Συνεχείς ηλεκτρονικές επιθέσεις διαφόρων επιπέδων συνοδεύουν τις πυραυλικές.
Το Ιράν βίωσε το Σαββατοκύριακο εκτός από τα πυραυλικά χτυπήματα αυτό που αναλυτές χαρακτηρίζουν ως μία από τις πιο εκτεταμένες κυβερνοεπιθέσεις στη σύγχρονη ιστορία καθώς μια ευρείας κλίμακας ψηφιακή επίθεση.
Το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ ονόμασε την κοινή επιχείρηση «Operation Epic Fury», ενώ το Ισραήλ την αποκάλεσε «Operation Roaring Lion». Επιβεβαιωμένες αναφορές δείχνουν ότι το Ιράν βυθίστηκε σε σχεδόν πλήρες μπλακάουτ στο Διαδίκτυο, με τη συνολική εθνική συνδεσιμότητα να μειώνεται μόλις στο 4%.
Η κυβερνοεπίθεση, που εκτυλίχθηκε παράλληλα με αναφερόμενες αεροπορικές επιδρομές σε εγκαταστάσεις των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, φαίνεται ότι παρέλυσε κρίσιμα δίκτυα επικοινωνιών, διέκοψε κρατικά μέσα ενημέρωσης και περιόρισε δραστικά την πρόσβαση στο διαδίκτυο σε ολόκληρη τη χώρα, βυθίζοντας ουσιαστικά τμήματα της Ισλαμικής Δημοκρατίας σε αυτό που παρατηρητές περιέγραψαν ως «ψηφιακό σκοτάδι».
Ο ανεξάρτητος οργανισμός παρακολούθησης διαδικτύου NetBlocks ανέφερε ότι η εθνική συνδεσιμότητα του Ιράν μειώθηκε περίπου στο 4% των κανονικών επιπέδων, ένδειξη σχεδόν ολικής διακοπής. Μια τόσο απότομη πτώση υποδηλώνει είτε συντονισμένη εξωτερική κυβερνοεπίθεση, είτε σκόπιμα εσωτερικά μέτρα διακοπής, είτε συνδυασμό και των δύο.
Κάτοικοι μεγάλων αστικών κέντρων του Ιράν συμπεριλαμβανομένης της Τεχεράνης ανέφεραν εκτεταμένες διακοπές υπηρεσιών που επηρέασαν δίκτυα κινητής τηλεφωνίας, εφαρμογές μηνυμάτων, τραπεζικά συστήματα και κυβερνητικές πύλες. Σε ορισμένες περιοχές, χρήστες δήλωσαν ότι δεν μπορούσαν να έχουν πρόσβαση ούτε στο εγχώρια ελεγχόμενο «εθνικό Διαδίκτυο» του Ιράν, ένα σύστημα σχεδιασμένο να διατηρεί εσωτερική συνδεσιμότητα σε περίπτωση εξωτερικών διακοπών.
Η πλατφόρμα παρακολούθησης Cloudflare Radar, η οποία καταγράφει σε πραγματικό χρόνο την παγκόσμια διαδικτυακή δραστηριότητα, ανέφερε ότι τα επίπεδα κίνησης ήταν «σχεδόν μηδενικά σε όλες τις μεγάλες αστικές περιοχές». Ένα τέτοιο επίπεδο κατάρρευσης συνδεσιμότητας είναι εξαιρετικά σπάνιο και συνήθως συνδέεται είτε με πολεμικές κυβερνοεπιχειρήσεις είτε με σκόπιμες κρατικές διακοπές υπό συνθήκες κρίσης.
Στόχευση κρατικών μέσων και προπαγάνδας
Κρατικά ιρανικά μέσα επηρεάστηκαν επίσης σημαντικά. Ο ιστότοπος του επίσημου πρακτορείου ειδήσεων Islamic Republic News Agency φέρεται να τέθηκε εκτός λειτουργίας για παρατεταμένο χρονικό διάστημα,ενώ το Tasnim News Agency που συνδέεται στενά με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης αντιμετώπισε τεχνικά προβλήματα και πιθανές κυβερνοεπιθέσεις.
Μη επιβεβαιωμένες αναφορές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υποστήριξαν ότι ορισμένες παραβιασμένες πλατφόρμες εμφάνισαν προσωρινά μηνύματα επικριτικά προς τον Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ μια ασυνήθιστη εξέλιξη σε ένα αυστηρά ελεγχόμενο πληροφοριακό περιβάλλον.
Στρατηγικός στόχος: Διατάραξη στρατιωτικού συντονισμού
Δυτικές πηγές πληροφοριών που επικαλούνται περιφερειακά μέσα ανέφεραν ότι η κυβερνοεπίθεση πιθανότατα σχεδιάστηκε για να υποβαθμίσει τις δυνατότητες διοίκησης και ελέγχου του Ιράν, ιδιαίτερα όσες συνδέονται με πυραυλικές και μη επανδρωμένες επιχειρήσεις.
Με την απενεργοποίηση ασφαλών διαύλων επικοινωνίας και ψηφιακών συστημάτων συντονισμού, η επιχείρηση ενδέχεται να επιδίωξε να καθυστερήσει ή να αποτρέψει αντίποινα. Αναλυτές σημειώνουν ότι το σύγχρονο ιρανικό στρατιωτικό δόγμα βασίζεται ολοένα και περισσότερο σε ενοποιημένα κυβερνοηλεκτρονικά συστήματα για τον συντονισμό UAV, βαλλιστικών πυραύλων και περιφερειακών συμμάχων.
