Του Strange Attractor
Ανάμεσα στα πολλά και ενδιαφέροντα που συμβαίνουν στον πλανήτη, υπάρχει ένα κι σπάνιο, σχεδόν εξωτικό, φαινόμενο που παρατηρείται σε μια μικρή γωνιά του, που λέγεται Αιλάντα.
Όπου ο μέσος Αιλυνέζος πολίτης που βράζει από την ακρίβεια, αναστενάζει κάτω από το βάρος των λογαριασμών, γκρινιάζει για τους πολιτικούς σωτήρες του… αλλά μετά, σαν να μην τρέχει τίποτα, ανοίγει την τηλεόραση για να δει ποιος χόρεψε το καλύτερο τσιφτετέλι, ή ποια βιζιτού χώρισε με ποιον ποδοσφαιριστή!.
Είναι μια λεπτή ισορροπία, σχεδόν καλλιτεχνική.
Από τη μία, η σκληρή καθημερινότητα. Τιμές στο σούπερ μάρκετ που θυμίζουν χρηματιστήριο, ενοίκια που απαιτούν ένα νεφρό ως προκαταβολή, και μισθοί που μοιάζουν περισσότερο με φιλοδώρημα.
Από την άλλη, η «εθνική αποστολή» εφ’ ης ετάχθημεν άπαντες! Να μη χαθεί δηλαδή ούτε λεπτό από το δράμα κάποιας τριτοκλασάτης τηλεοπτικής σειράς, ή του επόμενου viral story κάποιου μαϊντανού σελέμπριτι influencer, που «δουλεύει σκληρά» ποστάροντας περίεργους καφέδες και καινοφανή κοκτέιλ από το εξωτικό Μπαλί (το Ντουμπάι τους τελείωσε)…
Και μέσα σε όλα αυτά, οι πολιτικοί μας. Αχ, οι πολιτικοί!
Μια κατηγορία που στην Αιλάντα (και στο Σουδάν) έχει καταφέρει το ακατόρθωτο. Να σε πείθει ότι σε κοροϊδεύει, ενώ ταυτόχρονα σε κάνει να ελπίζεις ότι ίσως αυτή τη φορά… δεν θα σε κοροϊδέψει τόσο πολύ.
Είναι σαν εκείνη τη σχέση που ξέρεις ότι δεν πάει πουθενά, αφού την έχεις βρει καβάλα με τον γείτονα, αλλά λες «έλα μωρέ, ας της δώσω άλλη μια ευκαιρία».
Μόνο που εδώ η «ευκαιρία» κοστίζει κάτι δισεκατομμύρια.
Ο μέσος Αιλυνέζος, ωστόσο, δεν πτοείται. Έχει αναπτύξει μια μοναδική ικανότητα διαχείρισης της πραγματικότητας: την επιλεκτική αδιαφορία.
Μπορεί να σχολιάζει με πάθος την πολιτική κατάσταση στο καφενείο, να καταγγέλλει «όλους τους κλέφτες, που μας πίνουν το αίμα με μπουρί», και δέκα λεπτά μετά να αναλύει με ακόμα μεγαλύτερο πάθος αν το χθεσινό πέναλτι ήταν σωστό, ή αν η τάδε τραγουδιάρα στο τάδε σκυλάδικο «το έχει ακόμα», ή αν θα πρέπει να βρει καινούργιο σχήμα αλλού.
Γιατί εκεί βρίσκεται η ουσία. Στα «σχήματα» και στο σκυλάδικο…
Εκεί που η ζωή αποκτά νόημα, τα προβλήματα εξαφανίζονται (ή τουλάχιστον πνίγονται σε μια φιάλη), και η εθνική οικονομία σώζεται με ένα πανέρι μαραμένα λουλούδια από νεκροταφεία κοντινών χωριών.
Ποιος νοιάζεται για φόρους, τιμές καυσίμων, και σκάνδαλα ή μίζες, όταν ντίρλα στο μεθύσι μπορεί να φωνάξει «ρούχτο!», να δει τη μπίμπο (ή τη μαραμένη θείτσα) που συνοδεύει να λικνίζεται πάνω στο τραπέζι, και να νιώσει για λίγα λεπτά ότι ελέγχει το σύμπαν;
Και φυσικά, δεν μπορούμε να παραλείψουμε την υψηλή τέχνη της σύγχρονης επιρροής. Τους επαγγελματίες influencers.
Αυτούς τους σύγχρονους φιλόσοφους, που με το αζημίωτο μας μαθαίνουν πώς να ζούμε καλύτερα, αγοράζοντας πράγματα που δεν χρειαζόμαστε με λεφτά που δεν έχουμε.
Είναι οι ίδιοι άνθρωποι που θα σου πουν «πίστεψε στον εαυτό σου», ενώ ποζάρουν σε ένα ενοικιαζόμενο από τον σπόνσορά τους σκάφος, για να δείξουν πόσο «αυθεντικοί» είναι.
Και κάπου ανάμεσα στα stories, τα γκολ, και τα σίριαλ, η μελανή πραγματικότητα συνεχίζει να υπάρχει. Σιωπηλή, επίμονη, σχεδόν ενοχλητική…
Αλλά ποιος έχει χρόνο για τέτοια; Υπάρχει άλλωστε και επόμενο επεισόδιο.
Το πιο εντυπωσιακό, όμως, δεν είναι ότι όλα αυτά συμβαίνουν. Είναι ότι έχουν κανονικοποιηθεί.
Έχουν γίνει η περίφημη σταθερότητα που διαφημίζει το Μαξίμου, και τα ΜΜΕ (παπαγαλάκια του).
Η διαφθορά πλέον δεν σοκάρει, απλώς επιβεβαιώνει τις προσδοκίες.
Η ακρίβεια δεν εξοργίζει, απλώς «έτσι είναι τα πράγματα, τι ψάχνεις κι εσύ τώρα;».
Και η αντίδραση; Ένα meme, ένα σχόλιο, ένα λάικ, ένα duck face, και μετά πίσω στο πρόγραμμα… η ζωή συνεχίζεται
Ίσως τελικά να πρόκειται για έναν μηχανισμό άμυνας. Όταν δεν μπορείς να αλλάξεις κάτι, το γελοιοποιείς, ή το ενστερνίζεσαι, το κάνεις δικό σου. Το κάνεις θέαμα…
Το καταναλώνεις όπως καταναλώνεις και όλα τα άλλα. Γρήγορα, εύπεπτα, επιφανειακά, χωρίς πολλές πολλές σκέψεις.
Μέχρι να έρθει η επόμενη δόση πραγματικότητας, το επόμενο χαράτσι, ή το επόμενο… live.
Και έτσι συνεχίζεται ο αέναος κύκλος.
Οι ίδιοι πρωταγωνιστές, το ίδιο σενάριο, διαφορετικά σκηνικά.
Same shit, different day.
Μια χώρα που ισορροπεί ανάμεσα στο δράμα και την κωμωδία, χωρίς να είναι πάντα σαφές ποιο από τα δύο είναι πιο κοντά στην αλήθεια.
Αλλά τουλάχιστον το τσιφτετέλι… παραμένει δυνατό (όπως και το χειροκρότημα για τις μίζες των σωτήρων μας)…