Η μεγαλύτερη μεταρρύθμιση στην ιστορία των Ενόπλων Δυνάμεων
Οι Ένοπλες Δυνάμεις εκσυγχρονίζονται, μετασχηματίζονται και αλλάζουν σελίδα όχι μόνο ως προς τα οπλικά συστήματα, αλλά και ως προς τον μεγαλύτερο πολλαπλασιαστή ισχύος της χώρας, τα στελέχη τους.
H Νέα Δομή, που αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την υλοποίηση της «Ατζέντας 2030» του υπουργού Εθνικής Άμυνας, Νίκου Δένδια, είναι η μεγαλύτερη μεταρρύθμιση που έγινε ποτέ στην ιστορία των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και καλύπτει χρονικό ορίζοντα 12 ετών. Ωστόσο, θα επαναξιολογείται και θα επικαιροποιείται κάθε τρία χρόνια ή και συντομότερα, αν μεταβληθούν τα δεδομένα. Στόχος του νέου δόγματος είναι η προσαρμογή των Ενόπλων Δυνάμεων στις σύγχρονες απειλές και η ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας, σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από τεχνολογικές εξελίξεις, υβριδικές απειλές και αυξημένη αστάθεια στην ευρύτερη περιοχή. Πολλώ δε μάλλον απέναντι σε μία χώρα, δεκαπλάσια σε πληθυσμό, που απειλεί με πόλεμο την Ελλάδα.
Στον πυρήνα της νέας φιλοσοφίας βρίσκεται η δημιουργία ενός στρατού μικρότερου σε μέγεθος, αλλά σαφώς ισχυρότερου και πιο ευέλικτου. Τούτο διότι οι Ένοπλες Δυνάμεις καλούνται να μπορούν να επιχειρούν όχι μόνο με μεγάλους σχηματισμούς, αλλά και με μικρές, ταχύτατες μηχανοκίνητες μονάδες, εξοπλισμένες με σύγχρονα μέσα, αυτόνομα drones και συστήματα αντιμετώπισης μη επανδρωμένων απειλών. Ταυτόχρονα, δίνεται έμφαση στις δορυφορικές επικοινωνίες, τον ηλεκτρονικό πόλεμο και τη συλλογή πληροφοριών. Με άλλα λόγια, οι -μεταξύ άλλων- προκλήσεις που επιχειρεί να αντιμετωπίσει η νέα δομή είναι η αξιοποίηση των διδαγμάτων από πρόσφατες συγκρούσεις, η αύξηση της επιχειρησιακής ετοιμότητας, η υποστελέχωση μονάδων σε καιρό ειρήνης, αλλά και η ανάγκη εξοικονόμησης πόρων. Την ίδια ώρα, κεντρικός στόχος παραμένει ο πολλαπλασιασμός της μαχητικής ισχύος, ώστε οι Ένοπλες Δυνάμεις να διατηρούν αξιόπιστη αποτροπή απέναντι σε κάθε δυνητική απειλή.
Σε πρακτικό επίπεδο, προβλέπεται μείωση των στρατοπέδων -που ήδη έχει αρχίσει- από 837 σε 705, με σκοπό τη βελτίωση της οργάνωσης και την αύξηση της στελέχωσης στο 70%.
Η Ασπίδα του Αχιλλέα και το εξοπλιστικό πρόγραμμα
Παράλληλα, βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη η δημιουργία ενός πολυεπίπεδου συστήματος αεράμυνας και αντι-drone θόλου, της «Ασπίδας του Αχιλλέα», το οποίο θα καλύπτει το σύνολο της επικράτειας.
Στον εξοπλιστικό τομέα, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει περίπου 200 μαχητικά αεροσκάφη 4,5ης και 5ης γενιάς για την Πολεμική Αεροπορία, 16 κύριες μονάδες επιφανείας για το Πολεμικό Ναυτικό, καθώς και σύγχρονα άρματα μάχης στα νησιά. Η Ελλάδα διαθέτει ήδη μαχητικά αεροσκάφη Rafale, εκσυγχρονισμένα F-16 σε Viper, ενώ αναμένεται να παραλάβει μαχητικά αεροσκάφη 5ης γενιάς F-35.
Ως προς τις μονάδες επιφανείας, πέρα από τις φρεγάτες τύπου S, θα διαθέτει εκσυγχρονισμένες φρεγάτες τύπου ΜΕΚΟ, τις τέσσερις φρεγάτες FDI (Belharra), που ήδη η πρώτη, η «Κίμων», πλέει με τη γαλανόλευκη, ενώ αναμένονται το 2026 οι «Νέαρχος» και «Φορμίων» και το 2028 εκτιμάται πως θα έχει παραληφθεί η τέταρτη FDI, η «Θεμιστοκλής», και οι τέσσερις με στρατηγικά όπλα μεγάλου βεληνεκούς. Παράλληλα, κατά πληροφορίες, μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2026 αναμένεται να υπογραφεί σχετική συμφωνία για την απόκτηση 2+2 ιταλικών φρεγατών τύπου FREMM.
Εξοικονόμηση 1,7 δισ. ευρώ σε βάθος δεκαετίας
Στο οικονομικό σκέλος, μέσω της μείωσης λειτουργικών δαπανών και της ομογενοποίησης οπλικών συστημάτων εκτιμάται εξοικονόμηση 1,7 δισ. ευρώ σε βάθος δεκαετίας. Παράλληλα, κονδύλια ύψους 6-7 δισ. ευρώ αναμένεται να κατευθυνθούν σε ελληνικές εταιρείες, με προγράμματα εκσυγχρονισμού πλοίων, ναυπήγησης νέων μονάδων και ανάπτυξης drones, ενισχύοντας τόσο την εθνική άμυνα όσο και την ελληνική οικονομία.
Το εγχείρημα της Νέας Δομής Δυνάμεων υποστηρίζεται επιπλέον από μια σειρά ευρύτερων μεταρρυθμίσεων, όπως, μεταξύ άλλων, η λειτουργία του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας, ο Μακροπρόθεσμος Προγραμματισμός Αμυντικών Εξοπλισμών, η μεταρρύθμιση στον θεσμό της θητείας και της εφεδρείας, η δημιουργία πλάνου σταδιοδρομίας των στελεχών των Ε.Δ., οι αλλαγές των μισθολογίων σπουδαστών και στελεχών και η αναβάθμιση της παρεχόμενης εκπαίδευσης στις στρατιωτικές σχολές.
