Νέα επιστημονική μελέτη φωτίζει έναν άγνωστο έως σήμερα μηχανισμό στον εγκέφαλο που φαίνεται να συνδέεται με ψυχωτικές διαταραχές, όπως η σχιζοφρένεια και η διπολική διαταραχή.
Πώς προκύπτουν
Σύμφωνα με τη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Molecular Psychiatry, οι «σεισμοί» αυτοί προκύπτουν όταν διαταράσσεται η ισορροπία ανάμεσα στον πλεονασμό και τη συνέργεια των νευρωνικών δικτύων. Ο πλεονασμός καθιστά τον εγκέφαλο πιο ανθεκτικό, καθώς πολλαπλά κυκλώματα επεξεργάζονται την ίδια πληροφορία, ενώ η συνέργεια επιτρέπει την εξαγωγή νέας γνώσης από συνδυασμό διαφορετικών εισροών. Στις ψυχωτικές διαταραχές, η ισορροπία αυτή φαίνεται να χάνεται.
Οι ερευνητές ανέλυσαν λεπτομερείς εγκεφαλικές απεικονίσεις 1.111 ατόμων: 288 με σχιζοφρένεια, 183 με διπολική διαταραχή και 640 χωρίς ψυχιατρική διάγνωση. Οι σαρώσεις διήρκεσαν περίπου πέντε λεπτά για κάθε συμμετέχοντα και εστιάστηκαν σε πολύπλοκες, ανώτερου επιπέδου αλληλεπιδράσεις μεταξύ εγκεφαλικών περιοχών. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι στους εγκεφάλους των ατόμων με ψυχωτικές διαταραχές η συνδεσιμότητα ήταν πιο ακανόνιστη και τυχαία, τόσο στον χώρο όσο και στον χρόνο.
Πού εντοπίζονται
Οι «εγκεφαλικοί σεισμοί» εντοπίστηκαν κυρίως σε περιοχές που σχετίζονται με το συναίσθημα, τη μνήμη και την επεξεργασία αισθητηριακών πληροφοριών. Οι επιστήμονες τους παρομοιάζουν με ενεργά ηφαίστεια, καθώς ορισμένα νευρωνικά δίκτυα δείχνουν μια τάση προς ξαφνικές και τακτικές διαταραχές. Καθώς οι συμμετέχοντες θεωρούνταν ψυχιατρικά σταθεροί κατά τη διάρκεια του πειράματος και οι σαρώσεις πραγματοποιήθηκαν σε κατάσταση ηρεμίας, οι διαταραχές αυτές δεν συνδέονται απαραίτητα με ψυχωτικά επεισόδια.
Παρότι τα ευρήματα προσφέρουν μια νέα οπτική για τη λειτουργία του εγκεφάλου στην ψύχωση, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες μεγαλύτερης χρονικής διάρκειας.
Παραμένει ασαφές αν οι «εγκεφαλικοί σεισμοί» αποτελούν αιτία των ψυχωτικών διαταραχών ή αν είναι συνέπειά τους, καθώς και το πώς επηρεάζουν τη γνωστική λειτουργία.
Η κατανόηση των ψυχωτικών διαταραχών παραμένει ιδιαίτερα σύνθετη, δεδομένου ότι ο εγκέφαλος λειτουργεί ως ένα εξαιρετικά πολύπλοκο δίκτυο. Ωστόσο, η επιστημονική πρόοδος είναι σταδιακή, με την αναγνώριση βιοδεικτών κινδύνου και παραγόντων που μπορούν να τα πυροδοτήσουν. Αν και υπάρχουν τρόποι διαχείρισης των διαταραχών αυτών, η αναζήτηση πιο αποτελεσματικών θεραπειών με λιγότερες παρενέργειες παραμένει κεντρικός στόχος της έρευνας.
