«Αν η Γάζα ήταν σκηνή εγκλήματος, θα είχε τα δακτυλικά αποτυπώματα όλων μας», είπε, μεταξύ άλλων η Φραντσέσκα Αλμπανέζε, μιλώντας στη διάλεξη με τίτλο «International law and power in times of disorder and genocidal politics» που διοργάνωσε η Σχολή Πολιτικών Επιστημών του Παντείου Πανεπιστημίου.
Η Φραντσέσκα Αλμπανέζε, που είναι Ειδική Απεσταλμένης του ΟΗΕ για τα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη από το 2022 και αυτή την περίοδο αντιμετωπίζει πληθώρα οικονομικών περιορισμών και επιθέσεων για τη στήριξή της στην Παλαιστίνη, αλλά και το γεγονός ότι καταλόγισε ευθύνες στις ΗΠΑ και σε διεθνείς εταιρείες που είναι συνένοχες στη γενοκτονία, χαρακτήρισε «τραυματική», αλλά και «καθοριστική για τη ζωή της» την εμπειρία της.
Η Αλμπανέζε τόνισε ότι το γεγονός ότι τα ευρωπαϊκά κράτη και οι ευρωπαϊκές τράπεζες συμμορφώθηκαν στις κυρώσεις των ΗΠΑ δηλώνει την έλλειψη αυτονομίας τους. «Αν οποιαδήποτε άλλη χώρα επέβαλε κυρώσεις, αυτές δεν θα μας άγγιζαν στην Ευρώπη, στις χώρες μας».
«Είμαι εδώ, είμαι υγιής πνευματικά και σωματικά και δεν είμαι εγώ το θέμα», δήλωσε, συμπληρώνοντας ότι τα δεινά που υφίστανται οι Παλαιστίνιοι είναι δεινά για όλη την ανθρωπότητα.
«Μια γενοκτονία φέρνει έναν νέο κόσμο και μία νέα φρίκη. Έχουμε διαβεί τον Ρουβίκωνα και δεν θα μπορέσουμε να βγούμε από αυτόν υγιείς, όπως δεν έχουμε καταφέρει να βγούμε υγιείς κι από άλλα τέτοια γεγονότα. Πώς είμαι εγώ; Είμαι εξοργισμένη, αλλά έχω οργή, όχι μίσος. Δεν έχω νιώσει πιο νηφάλια στη ζωή μου όσο αυτή τη στιγμή, γιατί βλέπω τι πρέπει να κάνουμε. Έχουμε έναν κοινό εχθρό: είναι το σύστημα που επιτρέπει στη γενοκτονία να συνεχίζει. Δεν είναι μόνο το Ισραήλ· είναι και οι συνέργειες που απολαμβάνει.
Για τη συνέργεια της Ελλάδας και άλλων κρατών
Για την κα. Αλμπανέζε, οι κατηγορίες των Διεθνών Δικαστηρίων κατά του Ισραήλ για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, θα έπρεπε αυτομάτως να επιφέρουν μία αρχή μη-συνεργασίας μαζί του.
«Αν η Γάζα ήταν σκηνή εγκλήματος, θα είχε τα δακτυλικά αποτυπώματα όλων μας. Η γενοκτονία δεν είναι δύσκολο να αποδειχθεί· είναι δύσκολο να διαπραχθεί. Αποφεύγαμε να κοιτάξουμε όταν οι Παλαιστίνιοι αποκαλούνταν αρουραίοι και φίδια. Το ανεχτήκαμε. Η γενοκτονία είναι μια διαδικασία. Κι όταν ο Γερμανός Καγγελάριος βγαίνει και λέει ότι το Ισραήλ ‘κάνει τη βρώμικη δουλειά για λογαριασμό όλων μας’, αυτή είναι ιδεολογική συνενοχή».
Παράλληλα, αναφέρθηκε και στη στρατιωτική συνδρομή υπέρ του Ισραήλ, η οποία για την ίδια συνδέεται με την «ασφαλειοποίηση» των κοινωνιών μας. «Το Ισραήλ έχει χρησιμοποιήσει τους Παλαιστίνιους σαν ινδικά χοιρίδια ενός αέναα κερδοφόρου εργαστηρίου: για όπλα και συστήματα παρακολούθησης που μετά πωλούνται σε κυβερνήσεις που κατασκοπεύουν τους αντιπάλους τους, τους πολίτες τους. Αυτό δεν είναι φυσιολογικό».
Ειδική μνεία πραγματοποίησε και στην αντίληψη που συνάντησε στην Ελλάδα κατά την επίσκεψή της για τη συνεργασία της χώρας με το Ισραήλ. «Νομίζω ότι έχετε διαλέξει [τη συμμαχία με] το Ισραήλ, προκειμένου να εξασφαλίσετε προστασία από τους ‘αιώνιους εχθρούς’ σας. Στην πραγματικότητα, το Ισραήλ, έχει διαλέξει εσάς και θα εκμεταλλευτεί τους φόβους και τις ανασφάλειές σας – γιατί αυτό κάνει.»
