Την ώρα που οι εξελίξεις γύρω από τον Κάθετο Διάδρομο είναι καταιγιστικές και πέφτουν «βροχή» οι υπογραφές σε μακροχρόνιες συμφωνίες για το αμερικανικό LNG, η ΕΕ εμφανίζεται για ακόμα μία φορά να παίζει καθυστερήσεις.
Το αποτέλεσμα είναι οι σχέσεις της ΕΕ και των ΗΠΑ να μπαίνουν σε φάση δοκιμασίας, όσο εκπρόσωποι της Γηραιάς Ηπείρου εμφανίζονται να τηρούν τη στάση «ναι μεν αλλά», καθώς από τη μία λένε «ναι» στην πλήρη απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου, αλλά στη συνέχεια διατηρούν αμφιβολίες για το αν θα πρέπει η Ευρώπη να είναι εξαρτημένη από το αμερικανικό LNG. Διπλωματικές πηγές ανέφεραν πως τέτοιες εξελίξεις οδηγούν στην υπονόμευση του Κάθετου Διαδρόμου ως κυρίαρχη ενεργειακή αρτηρία στην περιοχή. Σχολίαζαν μάλιστα πως η Ευρώπη δεν μπορεί συνεχώς να τηρεί ανάλογη στάση σε κρίσιμα ζητήματα, όπως να ζητάει προστασία από το ΝΑΤΟ απέναντι στην επιθετικότητα της Μόσχας και από την άλλη να εκφράζει επιφυλάξεις, αν όχι αντιρρήσεις, όταν της ζητείται να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες. Και όλα αυτά την ώρα που η Ελλάδα εμπλέκεται στρατηγικά στον Κάθετο Ενεργειακό Διάδρομο και διεκδικεί ρόλο ενεργειακού κόμβου στην περιοχή.
Σε δοκιμασία οι σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ
Όσο πάντως οι Βρυξέλλες εμφανίζουν σημάδια απροθυμίας για την εμπορική συμφωνία Ευρώπης-ΗΠΑ που συνοδεύεται από τη δέσμευση εισαγωγών αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), ύψους €750 δισ. με στόχο το LNG να υποκαταστήσει άμεσα το απαγορευμένο ρωσικό αέριο ώστε να διασφαλιστεί ο ενεργειακός εφοδιασμός της ηπείρου, τότε τόσο θα μπαίνουν σε δοκιμασία οι σχέσεις με τις ΗΠΑ.
Πηγές με γνώση των όσων εξελίσσονται στην ενεργειακή σκακιέρα σχολίαζαν πως αν και τα κράτη – μέλη της ΕΕ νομοθέτησαν για την απαγόρευση του ρωσικού αερίου, ανεπίσημα κάποιοι επιχειρούν να ανατρέψουν τα συμπεφωνημένα. Μάλιστα υπάρχουν αναφορές για υπόγεια κινητικότητα υπονόμευσης του Κάθετου Διαδρόμου και της χρήσης αμερικανικού LNG, με το επιχείρημα ότι οι Ευρωπαίοι δεν θα πρέπει να είναι απόλυτα εξαρτημένοι από το αμερικανικό αέριο.
Κρίσιμη ημερομηνία η 3η Μαρτίου -Θα φανούν οι προθέσεις της ΕΕ
Κρίσιμο πάντως θα είναι το ραντεβού που έχει κλειστεί για της 3η Μαρτίου στις Βρυξέλλες. Το ρεπορτάζ της Λαλέλας Χρυσανθοπούλου για το iefimerida ανέφερε πως στο πλαίσιο τεχνικών συζητήσεων στην Ουάσιγκτον με τη συμμετοχή της Κομισιόν και του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, διά της επικεφαλής της Γενικής Διεύθυνσης Ενέργειας Ντίτε Γιουλ Γιόργκενσεν, έδειξε σαφή διάθεση μετακίνησης από τις προηγούμενες θέσεις της. Συγκεκριμένα, οι Βρυξέλλες φέρονται διατεθειμένες να εξετάσουν ένα βελτιωμένο προϊόν δέσμευσης δυναμικότητας στον Κάθετο Διάδρομο, ξεπερνώντας την προηγούμενη άκαμπτη θέση για προϊόντα περιορισμένης διάρκειας (μόλις ενός μηνός), τα οποία αντιμετωπίζονταν με επιφυλακτικότητα από τους συμμετέχοντες στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου. Η βούληση για την επίλυση των ανοιχτών μετώπων -από τη χρηματοδότηση έως τις υψηλές χρεώσεις διαμετακόμισης- θα επικυρωθεί στο κρίσιμο ραντεβού που έχει ήδη κλειστεί για τις 3 Μαρτίου στις Βρυξέλλες.
Από την πλευρά της η Ελλάδα δεν θέλει να βρεθεί στη δύσκολη θέση να ισορροπήσει ανάμεσα στους δύο και γι αυτό επιθυμεί η ΕΕ να βάλει τέλος στις καθυστερήσεις.
Οι υπογραφές που έπεσαν στην Ουάσινγκτον
Οι νέες εμπορικές συμφωνίες της Atlantic SEE LNG Trade για την αγοραπωλησία αμερικανικού LNG στη Νοτιοανατολική Ευρώπη καθιστούν σταδιακά πραγματικότητα τον Κάθετο Ενεργειακό Διάδρομο της Ευρώπης.
O Κάθετος Διάδρομος, πέρα από την ασφάλεια ενεργειακής τροφοδοσίας προς τα κράτη της ευρύτερης περιοχής, έρχεται να προσφέρει σημαντικές ευκαιρίες ανάπτυξης στην ελληνική οικονομία.
Στο πλαίσιο της υπουργικής συνόδου που διοργανώθηκε στην Ουάσιγκτον από τον Λευκό Οίκο και το Εθνικό Συμβούλιο Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ (NEDC), με θέμα τη διατλαντική ενεργειακή συνεργασία, η Atlantic SEE LNG Trade, στην οποία ο Όμιλος AKTOR συμμετέχει με 60% και η ΔΕΠΑ Εμπορίας με 40%, εξασφάλισε 4 νέες εμπορικές συμφωνίες για την αγοραπωλησία αμερικανικού LNG σε 4 χώρες της ευρύτερης περιοχής, με χρονική διάρκεια έως 20 έτη.
Τις συμφωνίες υπέγραψε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Atlantic SEE LNG Trade (και επικεφαλής του Ομίλου AKTOR), κ. Αλέξανδρος Εξάρχου, παρουσία του Υπουργού Εσωτερικών των ΗΠΑ κ. Doug Burgum, του Υπουργού Ενέργειας των ΗΠΑ, κ. Chris Wright, του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρου Παπασταύρου και της Πρέσβη των ΗΠΑ στην Ελλάδα, κυρίας Kimberly Guilfoyle. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο κ. Εξάρχου αναμένεται να έχει σήμερα, Τετάρτη, συναντήσεις στον Λευκό Οίκο με Αμερικανούς αξιωματούχους για το θέμα του Κάθετου Διαδρόμου.
Ποιοι θα προμηθεύονται LNG
Συγκεκριμένα, η εταιρεία θα προμηθεύει με LNG:
Τη δημόσια εταιρεία Bulgargaz της Βουλγαρίας με 1,5 BCM / έτος.
Τη Naftogaz της Ουκρανίας με 1 BCM / έτος.
Tο Υπουργείο Υποδομών και Ενέργειας της Αλβανίας με έως και 1 BCM / έτος.
Τις Aluminij Industries και M.T. Abraham group της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης με 0,5 BCM / έτος.
