Διά της πλαγίας οδού, με απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, η κυβέρνηση πέρασε τελικά την υιοθεσία παιδιών από ομόφυλα ζευγάρια, αν και πριν από την ψήφιση του νόμου για τα ομόφυλα ζευγάρια ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης το είχε αποκλείσει.
Πριν από δύο χρόνια η κυβέρνηση είχε νομοθετήσει μόνο υπέρ του γάμου των ομόφυλων ζευγαριών, δίχως να λαμβάνει θέση για το δικαίωμα υιοθεσίας παιδιών, σε μια προσπάθεια να κάμψει τις τότε αντιδράσεις της κοινωνίας, της Εκκλησίας αλλά και των βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας.
Μάλιστα, τον Ιανουάριο του 2024 ο πρωθυπουργός είχε πει σε τηλεοπτική του συνέντευξη στην ΕΡΤ, σε μια προσπάθεια να κάμψει τις αντιδράσεις, εν όψει της ψήφισης του νομοσχεδίου: «Θέλω να προχωρήσω με το νομοσχέδιο αυτό, όταν άκουσα τις ιστορίες των παιδιών. Αφορά πρωτίστως τα παιδιά αυτά τα οποία υπάρχουν» είχε υποστηρίξει, αφήνοντας να εννοηθεί πως η νομοθετική ρύθμιση αφορούσε μόνο τα παιδιά που είχαν ήδη τα ομόφυλα ζευγάρια.
Όμως, δύο χρόνια μετά την ψήφιση του νόμου, η αλήθεια είναι διαφορετική.
Και τα ομόφυλα ζευγάρια μπορούν να υιοθετήσουν παιδιά με βάση απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας που έκρινε τον νόμο 5089/2024 συνταγματικό και σύμφωνο με τις διατάξεις της ΕΣΔΑ (Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου).
Το ανώτατο δικαστήριο έλαβε αυτήν την απόφαση ύστερα από προσφυγή δύο σωματείων και μίας κερδοσκοπικής εταιρίας για την επέκταση, σε πρόσωπα του ιδίου φύλου, του δικαιώματος για την υιοθεσία τέκνων και τη σύναψη πολιτικού γάμου μεταξύ ομοφύλων.
Διαδικαστικές εγγυήσεις προβλέπονται, επίσης, με τις διατάξεις του άρθρου 11, παρ. 2, του ν. 5089/2024, και ως προς τις υιοθεσίες που έχουν ήδη τελεστεί από ομόφυλα ζευγάρια στο εξωτερικό. Δεν απαιτείται εξάλλου, και δη κατά συνταγματική επιταγή, να μιμείται η υιοθεσία τη βιολογική σχέση του παιδιού με δύο ετερόφυλους γονείς, ώστε το υιοθετούμενο να ανατρέφεται από μητέρα και πατέρα, καθόσον μάλιστα είναι παλαιόθεν επιτρεπτή η υιοθεσία από ένα πρόσωπο, έγγαμο ή άγαμο, η δε υπό συνεχή εξέλιξη κοινωνική πραγματικότητα περιλαμβάνει διάφορα οικογενειακά σχήματα, εκτός της οικογένειας με δύο ετερόφυλους γονείς. Με τα δεδομένα αυτά, δεν τίθεται ζήτημα δυσμενούς διάκρισης εις βάρος παιδιών που θα υιοθετηθούν από έγγαμα ομόφυλα ζευγάρια -κατόπιν κρίσης του αρμόδιου δικαστηρίου ότι εξυπηρετείται το συμφέρον του ανηλίκου-, σε σχέση με τα ανατρεφόμενα από δύο ετερόφυλους γονείς και παραβίασης, εκ του λόγου αυτού, της συνταγματικής αρχής της ισότητας και της αρχής της προστασίας του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού».
Παράλληλα, το ΣτΕ έκρινε συνταγματική τη νομοθετική ρύθμιση για τη σύναψη πολιτικού γάμου μεταξύ ομόφυλων ζευγαριών.
Η απόφαση με αριθμό 392/2026 ελήφθη κατά πλειοψηφία (μειοψήφησαν έξι σύμβουλοι), προεδρεύοντος του προέδρου του ΣτΕ Μιχάλη Πικραμένου με εισηγήτρια τη σύμβουλο Αναστασία – Μαρία Παπαδημητρίου.
