Μετά και την αποτυχία των διαπραγματεύσεων στο Πακιστάν, με επίκεντρο τον έλεγχο των Στενών, τέθηκε σε ισχύ ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών, όπως είχε προαναγγελθεί από τον Τραμπ, από τις αμερικανικές δυνάμεις
Η ένταση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν κλιμακώνεται εκ νέου, μετά και την αποτυχία των διαπραγματεύσεων της Ουάσινγκτον με την Τεχεράνη, με επίκεντρο τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, προκαλώντας έντονη ανησυχία στη διεθνή κοινότητα για τις επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία και την ενεργειακή ασφάλεια. Ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών τέθηκε σε ισχύ, όπως είχε προαναγγελθεί από την αμερικανική Κεντρική Διοίκηση (CENTCOM), με τον πρόεδρο τον Ντόναλντ Τραμπ να απειλεί, μέσω ανάρτησής του στο Truth Social, πως όποιο πλοίο πλησιάσει θα χτυπηθεί. «Το ναυτικό του Ιράν βρίσκεται στον πάτο της θάλασσας, εντελώς εξολοθρευμένο. 158 πλοία. Αυτό που δεν έχουμε χτυπήσει είναι ο μικρός αριθμός των αποκαλούμενων “πλοίων ταχείας επίθεσης”, επειδή δεν τα θεωρήσαμε ιδιαίτερη απειλή. Προειδοποίηση: Εάν οποιοδήποτε από αυτά τα πλοία πλησιάσει οπουδήποτε στον αποκλεισμό μας, θα χτυπηθεί αμέσως, με το ίδιο σύστημα εξόντωσης που χρησιμοποιούμε κατά των ναρκόπλοιων. Είναι γρήγορο και βάναυσο. ΥΓ.: Το 98,2% των ναρκωτικών που εισέρχονται στις ΗΠΑ μέσω ωκεανού ή θάλασσας έχει σταματήσει! Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας επί του θέματος».
Σύμφωνα με την CENTCOM, κάθε πλοίο που εισέρχεται ή εξέρχεται από την αποκλεισμένη περιοχή χωρίς άδεια θα υπόκειται σε αναχαίτιση, εκτροπή ή ακόμα και κατάληψη. Ο αποκλεισμός επεκτείνεται στον Κόλπο του Ομάν και την Αραβική Θάλασσα, επηρεάζοντας τη ναυσιπλοΐα ανεξαρτήτως σημαίας. Παρότι προβλέπεται ότι δεν θα εμποδίζεται πλήρως η ουδέτερη διέλευση προς μη ιρανικούς προορισμούς, η πραγματικότητα δείχνει ότι η ναυσιπλοΐα έχει σχεδόν «παγώσει», με πολλά δεξαμενόπλοια να αποφεύγουν την περιοχή.
Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε αμετακίνητος στη στάση του, δηλώνοντας ότι δεν τον ενδιαφέρει η επανέναρξη διαπραγματεύσεων με την Τεχεράνη, ενώ επανέλαβε ότι δεν θα επιτραπεί στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Από την πλευρά του, το Ιράν χαρακτήρισε τις αμερικανικές ενέργειες «παράνομες» και «ισοδύναμες με πειρατεία», προειδοποιώντας ότι θα ενισχύσει τον έλεγχό του στα Στενά και ότι κανένα λιμάνι στην περιοχή δεν θα είναι ασφαλές εάν απειληθούν τα δικά του.
Διόδια 2 εκατομμυρίων
Όπως αναφέρει σε ανάλυσή του το CNN, τα Στενά δεν είναι τεχνικά κλειστά, το Ιράν επιτρέπει σταδιακά σε ορισμένα δεξαμενόπλοια να περνούν με αντάλλαγμα ένα τέλος έως και 2 εκατομμύρια δολάρια ανά πλοίο. Και κάπως έτσι το Ιράν επιτρέπει στο δικό του πετρέλαιο να περνά μέσα και έξω από την περιοχή καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου: το Ιράν είχε καταφέρει να εξάγει κατά μέσο όρο 1,85 εκατομμύρια βαρέλια αργού την ημέρα μέχρι τον Μάρτιο, περίπου 100.000 βαρέλια την ημέρα περισσότερα από τους προηγούμενους τρεις μήνες, σύμφωνα με την εταιρία δεδομένων και αναλύσεων Kpler. Μπλοκάροντας τα Στενά ο Τραμπ θα μπορούσε να κόψει μια βασική πηγή χρηματοδότησης για την κυβέρνηση και τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ιράν.
Την ίδια στιγμή το Ισραήλ στηρίζει την αμερικανική απόφαση, με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να δηλώνει ότι η κίνηση αυτή είναι δικαιολογημένη λόγω της στάσης του Ιράν στις διαπραγματεύσεις. Όπως πρόσθεσε, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βάνς τον ενημέρωσε μετά την αποτυχία των μαραθώνιων συζητήσεων στο Πακιστάν να καταλήξουν σε συμφωνία. Από την άλλη, οι χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ ανακοίνωσαν ότι δεν θα εμπλακούν στο σχέδιο του Αμερικανού προέδρου, προτείνοντας αντ’ αυτού να παρέμβουν μόνο αφού ολοκληρωθούν οι εχθροπραξίες, μια κίνηση που είναι πιθανό να εξοργίσει τον ρεπουμπλικάνο και να οξύνει τις εντάσεις εντός της συμμαχίας.
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τόνισε ότι η αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ αποτελεί ζήτημα «υψίστης σημασίας» για την Ευρώπη, επισημαίνοντας ότι το συνεχιζόμενο κλείσιμό τους έχει σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία και ιδιαίτερα στην ενεργειακή ασφάλεια του μπλοκ. Στο ίδιο πλαίσιο, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ δήλωσε ότι δεν υποστηρίζει τον αποκλεισμό των Στενών και ότι η χώρα του δεν επιθυμεί να εμπλακεί στον πόλεμο, υπογραμμίζοντας τη σημασία της επαναλειτουργίας τους. Αντίστοιχα, ο Εμανουέλ Μακρόν κάλεσε σε διπλωματική λύση και ανακοίνωσε πρωτοβουλία για πολυεθνική αποστολή που θα διασφαλίσει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα. Την ίδια ώρα η Ρωσία προειδοποίησε ότι ενδεχόμενος αποκλεισμός θα επηρεάσει αρνητικά τις διεθνείς αγορές, ενώ πρότεινε ξανά τη διαχείριση ιρανικού πυρηνικού υλικού στο πλαίσιο μιας συμφωνίας.
