Λίγους μόλις μήνες αφότου ανέλαβε για πρώτη φορά καθήκοντα CEO του Euronext, ο Στεφάν Μπουζνά πήρε μία απόφαση που θα μπορούσε να καταστρέψει ή να απογειώσει την καριέρα του. Απέναντί του δεν είχε μία απλή επιχειρηματική συμφωνία, αλλά ένα σχέδιο-μαμούθ ύψους 30 δισ. δολαρίων: τη συγχώνευση του London Stock Exchange με τo Deutsche Boerse.
Για πολλούς, η νέα πραγματικότητα ήταν αναπόφευκτη. Για τον επικεφαλής τoυ Euronext όμως, η συμφωνία απειλούσε να μετατρέψει την ευρωπαϊκή χρηματιστηριακή αγορά σε ένα πεδίο κυριαρχίας λίγων γιγάντων, αφήνοντας τον δικό του όμιλο στο περιθώριο. Και τότε αποφάσισε να συγκρουστεί.
«Μου έλεγαν να μείνω ήρεμος. Να μην είμαι επιθετικός. Επέλεξα μία εντελώς διαφορετική στάση», θυμάται σήμερα στη συνέντευξή του στο CNBC.
Δεν ήταν μόνο μία επιχειρηματική μάχη. Ήταν, όπως εξηγεί, μία δοκιμασία χαρακτήρα. Μία στιγμή που επιβεβαίωσε τη βαθύτερη πεποίθησή του για την ηγεσία: πως ο πραγματικός ηγέτης πρέπει να είναι έτοιμος να μείνει μόνος.
«Η καθοριστική δύναμη πίσω από την επιλογή σου να είσαι ηγέτης είναι η “όρεξή” σου να είσαι μόνος. Γιατί εάν δεν αντέχεις τη μοναξιά, τότε πληρώνεις, τότε συμβιβάζεσαι».
«Δεν έχω όραμα. Έχω στόχους»
Ο Μπουζνά απορρίπτει τις εύκολες θεωρίες περί αρισματικών ηγετών. Η δική του φιλοσοφία είναι ωμή, σχεδόν σκληρή: η ηγεσία δεν είναι δημοφιλία, αλλά σύγκρουση.
«Δεν έχω όραμα. Έχω στόχους», λέει χαρακτηριστικά. «Το ζητούμενο είναι να μπορείς να κάνεις πράξη αυτά που θέλεις. Όταν είσαι συναισθηματικά έτοιμος για επώδυνες συζητήσεις και όταν είσαι συναισθηματικά έτοιμος να συγκρουστείς, πετυχαίνεις. Αν θες να είσαι αρεστός σε όλους, μπορείς να έχεις φίλους, αλλά αποτυγχάνεις».
Και συμπληρώνει με τρόπο που μοιάζει να συνοψίζει ολόκληρη τη διαδρομή του: «Οι πραγματικοί ηγέτες είναι εκείνοι που είναι πρόθυμοι να λάβουν επώδυνες αποφάσεις».
Από το SOS Racisme στις μάχες των αγορών
Η προσωπικότητα του Μπουζνά δεν διαμορφώθηκε στις αίθουσες των χρηματιστηρίων, αλλά στους πολιτικούς και κοινωνικούς αγώνες της δεκαετίας του ’80.
«Η στιγμή που καθόρισε σε μεγάλο βαθμό το ποιος είμαι σαν άνθρωπος ήταν στη δεκαετία του 1980, όταν συμμετείχα στο γαλλικό αντιρατσιστικό κίνημα SOS Racisme και έδωσα μάχη απέναντι στην ακροδεξιά», εξηγεί.
Από την εφηβεία του, όπως λέει, αισθανόταν πως η ζωή δεν μπορεί να περιορίζεται στην προσωπική επιτυχία.
«Πάντα είχα την αίσθηση ότι η ζωή δεν είναι ολοκληρωμένη, εάν δεν συμμετέχω σε πρωτοβουλίες που αλλάζουν τα πράγματα. Από την εφηβεία ήδη περνούσα χρόνο με ανθρώπους που ήθελαν να αλλάξουν τον κόσμο. Οφείλεις στην κοινωνία να αφιερώνεις χρόνο ως πολίτης».
Το παιδί της μικρομεσαίας οικογένειας που ήθελε να γίνει αρχαιολόγος
Πίσω από τον ισχυρό άνδρα του Euronext κρύβεται και μία πολύ διαφορετική προσωπική ιστορία. Ο Μπουζνά μεγάλωσε σε μία μικρομεσαία οικογένεια στη Γαλλία, χωρίς προνόμια, όπως τονίζει ο ίδιος. «Δεν ήμασταν φτωχοί, αλλά ήμασταν αυτό που λέμε μικρομεσαίοι και δεν μπορούσαμε να έχουμε τα πάντα».
Στα 12 του χρόνια ξεκίνησε να διδάσκεται επτά ώρες Αρχαία Ελληνικά και επτά ώρες Λατινικά κάθε εβδομάδα, έπειτα από παρότρυνση των δασκάλων του. Το όνειρό του ήταν να γίνει αρχαιολόγος. «Οι δάσκαλοί μου, μου έδωσαν την αυτοπεποίθηση που χρειαζόμουν», λέει. Όμως ο πατέρας του είχε διαφορετική άποψη για το μέλλον του. Αν και η τριτοβάθμια εκπαίδευση στη Γαλλία είναι δημόσια και δωρεάν, η οικογένειά του έπρεπε να πληρώσει τη διαμονή του στο Παρίσι για να σπουδάσει στο Παρίσι. Τότε ο πατέρας του ξεκαθάρισε: «Δεν θα πληρώσω τη διαμονή σου στο Παρίσι για να πλένεις πέτρες, γιατί έτσι δεν θα μπορείς να ζήσεις την οικογένειά σου». Έτσι άφησε το όνειρο της Αρχαιολογίας και επέλεξε τη Νομική.
Η εμπειρία αυτή διαμόρφωσε βαθιά και την αντίληψή του για την κοινωνική κινητικότητα και τον ρόλο του κράτους.
«Το κράτος πλήρωσε για εμένα υψηλή μόρφωση και μου έδωσε ευκαιρίες. Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι στο μέλλον ακόμη περισσότερα παιδιά που δεν προέρχονται από προνομιακό περιβάλλον θα έχουν πρόσβαση σε ευκαιρίες».
Η Ευρώπη, η δημοκρατία και οι γεωπολιτικές απειλές
Ο επικεφαλής του Euronext δεν περιορίστηκε μόνο στις επιχειρήσεις. Στη συνέντευξή του προειδοποίησε και για τις γεωπολιτικές πιέσεις που δέχεται σήμερα η Ευρώπη από δυνάμεις όπως η Κίνα και η Ρωσία.
«Αν δεν παραμείνουμε ελεύθεροι και ισχυροί, τότε αξίες όπως η ελευθερία του λόγου, η δημοκρατία, η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και η κοινωνική συνοχή θα εξαφανιστούν», υπογράμμισε.
Για τον ίδιο, το ευρωπαϊκό μοντέλο δεν είναι απλώς οικονομικό, αλλά βαθιά πολιτικό και κοινωνικό. Και η ευθύνη της σημερινής γενιάς είναι ιστορική.
«Πρέπει να βρούμε τρόπους ώστε η επόμενη γενιά να παραλάβει έναν καλύτερο κόσμο από αυτόν που παραλάβαμε εμείς».
