Υπάρχουν στιγμές που θα έπρεπε να είναι καθαρές, όμορφες, σχεδόν γιορτινές. Η επιτυχία ενός μαθητή σε έναν απαιτητικό διαγωνισμό είναι μία από αυτές.
Κι όμως, ακόμη και εκεί, κάτι φαίνεται να πηγαίνει λάθος.
Μια μαθήτρια από ένα ΓΕΛ της Αθήνας, που κατάφερε να ξεχωρίσει στον πανελλήνιο διαγωνισμό της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρίας και να περάσει στη δεύτερη φάση, τον «Ευκλείδη», βρέθηκε αντιμέτωπη με κάτι που δεν έχει καμία σχέση με τη χαρά της διάκρισης: την «προσέγγιση» από ιδιοκτήτη φροντιστηρίου.
Με πρόσχημα την ενημέρωση για την επιτυχία της, της προτάθηκε «δωρεάν προετοιμασία» για τη συνέχεια.
Κάποιοι ίσως το δουν ως μια ευγενική κίνηση. Δεν είναι.
Το ερώτημα που δεν πρέπει να προσπεράσουμε
Πριν από οτιδήποτε άλλο, υπάρχει ένα απλό αλλά κρίσιμο ερώτημα που σωστά επισημαίνει η ΕΛΜΕ Νότιας Αθήνας: Πώς βρέθηκαν τα στοιχεία επικοινωνίας της μαθήτριας;
Ναι, τα ονόματα των επιτυχόντων δημοσιοποιούνται. Όμως τα προσωπικά δεδομένα δεν είναι δημόσια. Δεν είναι διαθέσιμα για «αξιοποίηση». Δεν είναι εργαλείο για επαγγελματική προσέγγιση.
Όταν ένας ιδιώτης αποκτά πρόσβαση σε τέτοια στοιχεία και τα χρησιμοποιεί για να απευθυνθεί απευθείας σε έναν μαθητή, τότε δεν μιλάμε για πρωτοβουλία. Μιλάμε για ένα σοβαρό ζήτημα που αγγίζει τα όρια της παραβίασης.
Η «δωρεάν» βοήθεια που δεν είναι ποτέ δωρεάν
Ας είμαστε ειλικρινείς. Η προσφορά «δωρεάν προετοιμασίας» δεν είναι πράξη ανιδιοτέλειας. Είναι επένδυση.
Είναι η προσπάθεια να αποκτήσει ένα φροντιστήριο ένα ακόμη «παράδειγμα επιτυχίας», ένα ακόμη όνομα που θα χρησιμοποιηθεί αύριο ως απόδειξη «εκπαιδευτικού έργου».
Δεν απευθύνεται σε οποιονδήποτε μαθητή. Απευθύνεται στους ήδη επιτυχημένους. Σε αυτούς που μπορούν να μετατραπούν σε διαφήμιση.
Και κάπου εκεί, η εκπαίδευση σταματά να είναι παιδαγωγική διαδικασία και γίνεται αγορά.
Το δημόσιο σχολείο δεν είναι «δεξαμενή πελατών»
Το περιστατικό αυτό δεν είναι απλώς άκομψο. Είναι βαθιά προβληματικό.
Γιατί αποκαλύπτει μια νοοτροπία: ότι το δημόσιο σχολείο αποτελεί χώρο «εντοπισμού» μαθητών για την ιδιωτική εκπαίδευση.
Ότι οι επιτυχίες των παιδιών δεν ανήκουν στους ίδιους, στους κόπους τους και στους δασκάλους τους, αλλά μπορούν να αξιοποιηθούν εμπορικά.
Και αυτό δεν είναι απλώς άδικο. Είναι επικίνδυνο.
Σε μια ήδη πιεσμένη πραγματικότητα
Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο σοβαρό αν δούμε το ευρύτερο πλαίσιο. Οι μαθητές σήμερα βρίσκονται ήδη αντιμέτωποι με:
- αυξανόμενη πίεση
- συνεχείς εξετάσεις
- ένα σύστημα που γίνεται όλο και πιο απαιτητικό
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, τέτοιες πρακτικές δεν έρχονται να βοηθήσουν. Έρχονται να ενισχύσουν την αντίληψη ότι χωρίς φροντιστήριο δεν υπάρχει προοπτική.
Να προστατεύσουμε αυτό που αξίζει
Η επιτυχία ενός παιδιού πρέπει να ανήκει στο ίδιο. Στην προσπάθειά του, στην οικογένειά του, στους δασκάλους του. Όχι σε όποιον προλάβει να τη χρησιμοποιήσει.
Οι εκπαιδευτικοί και οι γονείς δεν έχουν λόγο να σιωπούν μπροστά σε τέτοια φαινόμενα. Αντίθετα, έχουν ευθύνη να τα αναδεικνύουν. Όχι από υπερβολή. Αλλά γιατί η γραμμή που χωρίζει την παιδαγωγική από την εκμετάλλευση είναι λεπτή — και όταν ξεπεραστεί, δύσκολα ξαναχαράσσεται.
