Στο επίκεντρο μιας εκτεταμένης δικαστικής διαμάχης στις Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκεται η φαρμακοβιομηχανία Novo Nordisk, καθώς έρχεται αντιμέτωπη με έναν διαρκώς αυξανόμενο αριθμό αγωγών σχετικά με σοβαρές παρενέργειες των δημοφιλών σκευασμάτων σεμαγλουτίδης, όπως το Ozempic, το Wegovy και το Rybelsus. Η πρόσφατη προσφυγή του Ρόμπερτ Τζ. Στότλμαϊρ στο ομοσπονδιακό δικαστήριο της Πενσυλβάνια προσθέτει μια κρίσιμη διάσταση στη νομική διαμάχη. Ο ενάγων υποστηρίζει ότι η χρήση του Ozempic για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2 του προκάλεσε μη αρτηριακή πρόσθια ισχαιμική οπτική νευροπάθεια (NAION), μια σπάνια αλλά σοβαρή πάθηση που οφείλεται στη διακοπή της αιμάτωσης του οπτικού νεύρου και οδηγεί σε αιφνίδια, συχνά μόνιμη απώλεια όρασης.
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, ο Στότλμαϊρ ισχυρίζεται ότι η εταιρεία απέτυχε να ενημερώσει επαρκώς τους ασθενείς και τους ιατρούς για τον συγκεκριμένο κίνδυνο, παρά το γεγονός ότι η επισήμανση του φαρμάκου έχει αναθεωρηθεί επανειλημμένα από την έγκρισή του το 2017. Οι δικηγόροι του αναφέρουν ότι εάν ο ίδιος και οι θεράποντες ιατροί του γνώριζαν τη σύνδεση με τη NAION, θα είχαν επιλέξει μια εναλλακτική θεραπευτική οδό. Οι υποθέσεις αυτές έχουν πλέον ενοποιηθεί στην ομοσπονδιακή πολυπεριφερειακή δίκη MDL αριθμός 3094, η οποία αφορά την ευθύνη προϊόντων για τους αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1 και εκδικάζεται στην Ανατολική Περιφέρεια της Πενσυλβάνια υπό την προεδρία της δικαστού Karen Spencer Marston. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία μέχρι τον Φεβρουάριο του 2026, οι εκκρεμείς αγωγές στην ομοσπονδιακή διαδικασία για γενικές βλάβες από φάρμακα GLP-1 έχουν φτάσει τις 3.191, ενώ παράλληλα εκκρεμούν 37 εξειδικευμένες αγωγές στο πλαίσιο του MDL που αφορούν αποκλειστικά την απώλεια όρασης.
Παράλληλα, τα δεδομένα του FDA για το 2024 προκαλούν έντονη ανησυχία, καταγράφοντας πάνω από 27.000 αναφορές ανεπιθύμητων ενεργειών που συνδέονται με τη σεμαγλουτίδη, συμπεριλαμβανομένων 386 θανάτων. Πέραν των οφθαλμολογικών προβλημάτων, ένα μεγάλο μέρος των προσφυγών αφορά σοβαρές γαστρεντερικές επιπλοκές, όπως η γαστροπάρεση ή παράλυση στομάχου, η εντερική απόφραξη και η παγκρεατίτιδα. Επιστημονική έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Journal of the American Medical Association επιβεβαιώνει ότι οι χρήστες αγωνιστών GLP-1 για απώλεια βάρους διατρέχουν σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο για τέτοιου είδους παθήσεις. Οι αγωνιστές αυτοί δρουν επιβραδύνοντας τη διέλευση της τροφής από το στομάχι, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε επιπλοκές που δεν είχαν επικοινωνηθεί με τη δέουσα σαφήνεια στο παρελθόν.
Από την πλευρά τους, οι εταιρείες Novo Nordisk και Eli Lilly δηλώνουν έτοιμες να αμφισβητήσουν τους ισχυρισμούς, τονίζοντας ότι η ασφάλεια των ασθενών αποτελεί προτεραιότητά τους και ότι οι κίνδυνοι αναφέρονται στις εγκεκριμένες οδηγίες. Ωστόσο, πρόσφατες μελέτες στη Δανία και τη Νορβηγία δείχνουν ότι ο κίνδυνος εμφάνισης NAION είναι αυξημένος στους χρήστες σεμαγλουτίδης, αν και ο απόλυτος κίνδυνος παραμένει χαμηλός, επηρεάζοντας περίπου ένα επιπλέον άτομο ανά 10.000 χρήστες ετησίως. Για ασθενείς με ιστορικό της πάθησης ή όσους εμφανίζουν συμπτώματα κατά τη διάρκεια της θεραπείας, οι ειδικοί συνιστούν πλέον την άμεση διακοπή της χρήσης.
Η έκβαση αυτών των δικών αναμένεται να επηρεάσει την εμπιστοσύνη του κοινού προς τα φαρμακευτικά προϊόντα απώλειας βάρους και τις διαδικασίες έγκρισης του FDA. Οι νομικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι μια πιθανή καταδίκη για έλλειψη ενημέρωσης θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντικές αποζημιώσεις για ιατρικά έξοδα, διαφυγόντα κέρδη και ηθική βλάβη. Ενώ η νομική διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη χωρίς να έχει επιτευχθεί συμβιβασμός, οι ειδικοί υπογραμμίζουν την ανάγκη για προσεκτική αξιολόγηση των κινδύνων και των οφελών για κάθε ασθενή ξεχωριστά, υπενθυμίζοντας ότι κανένα φάρμακο δεν είναι απαλλαγμένο από κινδύνους.
