατεία επικεντρώθηκε στο μεταναστευτικό, καθώς και στην Τουρκία και τους Τουρκοκύπριους στο εθνικά διχοτομημένο νησί.
Ο Υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός δήλωσε ότι ο κατακερματισμός αποτελεί πανευρωπαϊκό φαινόμενο και δεν αποτελεί αποκλειστικότητα της Κύπρου.
«Δεν ανησυχώ· πιστεύω ότι αυτά αποτελούν μέρος της δημοκρατίας, και το δημοκρατικό σύστημα έχει τον τρόπο να αυτορυθμίζεται τελικά. Αυτή η κυβέρνηση ούτως ή άλλως δεν υποστηριζόταν από μεγάλα κόμματα στο κοινοβούλιο», δήλωσε σε συνέντευξή του στο POLITICO στις 23 Μαΐου. «Αυτό που έχει σημασία είναι μια κυβέρνηση να ενεργεί ορθολογικά, να λειτουργεί ως η κυβέρνηση όλων των Κυπρίων».
Η Κύπρος, η οποία κατέχει την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ μέχρι το τέλος Ιουνίου, διαθέτει προεδρικό σύστημα διακυβέρνησης και η Βουλή των 56 εδρών έχει περιορισμένες εξουσίες.
Η ψηφοφορία θεωρείται ευρέως ως δείκτης των πολιτικών τάσεων ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2028 και σηματοδοτεί τις νέες συμμαχίες που ίσως χρειαστεί να συνάψει ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης, εάν αποφασίσει να διεκδικήσει μια δεύτερη θητεία, όπως αναμένεται ευρέως.
«Αυτό σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής για πολιτικά κόμματα που αποτελούσαν μέρος του πολιτικού σκηνικού για 50 χρόνια», δήλωσε ο Χάρη Τζήμητρας, διευθυντής του Peace Research Institute Oslo Cyprus Centre (Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη του Όσλο – Κέντρο Κύπρου). «Τα παραδοσιακά κόμματα έχουν χάσει έδαφος έναντι νέων πολιτικών κινημάτων που φαίνεται να απολαμβάνουν ευρείας λαϊκής υποστήριξης».
«Θα γίνει ακόμη πιο δύσκολο για την κυβέρνηση να περάσει νομοθετήματα από τη Βουλή. Υπάρχει ήδη σε εξέλιξη μια δημόσια συζήτηση για το αν το Εθνικό Συμβούλιο —το σώμα όπου συζητείται το Κυπριακό— θα πρέπει να ανασταλεί ή ακόμη και να καταργηθεί», πρόσθεσε.
Ο Χριστοδουλίδης, ο οποίος διετέλεσε υπουργός σε προηγούμενες κυβερνήσεις του ΔΗΣΥ, εξελέγη πρόεδρος ως ανεξάρτητος υποψήφιος το 2023.
Δύο από τα τρία κόμματα που στηρίζουν επί του παρόντος τον Χριστοδουλίδη –η Δημοκρατική Παράταξη (ΔΗΠΑ) και το Σοσιαλιστικό Κόμμα (ΕΔΕΚ)- δεν κατάφεραν να μπουν στη Βουλή. Το κεντρώο Δημοκρατικό Κόμμα (ΔΗΚΟ) κατετάγη τέταρτο με 10% των ψήφων και θα λάβει οκτώ κοινοβουλευτικές έδρες, σημειώνοντας πτώση από τις 11 που διέθετε στην προηγούμενη Βουλή.
Το νεοσύστατο κόμμα του ευρωβουλευτή και YouTube influencer Φειδία Παναγιώτου, με την ονομασία «Άμεση Δημοκρατία», συγκέντρωσε 5,4% και κατέλαβε τέσσερις έδρες.
Ο Φειδίας, ο οποίος διεξήγαγε το μεγαλύτερο μέρος της προεκλογικής του εκστρατείας φορώντας μια μύτη κλόουν, δηλώνει ότι θέλει να προωθήσει ένα μοντέλο συμμετοχικής πολιτικής με άμεση εμπλοκή των πολιτών στη λήψη αποφάσεων μέσω της τεχνολογίας.
Ένας ακόμη νεοεισερχόμενος παίκτης που κεφαλαιοποίησε τη λαϊκή οργή κατά του κατεστημένου είναι το κεντρώο κόμμα «Πολίτες για την Κύπρο», το οποίο ιδρύθηκε από τον πρώην Γενικό Ελεγκτή Οδυσσέα Μιχαηλίδη και αναμένεται να λάβει τέσσερις έδρες, συγκεντρώνοντας το 5,8% των ψήφων. Ο Μιχαηλίδης εισήλθε στην πολιτική με μια εκστρατεία κατά της διαφθοράς, μετά την παύση του από τη θέση του γενικού ελεγκτή λόγω «ανάρμοστης συμπεριφοράς».