«Η Ελλάδα οφείλει να πάψει κάθε υποστήριξη προς το Ισραήλ»
Εν είδει εμφατικής προειδοποίησης, η κα. Αλμπανέζε τόνισε την εξαγωγή του δισυπόστατου Δικαίου του Ισραήλ σε άλλα κράτη του κόσμου: από τη μία έναν Αστικό νόμο (Civil Law) που ισχύει για τους ισραηλινούς, συμπεριλαμβανομένων των «παράνομων» και «βίαιων» εποίκων, από την άλλη έναν Στρατιωτικό Νόμο για τους Παλαιστίνιους που «γράφεται από στρατιώτες, εφαρμόζεται από στρατιώτες και κρίνεται στα στρατοδικεία. Όλα αυτά σε μία γη που δεν έχει κανένα δικαίωμα να εποικίζει το Ισραήλ σύμφωνα με απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου».
«Κοιτάξτε πώς αντιμετωπίζουμε οι Έλληνες και οι Ιταλοί τους μετανάστες, τους ‘Άλλους’ ανάμεσά μας. Έχουμε ανθρώπους να αντιμετωπίζονται σαν απειλή για την ασφάλεια. Ένοχοι πριν καν τους δούμε κατά πρόσωπό. Ένοχοι ως κατηγορία». Αυτή είναι η βάση της «ισραηλοποίησης» των κοινωνιών όπως την αποκάλεσε η κα. Αλμπανέζε.
Αντίστοιχη ασυμμετρία εντοπίζει και σε όλες τις διεργασίες στο εσωτερικό των δυτικών χωρών όπου η απειλή για την ασφάλεια επιφέρει ένα σύστημα ασφάλειας το οποίο διαλύει θεμελιώδη δικαιώματα, αρχής γενομένης με την κοινωνία των πολιτών που καθίσταται το πρώτο θύμα.
«Πρόκειται για έναν κόσμο που δεν έχει το Κράτος Δικαίου στη ραχοκοκαλιά του, στην αρχιτεκτονική του. Είναι ένα σύστημα που μετατρέπει την ανομία από εξαίρεση, σε κανόνα. Κι είναι ένα σύστημα που θα έπρεπε να τρομάζει τον καθένα, από τα δεξιά ως τα αριστερά».
Ως παράδειγμα αυτής της ανομίας ανέφερε την απροθυμία χωρών όπως η Ελλάδα και η Ιταλία να εκτελέσουν τα εντάλματα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου κατά του Μπένγιαμιν Νετανιάχου, θεωρώντας έτσι ότι οι δύο χώρες συνεισφέρουν στην «κατάρρευση του Διεθνούς Δικαίου».
Παράλληλα, η Ειδική Απεσταλμένη του ΟΗΕ δήλωσε «σοκαρισμένη» από την αντιμετώπιση της Ελλάδας απέναντι στους Παλαιστίνιους πρόσφυγες από τη Γάζα, χαρακτήριζοντας αυτό που υφίστανται ως «απανθρωποποίησή» τους, σχολιάζοντας ειδικότερα την ανύπαρκτη πολιτική «επανένωσης των οικογενειών για τα θύματα μιας γενοκτονίας».
Ότι το Ισραήλ δεν έχει κανένα δικαίωμα να εμποδίσει κανέναν από το να φτάσει στη Γάζα, σημείωσε η κα. Αλμπανέζε, τονίζοντας παράλληλα ότι τα κράτη έχουν υποχρέωση να κάνουν ό,τι είναι δυνατό για να εμποδίσουν μια γενοκτονία, η οποία έχει αναγνωριστεί ως τέτοια από το Διεθνές Δικαστήριο από το 2024.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η αντιμετώπιση του Στόλου που απήχθη προ ημερών από τον ισραηλινό στρατό ενώ βρισκόταν στην ελληνική ζώνη Έρευνας και Διάσωσης, αποτελεί μία κλιμάκωση. «Το σοκαριστικό είναι ότι έχουμε μια παράνομη αναχαίτιση σκαφών σε διεθνή ύδατα, την οποία βοήθησε η Ελλάδα. Οπότε όχι απλά έχουμε αφήσει το Ισραήλ να περιπολεί την Μεσόγειο, αλλά το βοηθάμε και να επιβάλλει την ανομία».
«Η Ελλάδα οφείλει να πάψει κάθε υποστήριξη προς το Ισραήλ», δήλωσε η κα. Αλμπανέζε. «Πραγματοποιώντας συναλλαγές που αφορούν τα συστήματα ασφαλείας και την οπλική βιομηχανία, εμπλέκεται ευθέως στα ισραηλινά εγκλήματα. Οι άνθρωποι στην εξουσία, οι επικεφαλής της Palantir, της Elbit και των διαφόρων θεσμών νιώθουν άτρωτοι απέναντι στη διερεύνηση και τη λογοδοσία. Αλλά ιστορικά η αδικία δεν κρατάει για πάντα και μια μέρα θα λογοδοτήσουν. Επαφίεται σε εμάς, στις κοινωνίες μας ως Ευρωπαίων, να επιβάλλουμε τη λογοδοσία».