Κατά την απόφαση της πλειοψηφίας της Ολομέλειας του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου της χώρας, η υιοθεσία ανηλίκου από έγγαμα ομόφυλα ζευγάρια «δεν προσβάλλει τη συνταγματική προστασία της παιδικής ηλικίας και του υπέρτατου/βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού».
Σε ό,τι αφορά τον πολιτικό γάμο μεταξύ ομοφύλων, αναφέρουν τα εξής: «Οι θεσμοί του γάμου και της οικογένειας δεν παραμένουν στατικοί και αναλλοίωτοι στη διαδρομή του χρόνου, αλλά υπόκεινται σε εξέλιξη και αναπροσδιορισμούς. Η συνταγματική κατοχύρωση αυτών δεν κωλύει, συνεπώς, τον κοινό νομοθέτη να θεσπίζει τις κατά την κρίση του τροποποιήσεις των κανόνων που ρυθμίζουν την εν γένει λειτουργία τους».
Αναφορικά με το Προεδρικό Διάταγμα για τον γάμο μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου, το δικαστήριο έκρινε ότι «δεν θίγονται οι κανόνες και οι παραδόσεις της ορθόδοξης χριστιανικής Εκκλησίας σχετικά με την τέλεση γάμου και τη δημιουργία οικογένειας, η τήρηση των οποίων εξακολουθεί να επαφίεται στην ελεύθερη συμμόρφωση των πιστών χριστιανών ορθόδοξων πολιτών».
Την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για το πράσινο φως στην υιοθεσία παιδιών από ομόφυλα ζευγάρια σχολίασε η πρόεδρος της Φωνής Λογικής Αφροδίτη Λατινοπούλου: «Η woke κυβέρνηση της Ν.Δ. μάς κορόιδευε στα μούτρα μας.
Ψήφισαν τον γάμο, ξέροντας ότι έτσι επιτρέπουν την υιοθεσία παιδιών από ΛΟΑΤΚΙ.
Αν μας λέγανε αλήθεια πεδίον δόξης λαμπρόν να ακυρώσουν τον νόμο έκτρωμα».
«Δεν προσβάλλεται η συνταγματική προστασία της παιδικής ηλικίας»
Σε ό,τι αφορά την υιοθεσία παιδιών, το σκεπτικό των δικαστών, όπως αποτυπώνεται στην απόφασή τους, έχει ως εξής:
«Η αναγνώριση, υπέρ των ομόφυλων έγγαμων ζευγαριών, δικαιώματος από κοινού υιοθεσίας ανήλικου τέκνου και δικαιώματος υιοθεσίας του νόμιμου τέκνου, βιολογικού ή θετού, του ενός συζύγου από τον άλλον αποτελεί, σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση του ν. 5089/2024, αυτόθροη συνέπεια της αναγνώρισης, με το άρθρο 3 του ν. 5089/2024, δικαιώματος σύναψης γάμου μεταξύ προσώπων του αυτού φύλου.
Σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, η διαδικασία τέλεσης υιοθεσίας διέπεται από σύνολο εγγυήσεων που αποβλέπουν στη διακρίβωση και προστασία του βέλτιστου συμφέροντος του ανήλικου παιδιού, με την πρόβλεψη (α) διεξαγωγής έρευνας από κατάλληλη κοινωνική υπηρεσία σε δύο διακριτά στάδια [έλεγχος της κατ’ αρχήν καταλληλότητας και επανέλεγχος εν όψει της υποβολής αιτήματος για την τέλεση συγκεκριμένης υιοθεσίας] και (β) ακροαματικής διαδικασίας ενώπιον του αρμόδιου δικαστηρίου.
Με τα δεδομένα αυτά η αναγνώριση δικαιώματος υιοθεσίας ανηλίκου από ομόφυλα έγγαμα ζευγάρια, υπό τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία που είχαν ήδη θεσπιστεί και ισχύουν για την υιοθεσία από έγγαμα ετερόφυλα ζευγάρια, δεν προσβάλλει τη συνταγματική προστασία της παιδικής ηλικίας και του υπέρτατου/βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού, το οποίο θεμιτώς αναζητείται και διακριβώνεται από τις αρμόδιες Αρχές (κοινωνικές υπηρεσίες και, τελικώς, το αρμόδιο δικαστήριο) σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση αιτήματος υιοθεσίας, χωρίς να αποκλείεται εκ των προτέρων λόγω φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού των υποψήφιων θετών γονέων».
