WWF: Ενόψει της ψήφισης του ν/σ για τον αιγιαλό- Οι πιο προβληματικές διατάξεις

Ενόψει της ψήφισης από τη Βουλή νομοσχεδίου για τον αιγιαλό

 

Αναμένοντας αυτή τη βδομάδα την κατάθεση στην Ολομέλεια της Βουλής του νομοσχεδίου για τον αιγιαλό, το WWF Ελλάς ζητάει από την κυβέρνηση να προχωρήσει με αποφασιστικότητα σε αλλαγές που θα διασφαλίσουν ότι δεν ανοίγει ο δρόμος για νέες τακτοποιήσεις αυθαιρέτων και προωθείται σωστά η προστασία της παράκτιας ζώνης στη χώρα μας.

 

Σε συνέχεια και της ακρόασης φορέων που πραγματοποιήθηκε στη Βουλή στις 10 Απριλίου, στην οποία συμμετείχε και το WWF Ελλάς, αποτυπώνονται παρακάτω τα πλέον προβληματικά σημεία του νομοσχεδίου.

 

Με δεδομένο τον ελάχιστο χρόνο αντιμετώπισης των προβληματικών διατάξεων του νομοσχεδίου, από την πρώτη στιγμή το WWF κάλεσε όλους τους περιβαλλοντικά ανήσυχους πολίτες να ενώσουν τη φωνή τους μαζί του. Η ανταπόκριση στο κάλεσμα για αλλαγές ήταν άμεση και συγκινητική. Μέσα σε μόλις μια εβδομάδα, περίπου 13.000 πολίτες υπέγραψαν την ανοιχτή διαμαρτυρία του WWF Ελλάς (https://support.wwf.gr/action/save_coasts ). Καθώς πρόκειται για μια μάχη που δεν έχει ακόμα τελειώσει, το WWF καλεί ακόμα περισσότερους πολίτες να ενώσουν τη δική τους φωνή, με στόχο να διασφαλίσουμε ότι οι ανησυχητικές διατάξεις θα αλλάξουν και ότι παράλληλα θα ξεκινήσει η διαδικασία για ένα αποτελεσματικό θεσμικό πλαίσιο προστασίας των ακτών και της παρόχθιας ζώνης της Ελλάδας.

 

«Πριν λίγες ημέρες, ήρθαμε αντιμέτωποι με ένα νομοσχέδιο γεμάτο με περίπλοκες και κρυπτικές διατάξεις που γεννούσαν νέους κινδύνους για τις ακτές και τις όχθες της χώρας. Οι μερικές θετικές προβλέψεις του, όπως οι σχετικές με τον παλαιό αιγιαλό, χάνονται μέσα στον κυκεώνα διατάξεων που ανοίγουν τον δρόμο για νέα φουρνιά τακτοποιήσεων παρανομιών στην εξαιρετικά ευαίσθητη παράκτια ζώνη. Η διαμόρφωση ενός σύγχρονου και αποτελεσματικού πλαισίου προστασίας των ακτών και της παρόχθιας ζώνης της χώρας αποτελεί πλέον επείγουσα ανάγκη. Σε αυτόν τον διάλογο, εμείς έχουμε ήδη από το 2014 καταθέσει αρχικές θέσεις. Οι αλλαγές που ζητάμε από την Κυβέρνηση είναι σημαντικές. Θεωρούμε πως είναι θέμα άμεσης προτεραιότητας οι αλλαγές να ξεκινήσουν από τα πλέον προβληματικά άρθρα 28, 33 και 34 του νομοσχεδίου, ώστε να μπουν οι πρώτες σωστές βάσεις προς αυτή την κατεύθυνση, για το καλό του τόπου μας», σχολίασε η Θεοδότα Νάντσου, υπεύθυνη πολιτικής του WWF Ελλάς.

 

 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Οι πλέον προβληματικές διατάξεις του νομοσχεδίου

 

Το WWF Ελλάς ζητά κατ’ ελάχιστο αλλαγές στα άρθρα 28, 33 και 34. Ειδικότερα:

 

  • Άρθρο 28

Το άρθρο αυτό αφορά την αδειοδότηση έργων και εγκαταστάσεων που κατασκευάστηκαν με επιδοτήσεις από τους αναπτυξιακούς νόμους.

