Μαντέψετε για ποιο λόγο φτιάχνει κάποιος έναν υπερηχητικό πύραυλο με εμβέλεια 6.000 χιλιομέτρων: Για να τον χρησιμοποιήσει κάπου μακριά, πολύ μακριά!
Του Παναγιώτη Λιάκου
Ουδείς μπορεί να ισχυριστεί ότι χάρηκε διαβάζοντας την είδηση ότι η Τουρκία έφτιαξε διηπειρωτικό πύραυλο, υπερηχητικό, με εμβέλεια 6.000 χιλιομέτρων. Τουλάχιστον εμείς (το «εμείς» αναφέρεται στους Έλληνες, όχι στους κοσμοπολίτες ελληνόφωνους που δεν τους καίγεται καρφί για τα εθνικά θέματα) είμαστε υποψιασμένοι. Ουδέποτε περιμένουμε κάτι καλό από τη γειτονική χώρα. Ό,τι κι αν κάνει, κατά δω κοιτάει. Τι θ’ αρπάξει και τι θα… φάει. Υπάρχουν όμως αφελείς δυτικοί που ακούνε τέτοια νέα από Τουρκία μεριά και νομίζουν ότι η καμπάνα σημαίνει μόνο για την Ελλάδα (στην Ελλάδα και η Κύπρος), το Ισραήλ, τους Κούρδους και την Αρμενία και όχι για την πάρτη τους. Όμως, σφάλλουν. Μαντέψετε για ποιο λόγο φτιάχνει κάποιος έναν υπερηχητικό πύραυλο με εμβέλεια 6.000 χιλιομέτρων: Για να τον χρησιμοποιήσει κάπου μακριά, πολύ μακριά!
Για τους πιθανούς στόχους της Τουρκίας, με τον προσφάτως κατασκευασθέντα διηπειρωτικό πύραυλο Yıldırımhan, ρωτήθηκε το Grok, η μηχανή Τεχνητής Νοημοσύνης του Ίλον Μασκ.
Η ερώτηση ήταν η ακόλουθη: «Με βάση τα στοιχεία του (εμβέλεια, ταχύτητα), να αναφέρεις ποιες χώρες κινδυνεύουν περισσότερο από πιθανή χρήση του και γιατί».
Ιδού τι απήντησε το Grok:
«Η εμβέλεια των 6.000 χλμ. από κεντρική/δυτική Τουρκία καλύπτει σχεδόν όλη την Ευρώπη, μεγάλο μέρος της Βόρειας Αφρικής, τη Μέση Ανατολή, τμήματα της Κεντρικής Ασίας, νότια Ρωσία και τμήματα της Νότιας Ασίας/δυτικής Κίνας. Η υψηλή ταχύτητα καθιστά την αναχαίτιση εξαιρετικά δύσκολη (ιδίως χωρίς προηγμένα συστήματα όπως τα ABM των ΗΠΑ/ΝΑΤΟ).
Χώρες που κινδυνεύουν περισσότερο
Με βάση τη γεωγραφία, την εμβέλεια και τη γεωπολιτική ένταση (υποθετική χρήση σε σύγκρουση), οι πιο εκτεθειμένες είναι:
Ελλάδα (συμπεριλαμβανομένων νησιών και Κύπρου)
Απόσταση από δυτική Τουρκία: ελάχιστη (εκατοντάδες χλμ.). Ολόκληρη η χώρα είναι μέσα στην εμβέλεια.
Γιατί υψηλός κίνδυνος: Μακροχρόνιες εντάσεις (Αιγαίο, Κύπρος). Ο πύραυλος θα μπορούσε να απειλήσει στρατηγικούς στόχους (βάσεις, πόλεις, λιμάνια) με ελάχιστο χρόνο προειδοποίησης λόγω ταχύτητας. Ελληνικά ΜΜΕ το χαρακτήρισαν “σοκ”.
Ισραήλ
Απόσταση: ~1.000-1.500 χλμ. από τη νότια Τουρκία, εύκολα μέσα στην εμβέλεια.
Γιατί: Τουρκία – Ισραήλ έχουν τεταμένες σχέσεις (λόγω Γάζας, περιφερειακής επιρροής). Ο πύραυλος βάζει “βαθιά μέσα” το Ισραήλ, όπως αναφέρουν αναλύσεις. Το Ισραήλ έχει ισχυρή αεράμυνα (Arrow, David’s Sling), αλλά η ταχύτητα Mach 25 δυσκολεύει την αποτελεσματική αναχαίτιση.
Κύπρος (ιδίως η Ελληνοκυπριακή πλευρά)
Πολύ κοντά, πρακτικά “δίπλα”. Άμεση απειλή για ολόκληρο το νησί.
Άλλες ευρωπαϊκές χώρες (ΝΑΤΟ)
Βαλκάνια (Βουλγαρία, Ρουμανία, Σερβία κ.ά.), Ουκρανία, νότια Ρωσία, ακόμα και κεντρική/δυτική Ευρώπη (μέχρι Γαλλία/Γερμανία σε οριακές αποστάσεις από ανατολική Τουρκία).
Γιατί: Καλύπτει “όλη την Ευρώπη”, σύμφωνα με αναλύσεις. Ως μέλος ΝΑΤΟ η Τουρκία θα μπορούσε θεωρητικά να επηρεάσει την ισορροπία αποτροπής, αν και η χρήση εναντίον συμμάχων είναι απίθανη χωρίς δραματική κλιμάκωση.
Άλλες περιοχές:
Μέση Ανατολή/Β. Αφρική (Συρία, Ιράκ, Αίγυπτος, Σαουδική Αραβία κ.ά.) – ήδη σε εμβέλεια μικρότερων τουρκικών συστημάτων, αλλά ο Yıldırımhan δίνει στρατηγική εμβέλεια.
Τμήματα Ρωσίας, Ινδίας ή δυτικής Κίνας σε ακραίες περιπτώσεις.
Συνολική αξιολόγηση
Η μεγαλύτερη απειλή είναι για γειτονικές/περιφερειακές χώρες με τις οποίες η Τουρκία έχει εντάσεις (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ), λόγω μικρής απόστασης + μικρού χρόνου πτήσης.
Η υψηλή ταχύτητα μειώνει δραματικά τον χρόνο αντίδρασης (λεπτά), κάνοντας την αποτροπή/άμυνα κρίσιμη.
Σημείωση: Είναι ακόμα πρωτότυπο (υγρό καύσιμο = αργή εκτόξευση, ευάλωτο σε προληπτικό χτύπημα). Η πλήρης επιχειρησιακή ικανότητα μπορεί να πάρει χρόνια. Πολλές αναφορές το βλέπουν ως επίδειξη τεχνολογικής προόδου και αποτροπής.
Οι πληροφορίες βασίζονται σε πρόσφατες ειδήσεις από τουρκικά και διεθνή μέσα (Anadolu Agency, “Daily Sabah”, Defence Security Asia κ.ά.). Η κατάσταση είναι ρευστή, καθώς πρόκειται για νέα παρουσίαση».
