Μετά την νίκη του επί του Βίκτορ Όρμπαν, ο Πέτερ Μαγιάρ ετοιμάζεται να αναλάβει τα ηνία με μία ξεκάθαρη αποστολή. Την αποκατάσταση των σχέσεων της Ουγγαρίας με τις Βρυξέλλες και την επανάκτηση των ευρωπαϊκών πόρων που παρέμεναν παγωμένα κατά την διάρκεια της μακράς θητείας του απερχόμενου πρωθυπουργού.
Αν και ο Μαγιάρ δεν θα αναλάβει τα καθήκοντά του πριν από τις 5 Μαΐου, έχει ήδη ανοίξει γραμμή με την πρόεδρο της Κομισιόν, Φον ντερ Λάιεν. Στόχος του, σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, είναι να αποκτήσει πρόσβαση σε περίπου 18 δισ. ευρώ από ευρωπαϊκά κονδύλια που έχουν παγώσει λόγω των παραβιάσεων του κράτους δικαίου και άλλα 16 δισ. ευρώ από ευρωπαϊκά αμυντικά δάνεια.
Την ίδια ώρα, ο μελλοντικός πρωθυπουργός επιδιώκει τη παύση του ημερήσιου πρόστιμου 1 εκατ. ευρώ που επιβλήθηκε στην Ουγγαρία για παραβιάσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας στο μεταναστευτικό.
Σημειώνεται ότι βασικός αντίπαλος του Μαγιάρ είναι ο χρόνος, καθώς αν δεν προχωρήσουν οι απαραίτητες μεταρρυθμίσεις έως τον Αύγουστο, η Ουγγαρία κινδυνεύει να χάσει σημαντικό μέρος των ευρωπαϊκών πόρων.
AP Photo/Yves Logghe
Τα χρήματα δεν θα έρθουν χωρίς αντάλλαγμα
Οι Βρυξέλλες, πάντως, δεν δείχνουν διατεθειμένες να δώσουν λευκή επιταγή στον νέο ηγέτη της Ουγγαρίας. Για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν ο Μάγιαρ θέλει να συγκρουστεί με την κληρονομιά Όρμπαν, αλλά αν μπορεί και αν θα το κάνει πράγματι. Αυτό σημαίνει ότι η πρόσβαση στα κονδύλια θα εξαρτηθεί από συγκεκριμένες κινήσεις. Αντιδιαφθορά, ένταξη στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, προστασία των ΜΜΕ και της ακαδημαϊκής ελευθερίας είναι μερικά από τα τεστ αξιοπιστίας που θα πρέπει να περάσει.
Την ίδια στιγμή, η ΕΕ έχει και τις δικές της απαιτήσεις. Θέλει από τη Βουδαπέστη να σταματήσει το μπλόκο στο δάνειο των 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο, να μην εμποδίσει νέο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας και να εγκαταλείψει την αντίσταση στην πρόοδο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Ουκρανίας. Με άλλα λόγια, η νέα σχέση δεν θα χτιστεί μόνο πάνω στις μεταρρυθμίσεις στο εσωτερικό της Ουγγαρίας, αλλά και πάνω στη στάση της χώρας στο πιο ευαίσθητο γεωπολιτικό μέτωπο της Ευρώπης.
Ο Μάγιαρ δείχνει πρόθυμος αλλά κρατά ισορροπίες
Ο νέος πρωθυπουργός εμφανίζεται αποφασισμένος να κινηθεί γρήγορα. Δηλώνει ότι θέλει συμβιβασμούς σε επίπεδο ΕΕ και ότι επιδιώκει να διευκολύνει τη λήψη αποφάσεων. Έχει επίσης αφήσει να εννοηθεί ότι δεν θα σταθεί εμπόδιο στο ευρωπαϊκό δάνειο προς την Ουκρανία, επικαλούμενος τη συνέχεια της ουγγρικής δέσμευσης. Παράλληλα, προβάλλει ως ισχυρό χαρτί την κοινοβουλευτική υπερπλειοψηφία των δύο τρίτων, η οποία του επιτρέπει να περάσει χωρίς σοβαρά εσωτερικά εμπόδια τις αλλαγές που ζητά η ΕΕ.
Ωστόσο, ο Μάγιαρ δεν κόβει πλήρως τους δεσμούς με τις παλιές ισορροπίες. Δηλώνει ότι η Ουγγαρία θέλει να συνεχίσει να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο, ενώ αποφεύγει να δεσμευτεί καθαρά για το επόμενο πακέτο κυρώσεων κατά της Μόσχας. Στο ουκρανικό, επιχειρεί επίσης μια λεπτή ισορροπία, απορρίπτοντας την ταχεία ένταξη αλλά αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο στήριξης μιας πιο σταδιακής διαδικασίας.
AP Photo/Harry Nakos
Το μοντέλο Τουσκ και το μάθημα των Βρυξελλών
Δεν είναι τυχαίο ότι ο πρώτος σταθμός του Μάγιαρ στο εξωτερικό θα είναι η Πολωνία. Εκεί θα συναντήσει τον Ντόναλντ Τουσκ, που γνωρίζει από πρώτο χέρι πώς μπορεί να ξεπαγώσει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση μετά από μια περίοδο θεσμικής σύγκρουσης με τις Βρυξέλλες.
Η πολωνική περίπτωση, όμως, λειτουργεί και ως προειδοποίηση. Η Κομισιόν αποδέσμευσε τεράστια ποσά μετά τις δεσμεύσεις Τουσκ, όμως οι μεταρρυθμίσεις μπλόκαραν αργότερα, ενισχύοντας την καχυποψία ότι δόθηκαν χρήματα πριν διασφαλιστεί η πλήρης εφαρμογή των αλλαγών.
Αυτό ακριβώς είναι που καθιστά τις Βρυξέλλες πολύ πιο προσεκτικές απέναντι στον Μάγιαρ. Η διαφορά είναι ότι ο ίδιος διαθέτει υπερπλειοψηφία και άρα έχει την δυνατότητα να επιβάλει μεταρρυθμίσεις χωρίς εσωτερικά βέτο.