«Δεν είναι ηθική κρίση, είναι νομικό ζήτημα»
Ερωτώμενη για τον ΟΗΕ και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η κα. Αλμπανέζε διαπίστωσε θεμελιακά προβλήματα σε αμφότερους τους οργανισμούς. «Αυτή είναι η ΕΕ που έχουμε φτιάξει, μια ένωση αγορών και όχι λαών. Αλλά η επίγνωση του τι είναι, αποτελεί καλή αφετηρία για να την αλλάξουμε. Έχουμε δημοκρατίες, δημοκρατικές διαδικασίες, ας τις χρησιμοποιήσουμε. Θα μας λείψουν τα ανθρώπινα δικαιώματα όταν δεν θα υπάρχουν πια».
Όσο για τον ΟΗΕ, η κα. Αλμπανέζε αναγνώρισε την υποστήριξη που έχει λάβει από τον γενικό γραμματέα, τον Πρόεδρο του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και από άλλα όργανα. «Ποιος όμως αντιμετωπίζει τον νταή στην αίθουσα, δηλαδή τις ΗΠΑ; Κανείς. Ούτε ο ΟΗΕ, ούτε η ΕΕ που έχει αφήσει εισαγγελείς και δικαστές των διεθνών δικαστηρίων, αλλά και άλλα πρόσωπα από οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα των Παλαιστινίων να τιμωρηθούν».
Περισσότερα φαίνεται να έχει κάνει 13χρονη κόρη της, που όπως είπε στους δημοσιογράφους η κα. Αλμπανέζε, έχει ξεκινήσει μαζί με άλλους μια νομική καμπάνια ενάντια στον Τραμπ, τον Ρούμπιο και άλλα μέλη της αμερικανικής κυβέρνησης, προκειμένου να αρθούν οι κυρώσεις για την ίδια, για τους δικαστές και εισαγγελείς του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και για τα μέλη των οργανώσεων Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Τέλος, πολλά είχε να πει η κα. Αλμπανέζε και για τα ηθικά ζητήματα που πλαισιώνουν την παγκόσμια συζήτηση για τη Γάζα, με πολλούς ανθρώπους «να προτιμούν την απλοϊκότητα εις βάρος της πραγματικότητας». Για παράδειγμα, ο μύθος ότι οι δυτικές κοινωνίες μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ειρήνευσαν, καταρρέει για την ίδια αν αναλογιστούμε ότι υπήρχαν κρατούμενοι Αφρικανοί σε ζωολογικούς κήπους στο Βέλγιο μέχρι το 1959 – ή μέχρι πόσο πρόσφατα λιθοβολούνταν γυναίκες στην Ελλάδα ως τιμωρία. «Δεν ήταν εύκολη πορεία – και γι’ αυτό χρειαζόμαστε τα ανθρώπινα δικαιώματα, επειδή μας επιτρέπουν να βελτιωνόμαστε».
«Η άλλη απλοϊκή αφήγηση είναι ότι οι άνθρωποι που έχουν υποφέρει από το τραύμα, δεν μπορούν να προκαλέσουν τραύματα. Πείτε το σε οποιονδήποτε ψυχολόγο και θα γελάσει μαζί της, καθώς το τραύμα είναι η προέλευση των άλλων τραυμάτων. Έχω πει πολλάκις, χωρίς να θέλω να δικαιολογήσω τους ισραηλινούς: πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι επί σειράαιώνων, ο Εβραϊκός λαός έχει υποστεί διακρίσεις και διωγμούς. Αυτό είναι ένα διαγενεακό τραύμα. Το 2026 όμως, θα έπρεπε να μπορούμε να καταλάβουμε τι έχει πάει στραβά και ότι το τραύμα αυτών των ανθρώπων χειραγωγείται για πολιτικούς σκοπούς. Οι ίδιοι οι ισραηλινοί είναι πολιτικά πιόνια σε αυτή την ιστορία».
«Την ίδια στιγμή που επιζώντες του Ολοκαυτώματος αναζητούσαν ασφαλές καταφύγιο, κάποιος έδιωχνε τους Παλαιστινίους από τα σπίτια τους. Διεπράχθησαν 56 σφαγές στην ιστορική Παλαιστίνη, το μοντέρνο Ισραήλ. Ποιος τις διέπραξε. Καταστράφηκαν εκατοντάδες χωριά κι αυτό έφερε τη μεγαλύτερη Έξοδο που σημειώθηκε στον αραβικό κόσμο», συμπλήρωσε η κα. Αλμπανέζε.
«Αυτή η στιγμή μας επιτρέπει να καταλάβουμε τη Νάκμπα. Αυτή η στιγμή μας επιτρέπει να συζητάμε το Ισραήλ ως αυτό που είναι: ένα κράτος-απαρτχάιντ. Κι αυτό δεν είναι ηθική κρίση, είναι νομικό ζήτημα».