Οι ιδιαίτερα προβληματικές διατάξεις αφορούν τις παραγράφους 1.α) και 2.

  • Συγκεκριμένα, η αόριστη αναφορά της παραγράφου 1.α) σε «έργα και εγκαταστάσεις που έχουν εκτελεστεί ύστερα από άδεια αρμόδιας αρχής σε αιγιαλό, παραλία….» αφήνει ανοιχτό περιθώριο για νομιμοποίηση κατασκευών που έχουν κάποια άδεια κάποιας αρχής, αλλά όχι όλες τις απαιτούμενες περιβαλλοντικές ή πολεοδομικές άδειες.
  • Στην παράγραφο 2, η αναφορά σε «τεχνικά έργα και εγκαταστάσεις» που διατηρούνται «και έχουν κατασκευαστεί μέχρι την 28.11.2011 (σημείωση: αυτή είναι η λεγόμενη «κόκκινη γραμμή» νομιμοποίησης που προβλέπεται από τη νομοθεσία περί αυθαιρέτων) χωρίς άδεια ή καθ’ υπέρβαση αυτής σε αιγιαλό, παραλία, όχθη, παρόχθια ζώνη….» περιλαμβάνει και περιβαλλοντικά – πολεοδομικά αυθαίρετες κατασκευές.

Το WWF Ελλάς ζητά ξεκάθαρη διατύπωση που θα διασφαλίζει ότι οι κατασκευές (έργα ή εγκαταστάσεις) που θα λαμβάνουν άδεια από το Υπουργείο Οικονομικών, με βάση αυτό το σχέδιο νόμου, θα έχουν ήδη όλες τις νόμιμες περιβαλλοντικές και πολεοδομικές άδειες.

 

  • Άρθρο 33

Το άρθρο αυτό αφορά την παραχώρηση χρήσης για την εκτέλεση έργων.

  • Από την υπό τροποποίηση παράγραφο 1.δ) το WWF ζητά την αφαίρεση του σκοπού «ερευνών ενεργειακών αποθεμάτων» από τους σκοπούς για τους οποίους μπορεί να ζητηθεί η παραχώρηση χρήσης αιγιαλού, παραλίας, όχθης, παρόχθιας ζώνης, βυθού και υπεδάφους βυθού, και υδάτινου στοιχείου.

Ανεξάρτητα από το γεγονός ότι το θέμα των παραχωρήσεων για εξορύξεις πετρελαίου ρυθμίζεται ειδικά από τις συμβάσεις παραχώρησης, η παραχώρηση αιγιαλού, παραλίας, βυθού, κτλ. από πουθενά δεν προκύπτει ότι πραγματικά χρειάζεται, καθώς στη θάλασσα, οι έρευνες για υδρογονάνθρακες γίνονται με σεισμικές και βαρυτομετρητικές μεθόδους, που δεν απαιτούν παραχώρηση πυθμένα. Αντίστοιχα, στη στεριά, το σχέδιο για το πρόγραμμα έρευνας υδρογονανθράκων στα Ιωάννινα προβλέπει ότι δεν θα εκτελεστούν εργασίες έρευνας εντός της κοίτης ρεμάτων και «παρυδάτιας βλάστησης».  Ειδικά για τη στεριά, δεν απαιτείται τεχνικά η παραχώρηση ούτε και για την εξόρυξη και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων, λόγω της σχετικά μικρής, «γραμμικής» έκτασης της παρόχθιας και παράκτιας ζώνης, και των διάφορων υδατικών σωμάτων της ενδοχώρας.

 

Ως εκ τούτου, αυτή η διάταξη φαίνεται ακατανόητη με βάση τις ήδη εγκεκριμένες παραχωρήσεις για εκμετάλλευση υδρογονανθράκων. Δημιουργεί όμως ένα ιδιαίτερα ευνοϊκό πλαίσιο για επιπλέον παραχωρήσεις παράκτιας και παρόχθιας ζώνης με μια απλή υπουργική απόφαση.

