Η επόμενη ημέρα της ανακοίνωσης της «Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης» (ΕΛ.Α.Σ.) από τον Αλέξη Τσίπρα μετατοπίζει αναγκαστικά το ενδιαφέρον από τις διακηρύξεις αρχών στην καθαρή εκλογική γεωγραφία και την αναδιάταξη των συσχετισμών.
Με δεδομένο ότι το προγραμματικό στίγμα έχει ήδη αποτυπωθεί, το ενδιαφέρον επικεντώνεται πλέον στη χαρτογράφηση των δυνητικών δεξαμενών ψηφοφόρων και στις άμεσες ανακατατάξεις που πυροδοτούνται, με επίκεντρο τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Νέα Αριστερά.
Οι δεξαμενές
Η εκλογική βιωσιμότητα του νέου εγχειρήματος δεν θα κριθεί από την ιδεολογική του καθαρότητα, αλλά από την ικανότητα διείσδυσης σε τρία συγκεκριμένα ακροατήρια.
Η «γκρίζα ζώνη» της αποχής: Αποτελεί τον πρώτο και κύριο στόχο. Πρόκειται για τους απογοητευμένους ψηφοφόρους του προοδευτικού χώρου που απείχαν από τις τελευταίες αναμετρήσεις, μη βρίσκοντας πειστική εναλλακτική πρόταση εξουσίας.
Η παραδοσιακή βάση του ΣΥΡΙΖΑ: Ψηφοφόροι που παρέμεναν συναισθηματικά ή πολιτικά συνδεδεμένοι με τον Αλέξη Τσίπρα ως πρόσωπο, αλλά είχαν αποστασιοποιηθεί από την τρέχουσα ηγετική ομάδα και την εσωστρέφεια του κόμματος.
Το μετριοπαθές Κέντρο και η Σοσιαλδημοκρατία: Πολίτες που αναζητούν μια ρεαλιστική κυβερνητική εναλλακτική και στους οποίους το νέο κόμμα απευθύνεται μέσω ενός πιο θεσμικού και μετριοπαθούς λόγου, αποφεύγοντας τις ριζοσπαστικές εξάρσεις του παρελθόντος.
Το πρώτο κύμα αναδιάταξης: ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά
Η εμφάνιση του νέου φορέα προκαλεί άμεσες, δομικές πιέσεις στους δύο σχηματισμούς της Αριστεράς, οι οποίοι βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με ζητήματα πολιτικής επιβίωσης.
Η ύπαρξη της ΕΛ.Α.Σ. προκαλεί ήδη και απειλεί να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη διαρροή στελεχών και βουλευτών από τον ΣΥΡΙΖΑ, απομειώνοντας την κοινοβουλευτική του ισχύ και αμφισβητώντας τη σημασία του ρόλου του ως αντιπολίτευσης.
Στη Νέα Αριστερά όμως το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο. Το εγχείρημα της ανανεωτικής Αριστεράς που εξέφραζε, κινδυνεύει να καλυφθεί πλήρως από την εμβέλεια και το ειδικό βάρος του πρώην πρωθυπουργού.
Συνολικές ανατροπές
Η κίνηση Τσίπρα όμως δεν περιορίζεται στα στενά όρια της Αριστεράς, αλλά αναγκάζει ολόκληρο το πολιτικό σκηνικό σε αναθεώρηση στρατηγικών.
Στο ΠΑΣΟΚ είναι εμφανής η ανησυχία ότι το κόμμα Τσίπρα αποτελεί πλέον έναν βασικό αντίπαλο που μπορεί να βάλει φρένο στη δυναμική της Χαριλάου Τρικούπη. Δεν θα παίζει πλέον μόνο του στο γήπεδο της κεντροαριστεράς, καθώς αποκτά έναν ανταγωνιστή με κυβερνητικό παρελθόν.
Νέα «εξίσωση» για τη Νέα Δημοκρατία: Το Μέγαρο Μαξίμου χάνει το «πλεονέκτημα» της αντιπαράθεσης με μια κατακερματισμένη και χωρίς σαφή ηγεσία αντιπολίτευση. Αν και η διάσπαση των αντιπάλων βραχυπρόθεσμα τη διευκολύνει, μακροπρόθεσμα βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν γνώριμο αντίπαλο που επιχειρεί να εμφανιστεί ανανεωμένος και θεσμικός.
Παράλληλα φαίνεται ότι πολλά στελέχη του κυβερνώντος κόμματος θεωρούν ότι ο Αλέξης Τσίπρας είναι ο «επιθυμητος αντίπαλος», καθώς ενισχύει την επιχειρηματολογία για την ανάγκη σταθερότητας σε αντιδιαστολή με την διακυβέρνηση 2015-2019.
Νέος διπολισμός ή περαιτέρω κατακερματισμός;
Το κρίσιμο ερώτημα για το πολιτικό σύστημα πλέον – όπως όλα δείχνουν – είναι αν ο νέος φορέας θα λειτουργήσει ως επιταχυντής για την ανασύνθεση της προοδευτικής παράταξης ή αν θα αποτελέσει έναν ακόμη παίκτη σε ένα ήδη πολυδιασπασμένο πολιτικό τοπίο.
