H φετινή καλοκαιρινή ταξιδιωτική περίοδος στην Ευρώπη αναμένεται δύσκολη με τα πράγματα να γίνονται ακόμη χειρότερα, όσο διαρκεί ο πόλεμος στη Μ. Ανατολή και το «λουκέτο» στα Στενά του Ορμούζ.
Πέρα από τα ήδη αυξημένα αεροπορικά εισιτήρια και τις πρόσθετες χρεώσεις εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν, οι αεροπορικές εταιρείες σε Ευρώπη και Ασία – πολλές από τις οποίες εξαρτώνται από εισαγόμενα καύσιμα αεροσκαφών – βρίσκονται πλέον αντιμέτωπες με πιθανές ελλείψεις. Αυτό αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες για ακυρώσεις πτήσεων και περικοπές δρομολογίων.
Στις ΗΠΑ δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος εξάντλησης των καυσίμων, ωστόσο η παγκόσμια έλλειψη οδηγεί σε αύξηση των τιμών και για τις αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες, σύμφωνα με το CNN . Ήδη περιορίζουν τις φθηνές τιμές και τις λιγότερο κερδοφόρες πτήσεις, κάτι που αναμένεται να ανεβάσει περαιτέρω τα εισιτήρια – ειδικά κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
Ακόμη και αν οι ΗΠΑ και το Ιράν καταλήξουν άμεσα σε συμφωνία για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, οι επιπτώσεις για το καλοκαίρι θεωρούνται ήδη δεδομένες. Οι αεροπορικές εταιρείες σχεδιάζουν δρομολόγια και τιμές μήνες νωρίτερα, γεγονός που σημαίνει ότι οι ανατιμήσεις δύσκολα θα αποφευχθούν.
Η United Airlines, για παράδειγμα, έχει ήδη μειώσει το πρόγραμμά της κατά περίπου 5% για το επόμενο εξάμηνο.
Οι επιβάτες, αλλά και οι εταιρείες, δύσκολα θα δουν ανακούφιση πριν από τα μέσα του καλοκαιριού, αν όχι αργότερα.
Ο λόγος είναι ότι θα χρειαστούν μήνες για να επανέλθει η κανονική ροή πετρελαίου και καυσίμων.
«Θα χρειαστεί τουλάχιστον μέχρι τον Ιούλιο», σημειώνει ο αναλυτής της Kpler, Ματ Σμιθ. «Και ακόμη κι αυτό μπορεί να είναι αισιόδοξο σενάριο».
Τι σημαίνει η έλλειψη καυσίμων
Τα καύσιμα αποτελούν το δεύτερο μεγαλύτερο κόστος για τις αεροπορικές εταιρείες μετά το εργατικό προσωπικό. Ένα επιβατικό αεροσκάφος καίει περίπου 800 γαλόνια καυσίμου την ώρα, ενώ τα μεγαλύτερα αεροσκάφη καταναλώνουν ακόμη περισσότερα.
Οι τέσσερις μεγαλύτερες αεροπορικές των ΗΠΑ – United Airlines, American Airlines, Delta Air Lines και Southwest Airlines – δαπανούσαν πέρυσι κατά μέσο όρο περίπου 100 εκατομμύρια δολάρια ημερησίως για καύσιμα.
Το κόστος αυτό έχει εκτοξευθεί από την έναρξη του πολέμου. Η Delta Air Lines ανέφερε ότι ενδέχεται να δαπανήσει επιπλέον 2 δισεκατομμύρια δολάρια φέτος, ενώ η United Airlines θα μπορούσε να επιβαρυνθεί ακόμη και με 11 δισεκατομμύρια δολάρια επιπλέον, αν συνεχιστεί η ίδια κατάσταση.
Τα εισιτήρια της τελευταίας στιγμής έχουν ήδη εκτοξευθεί. Σύμφωνα με τη Deutsche Bank, οι τιμές για προορισμούς όπως η Καραϊβική αυξήθηκαν κατά 74%, ενώ για τη Χαβάη κατά 21%.
Γιατί πλήττεται περισσότερο η Ευρώπη
Οι ΗΠΑ διαθέτουν μεγαλύτερη αυτάρκεια, καθώς είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου παγκοσμίως και σημαντικός εξαγωγέας καυσίμων αεροσκαφών.
Αντίθετα, μεγάλο μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών περνά από τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται πάνω από το 20% της θαλάσσιας προμήθειας καυσίμων. Περισσότερο από τα δύο τρίτα αυτής της ποσότητας κατευθύνονται προς την Ευρώπη.
Παράλληλα, χώρες όπως η Νότια Κορέα – ο μεγαλύτερος εξαγωγέας καυσίμων αεροσκαφών – εξαρτώνται από πρώτες ύλες από τη Μέση Ανατολή. Ήδη, ασιατικές χώρες αρχίζουν να περιορίζουν τις εξαγωγές τους, αυξάνοντας περαιτέρω την πίεση στις τιμές.
Ακόμη και αν τα Στενά ανοίξουν άμεσα, θα χρειαστούν εβδομάδες για να φτάσουν τα καύσιμα στους πελάτες σε Ευρώπη και Ασία, ενώ απαιτείται επιπλέον χρόνος για την επανεκκίνηση της παραγωγής.
Ποιες εταιρίες κινδυνεύουν περισσότερο
Οι αυξήσεις στα καύσιμα ενδέχεται να αποδειχθούν καταστροφικές για τις πιο αδύναμες οικονομικά αεροπορικές εταιρείες.
Η Spirit Airlines έχει ήδη καταθέσει δύο φορές αίτηση πτώχευσης μέσα σε 18 μήνες. Παρότι σχεδίαζε να ανακάμψει μέχρι το καλοκαίρι, προειδοποίησε ότι η αύξηση στο κόστος καυσίμων μπορεί να ανατρέψει τα σχέδιά της.
Σύμφωνα με τη Fitch Ratings, οι οικονομικά πιο αδύναμες εταιρείες ενδέχεται να οδηγηθούν σε χρεοκοπία ή να επιστρέψουν πρόωρα αεροσκάφη.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μειώσει τις διαθέσιμες φθηνές θέσεις, οδηγώντας σε γενικευμένη αύξηση τιμών.
Ήδη, μεγάλες αεροπορικές εταιρείες περιορίζουν τα δρομολόγιά τους και επικεντρώνονται στις πιο κερδοφόρες γραμμές. Αυτό σημαίνει λιγότερες διαθέσιμες θέσεις και – αναπόφευκτα – ακριβότερα εισιτήρια.
«Δεν έχει νόημα να πραγματοποιούνται πτήσεις που δεν καλύπτουν ούτε το κόστος καυσίμων», δήλωσε χαρακτηριστικά ο διευθύνων σύμβουλος της United Airlines, Σκοτ Κίρμπι.
