Την αναστολή της Συμφωνίας Σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ θα εξετάσουν την προσεχή Δευτέρα στο Λουξεμβούργο οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ, στο πλαίσιο των εμπορικών κυρώσεων που σχεδιάζεται να επιβληθούν στο Τελ Αβίβ, λόγω των συνεχιζόμενων επιθέσεων στον Λίβανο, αλλά την τραγική κατάσταση που επικρατεί στη Λωρίδα της Γάζας.
Το Βέλγιο, η Ιρλανδία, η Μάλτα, η Σλοβενία και η Ισπανία αναμένεται να θέσουν και πάλι στο τραπέζι την είχαν υποστηρίξει την κίνηση αυτή σε προηγούμενες συναντήσεις.
«Οι εμπορικές κυρώσεις θα συνεπάγονται την αναστολή της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ, κάτι που μπορεί να επιτευχθεί με ειδική πλειοψηφία στο Συμβούλιο της ΕΕ», τονίζουν στη Ναυτεμπορική, Ευρωπαίοι διπλωμάτες. «Αν ανασταλεί η συμφωνία σύνδεσης με την ΕΕ, το Ισραήλ θα χάνει περίπου 1 δισεκατομμύριο ευρώ τον χρόνο, σε εμπορικά οφέλη», προσθέτουν
Την αναστολή της συμφωνίας ΕΕ-Ισραήλ αξιώνει επίσης από την Κομισιόν η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών, καθώς ήδη έχει συγκεντρώσει πάνω από ένα εκατομμύριο υπογραφές πολιτών από διάφορες χώρες μέλη.
Πιο μαζικά έχουν κινητοποιηθεί οι Γάλλοι με σχεδόν 379.000 υπογραφές υπέρ αυτής της πρωτοβουλίας, μπροστά από την Ιταλία (243.485) και την Ισπανία (121.037) .
Σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα
Περισσότεροι από 73.000 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί από τις 7 Οκτωβρίου 2023, συμπεριλαμβανομένων 700 μετά την λεγόμενη «εκεχειρία» στη Γάζα. Συνεχίζεται επίσης η προσάρτηση παλαιστινιακής γης από εξτρεμιστές εποίκους στη Δυτική Οχθη. Το Ισραήλ προχωρά επίσης σε απαλλοτριώσεις γης στον κρίσιμο διάδρομο E1, ο οποίος διασχίζει τη Δυτική Όχθη, όπου η ισραηλινή κυβέρνηση σχεδιάζει να κατασκευάσει 3.400 κτίρια.
Το πλήρες πακέτο κυρώσεων της ΕΕ κατά του Ισραήλ που προτάθηκε για πρώτη φορά από την Κομισιόν τον περασμένο Σεπτέμβριο λόγω των επιθέσεων στη Γάζα, περιλάμβανε επίσης: την αναστολή του Ισραήλ από το επιστημονικό πρόγραμμα Horizon, την ένταξη των ακροδεξιών υπουργών Μπεζαλέλ Σμότριτς και Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ στη μαύρη λίστα της ΕΕ, όπως και πολλών ) εξτρεμιστών εποίκων στη Δυτική Όχθη.
Για την ιστορία, η Συμφωνία Σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ υπεγράφη το 1995 και τέθηκε σε ισχύ τον Ιούνιο του 2000, αποτελώντας τη νομική βάση για τις σχέσεις μεταξύ των δύο πλευρών. Η συμφωνία διευκολύνει το εμπόριο εντός ενός πλαισίου ελεύθερων συναλλαγών σε διάφορους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της βιομηχανίας και της γεωργίας. Η συμφωνία έχει επεκταθεί σταδιακά, ενσωματώνοντας το Ισραήλ σε διάφορες πολιτικές της ΕΕ. Πιο συγκεκριμένα, το Ισραήλ περιλαμβάνεται στην Ευρωμεσογειακή Εταιρική Σχέση, τη συνιστώσα της Πολιτικής Γειτονίας που είναι αφιερωμένη στις χώρες που βρέχονται από τη Μεσόγειο.