  • Από την υπό τροποποίηση παράγραφο 5 ζητάμε απαραιτήτως οι παραχωρήσεις να ισχύουν για όσον χρόνο ισχύουν οι προβλεπόμενες περιβαλλοντικές άδειες (π.χ. έγκριση περιβαλλοντικών όρων ή πρότυπες περιβαλλοντικές δεσμεύσεις). Η απλή αναφορά σε ισχύ παραχώρησης για όσο υπάρχει ο φορέας του έργου αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο συνέχισης της λειτουργίας ή και επέκτασης με ανεξέλεγκτη περιβαλλοντική επίπτωση.
  • Άρθρο 34

Το άρθρο αυτό είναι το πλέον προβληματικό, καθώς αφορά την αδειοδότηση έργων που κατασκευάστηκαν χωρίς άδεια, δηλαδή αυθαίρετα, ή με παραβάσεις της άδειάς τους. Πρόκειται για το πλέον προβληματικό άρθρο.

  • Στην παράγραφο 1.α) εντοπίζεται ως προβληματική η πρόβλεψη για παραχωρήσεις χρήσης «ανεξαρτήτως της έκδοσης πρωτοκόλλου κατεδάφισης». Τα πρωτόκολλα κατεδάφισης που έχουν εκδοθεί θα πρέπει να εκτελούνται ως έχουν, τόσο για λόγους συνέχειας και συνέπειας της διοίκησης, όσο και για να μην ανατραπούν ενέργειες για την προστασία και αποκατάσταση της παράκτιας και παρόχθιας ζώνης, όπως αυτές που ήδη έχουν αναληφθεί στην περιοχή της Ανατολικής Αττικής (και αλλού).
  • Επίσης προβληματική είναι η πρόβλεψη για παραχωρήσεις σε «ξενοδοχειακές μονάδες που έχουν κατασκευαστεί από το Δημόσιο, τον Ε.Ο.Τ…..ή ξενοδοχειακές μονάδες του Ε.Ο.Τ.». Πολλές από τις μονάδες βρίσκονται ήδη στο χαρτοφυλάκιο της ΕΤΑΔ (Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου ΑΕ), μέσω της οποίας θα ιδιωτικοποιηθούν. Μέσω της οδού που ανοίγει αυτή η ρύθμιση, οι αγοραστές των μονάδων αυτών αποκτούν ουσιαστικά, το δικαίωμα να νομιμοποιούν παρανομίες.
  • Η παράγραφος 1.β) μετακινεί στο άπειρο την ημερομηνία κατασκευής αυθαιρέτων που θα μπορούν να αδειοδοτούνται. Θα πρέπει επίσης να διαγραφεί.
  • Εξαιρετικά σημαντική έλλειψη του νομοσχεδίου είναι η μη συμπερίληψη ειδικών διατάξεων για τις προστατευόμενες περιοχές. Έτσι κι αλλιώς, καμία τακτοποίηση παρανομιών δεν μπορεί να δικαιολογείται οπουδήποτε. Ειδικά όμως μέσα σε περιοχές του Εθνικού Συστήματος Προστατευόμενων Περιοχών (περιοχές Natura 2000, εθνικά πάρκα, κλπ) τέτοιες ενέργειες είναι διπλά απαράδεκτες. Η απαίτηση του εθνικού και του κοινοτικού δικαίου για προληπτική (δηλαδή πριν την κατασκευή) εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων είναι ακόμα πιο ισχυρή από ότι σε περιοχές που δεν προστατεύονται με ειδικό καθεστώς. Αυτό σημαίνει πως καμία νομιμοποίηση αυθαιρέτων  έργων και κατασκευών δεν μπορεί να δικαιολογηθεί.

Τέλος, εκτός από την απόσυρση ή ριζική αναδιατύπωση των προβληματικών διατάξεων, ως ελάχιστη απόδειξη καλών περιβαλλοντικών προθέσεων, το WWF Ελλάς από το Υπουργείο Οικονομικών να σταματήσει να αναλάβει θετική πρωτοβουλία για την κύρωση από τη χώρα μας του Πρωτοκόλλου για την ολοκληρωμένη διαχείριση της παράκτιας ζώνης (Απόφαση Συμβουλίου 2010/631/ΕΕ).