«Ο στόχος σε τέτοιες επιχειρήσεις δεν είναι απλώς η πρόσκαιρη διατάραξη των ηλεκτρονικών συστημάτων αλλά η παράλυση τους. Αν διασπάσεις την αλυσίδα επικοινωνίας, μπορείς να μειώσεις σημαντικά την αποτελεσματικότητα οποιασδήποτε άμεσης αντίδρασης» » δήλωσε πρώην σύμβουλος κυβερνοάμυνας του ΝΑΤΟ.
Η επίθεση πιθανότατα περιλάμβανε συνδυασμό τεχνικών κυβερνοπολέμου και ηλεκτρονικού πολέμου, όπως:
• Επιθέσεις άρνησης υπηρεσίας (DDoS) κατά κυβερνητικών και δημοσιογραφικών ιστοτόπων
• Βαθιές διεισδύσεις σε δίκτυα υποδομών, συμπεριλαμβανομένων τομέων αεροπορίας και ενέργειας
• Μέτρα ηλεκτρονικού πολέμου που παρεμβαίνουν σε σήματα GPS, πλοήγησης και επικοινωνίας
• Κατάληψη ή αλλοίωση ραδιοτηλεοπτικών μεταδόσεων
Αποτυχία του «Εθνικού Διαδικτύου»
Το Ιράν έχει επενδύσει επί χρόνια σε ένα ημι-απομονωμένο εγχώριο δίκτυο, γνωστό ως National Information Network, με στόχο να διατηρεί τη λειτουργία της χώρας ακόμη και σε αποκοπή από το παγκόσμιο διαδίκτυο.
Ωστόσο, αναφορές από το εσωτερικό της χώρας υποδηλώνουν ότι ακόμη και αυτό το εσωτερικό σύστημα παρουσίασε διαταραχές, εγείροντας ερωτήματα για την ανθεκτικότητά του υπό συντονισμένη κυβερνοπίεση.
Νέα φάση υβριδικού πολέμου
Τα γεγονότα του Σαββάτου αναδεικνύουν, σύμφωνα με πολλούς ειδικούς, την εξέλιξη των σύγχρονων συγκρούσεων σε πλήρως ενοποιημένο υβριδικό πόλεμο, όπου οι κυβερνοεπιχειρήσεις διεξάγονται ταυτόχρονα με συμβατικά στρατιωτικά πλήγματα.
Αντί να λειτουργούν ως δευτερεύον εργαλείο, οι κυβερνοεπιθέσεις χρησιμοποιούνται πλέον ως πολλαπλασιαστές ισχύος, ενισχύοντας τον αντίκτυπο των στρατιωτικών επιχειρήσεων μέσω διατάραξης επικοινωνιών, εφοδιαστικής αλυσίδας και ροής πληροφόρησης.
Συνεχιζόμενη αβεβαιότητα
Μέχρι στιγμής, οι ιρανικές αρχές δεν έχουν εκδώσει πλήρη δημόσια ανακοίνωση που να περιγράφει την έκταση της διαταραχής ή να αποδίδει ευθύνες. Η ανεξάρτητη επαλήθευση παραμένει περιορισμένη λόγω της κατάρρευσης της συνδεσιμότητας.
Η πλήρης έκταση των ζημιών σε υποδομές, στρατιωτικά συστήματα και πολιτικές υπηρεσίες —παραμένει ασαφής. Ωστόσο, οι πρώτες ενδείξεις υποδηλώνουν ότι το κυβερνοσκέλος της επιχείρησης ενδέχεται να είχε σημαντικό στρατηγικό αντίκτυπο, πιθανώς καθυστερώντας την ικανότητα αντίδρασης του Ιράν σε κρίσιμη χρονική στιγμή.
Παρατηρητές προειδοποιούν ότι η κατάσταση παραμένει ρευστή, με πιθανότητα περαιτέρω κυβερνοκλιμάκωσης ή ψηφιακών αντιποίνων τις επόμενες ημέρες, γεγονός που θα μπορούσε να έχει σοβαρές επιπτώσεις και στην παγκόσμια οικονομία.
Η ΑΙ συμβολή
Τα συστήματα πληροφοριών και οι τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται εναντίον ιρανικών στόχων βασίζονται ολοένα και περισσότερο στην τεχνητή νοημοσύνη και στον κυβερνοπόλεμο.
Πρόσφατες επιχειρήσεις περιλάμβαναν τη χρήση του Claude AI της εταιρείας Anthropic για στοχοποίηση και προσομοίωση μαχών πριν την απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ για διακοπή της συνεργασίας του Πενταγώνου με την Anthropic που αρνήθηκε τη περαιτέρω χρήση των τεχνολογιών της κυρίως σε οπλικά συστήματα.
Η Διοίκηση Κυβερνοχώρου των ΗΠΑ (USCYBERCOM) έχει επίσης αναπτύξει εξελιγμένα ψηφιακά όπλα για να διαταράξει πυραυλικά και πυρηνικά συστήματα και εγκαταστάσεις. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) χρησιμοποίησε το Claude AI της Anthropic για ταχεία αναγνώριση στόχων, αξιολόγηση πληροφοριών και προσομοίωση σεναρίων μάχης.
Η Μοσάντ συνδύασε ανθρώπινη κατασκοπεία στο πεδίο με επιτήρηση που βασίζεται σε τεχνητή νοημοσύνη για τον εντοπισμό και την εξουδετέρωση υψηλόβαθμων διοικητών των Φρουρών της Επανάστασης και στελεχών του πυραυλικού προγράμματος. Οι τεχνολογίες αυτές χρησιμοποιούνται για την επίτευξη τακτικού αιφνιδιασμού, την καταστολή της αεράμυνας και τη διατάραξη της πυραυλικής υποδομής.