Το άρθρο 2 του κειμένου τονίζει ότι οι σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ισραήλ βασίζονται στον « σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δημοκρατικών αρχών », αξίες που καθοδηγούν τόσο την εσωτερική όσο και την εξωτερική τους πολιτική.
Μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, οι εταίροι του Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υποστήριξαν το δικαίωμα της κυβέρνησης του Μπενιαμίν Νετανιάχου σε αντίποινα.
Όμως, δεδομένης της επιδεινούμενης ανθρωπιστικής κατάστασης στη Λωρίδα της Γάζας και της συνέχισης των ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων, η κατάσταση έχει αλλάξει.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε μάλιστα μια δέσμη κυρώσεων που στοχεύουν το Ισραήλ. Η πρόταση της Επιτροπής ορίζει συγκεκριμένα ότι τα εμπορικά προϊόντα του Ισραήλ δεν θα τυγχάνουν πλέον προτιμησιακής μεταχείρισης κατά την είσοδό τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η στάση της Ιταλίας
Ωστόσο, η απόφαση αυτή πρέπει να εγκριθεί από ειδική πλειοψηφία των κρατών μελών, γεγονός που συνεπάγεται την υποστήριξη τουλάχιστον μίας από τις μεγάλες χώρες της ΕΕ, όπως η Γερμανία ή η Ιταλία.
Ηδη πάντως, η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι αποφάσισε να αναστείλει την αυτόματη ανανέωση του μνημονίου Ιταλίας-Ισραήλ και επέβαλε αμυντικές κυρώσεις στο Τελ Αβίβ, θέλοντας να αποστασιοποιηθεί από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, αφότου έγινε τοξικός για τους Ιταλούς κεντροδεξιούς ψηφοφόρους.
Κινητοποίηση διπλωματών
Είναι ενδεικτικό επίσης ότι 49 Ιταλοί πρώην πρέσβεις, υπέγραψαν κοινή επιστολή ζητώντας από την ΕΕ την επιβολή κυρώσεων κατά του Ισραήλ. Ανάλογη δημόσια δήλωση έκαναν κάπου 350 πρώην πρέσβεις και ανώτεροι πρώην αξιωματούχοι της ΕΕ από τη Γερμανία ,το Βέλγιο και τη Σουηδία.
«Από τη Γάζα ως τον Λίβανο, το Ισραήλ μας έχει παρασύρει σε μια σπείρα θανάτου», υποστηρίζει επίσης η Φραντσέσκα Αλμπανέζε, ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για τη Δυτική Όχθη και τη Γάζα, Σε συνέντευξή της σε ιταλικά μέσα ενημέρωσης, η Αλμπανέζε λέει ότι «στον Λίβανο, οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις έχουν επιτεθεί σε πολίτες, δημοσιογράφους, νοσοκομεία, ΜΚΟ και οχήματα της UNIFIL. Οι επιθέσεις του Ισραήλ στον Λίβανο είναι σοκαριστικές στη βιαιότητα και την έντασή τους, αλλά δεν είναι καινούργιες».
Οι πολιορκημένοι Παλαιστίνιοι κάτοικοι της Γάζας στερούνται επαρκούς ανθρωπιστικής βοήθειας λόγω των συνεχιζόμενων περιορισμών πρόσβασης, με την UNRWA και τις διεθνείς ΜΚΟ να μην μπορούν να παραδώσουν αγαθά και υπηρεσίες που χρειάζεται επειγόντως ο παλαιστινιακός πληθυσμός.
Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, η Κνεσέτ ψήφισε πρόσφατα νόμο που προβλέπει τη θανατική ποινή για τους Παλαιστίνιους που κατηγορούντα για επιθέσεις εναντίον Εβραίων, κάτι που δεν ισχύει για τους Εβραίους Ισραηλινούς.