ΣΧΕΤΙΚΑ

Η περιοχή των σηράγγων της Παναγοπούλας, από την οποία διέρχεται ο αυτοκινητόδρομος, είναι εδώ και λίγους μήνες χαρακτηρισμένη ως NATURA 2000, λόγω της παρουσίας έξι (6) σπάνιων ειδών νυχτερίδων, τρία από τα οποία έχουν αναπτύξει σημαντικούς πληθυσμούς.Οι αποικίες των χειροπτέρων αναπτύσσονται σε ορισμένες αποστραγγιστικές σήραγγες (γαλαρίες) που κατασκευάστηκαν για την αποτροπή της διάβρωσης και καταλήγουν στην παράκαμψη επικίνδυνων φορτίων, κατά μήκος της παλιάς χάραξης του δρόμου.
Περισσεύουν κάθε χρόνο αυτή τη μέρα, οι μεγαλόστομες διακηρύξεις των κρατούντων όπου γης, για τη γιορτή τάχα του Περιβάλλοντος, ή  για την ανάγκη προστασίας του. Προφανής είναι βεβαίως  η υποκρισία που κυριαρχεί, όταν οι πολιτικές και πρακτικές που επιβάλλονται  με ανοχή ή και πρωτοβουλία των ιδίων, είναι στον αντίποδα των ευχολόγιων που διατυπώνουν.
Ακούστε τι δήλωσε το μέλος της ΟΙΚΙΠΑ Γιώργος Κανέλλης στην εκπομπή του Γιάννη Γεωργόπουλου για την παγκόσμια ημέρα περιβάλλοντος.
Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.) καθιέρωσε το 1972 την 5η Ιουνίου ως Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, για να τονίσει τη μεγάλη σημασία του φυσικού περιβάλλοντος αλλά και την ανάγκη προστασίας του.  Ο εορτασμός της ημέρας αυτής δίνει την ευκαιρία σε όλους, άτομα, επιχειρήσεις, κοινότητες, να διευρύνουν ή να αναπτύξουν περισσότερο, μια υπεύθυνη συμπεριφορά απέναντι στο περιβάλλον, ενθαρρύνοντας δράσεις για τη διατήρησή και την ενίσχυσή του. Η πρώτη Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος εορτάστηκε το 1973 και από τότε φιλοξενείται κάθε χρόνο σε διαφορετική χώρα του κόσμου με διαφορετικό θέμα.
Ακούστε τι δήλωσε ο καθηγητής του τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Πατρών, Απόστολος Βανταράκης, στην εκπομπή του Μιχάλη Μπαϊρακτάρη για τις μετρήσεις του εργαστηρίου δημόσιας υγείας για την καθαριότητα των πολυσύχναστων θαλασσών της περιοχής.
Θα περίμενε κανείς ότι η αύξηση και ένταση των φυσικών καταστροφών τα τελευταία χρόνια, οι χιλιάδες καμένες δασικές εκτάσεις (193.816 στρέμματα κατά το 2018) και, το τραγικότερο όλων, η απώλεια 102 πολιτών, που στιγμάτισε το περσινό καλοκαίρι, θα σηματοδοτούσαν τη ριζική αλλαγή του συστήματος δασοπροστασίας. Λαμβάνοντας υπόψη την απειλή της κλιματικής αλλαγής, που κάθε χρόνο εντείνεται όλο και περισσότερο, είναι σαφές ότι η άμεση λήψη μέτρων για την αποτελεσματική πρόληψη και καταστολή των δασικών πυρκαγιών είναι παραπάνω από επιτακτική.
Το καράβι του WWF “Blue Panda” ξεκινάει σε αύριο, 29 Μαΐου, το πρώτο του ταξίδι, κατά το οποίο θα διασχίσει ολόκληρη τη Μεσόγειο, με κεντρικό στόχο την ενημέρωση, αλλά και ευαισθητοποίηση των πολιτών γύρω από τις σύγχρονες περιβαλλοντικές απειλές που καλείται να αντιμετωπίσει η θαλάσσια ζωή της Μεσογείου. Η εν λόγω δράση αποτελεί ενέργεια της Μεσογειακής Πρωτοβουλίας του WWF (Mediterranean Marine Initiative) και ευθυγραμμίζεται με το όραμα της οργάνωσης για δημιουργία μιας βιώσιμης «Μπλε Οικονομίας» στην περιοχή της Μεσογείου.
Η Οικολογική Κίνηση Πάτρας, συνεχίζοντας την παράδοση των επιτυχημένων εκθέσεων φωτογραφίας των τελευταίων χρόνων, κάλεσε για άλλη μια φορά τους φίλους της και «εραστές» της φωτογραφικής τέχνης να πάρουν μέρος στην έκθεση φωτογραφίας της με θέμα «Μνημεία και φύση».