Η μελέτη της διαΝΕΟσις χαρτογραφεί αναλυτικά τη σημερινή κατάσταση της διαχείρισης των υγρών αποβλήτων και καταλήγει σε προτάσεις πολιτικής
Παραμένουν τα προβλήματα στη διαχείριση των υγρών αποβλήτων στην Ελλάδα και μάλιστα σε μια περίοδο που η κλιματική κρίση και η λειψυδρία εντείνουν τις πιέσεις σε υποδομές, γεωργία και τουρισμό.
Παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων δεκαετιών, η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει καθυστερήσεις, ελλείψεις και χαμηλή αξιοποίηση κρίσιμων πόρων, με αποτέλεσμα να έχει βρεθεί επανειλημμένα αντιμέτωπη με ευρωπαϊκές κυρώσεις.
Αυτό είναι το κεντρικό συμπέρασμα της νέας έρευνας της διαΝΕΟσις, η οποία υπογράφεται από οκταμελή ομάδα επιστημόνων με συντονιστή τον καθηγητή και κάτοχο έδρας Unesco στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Κωνσταντίνο Αραβώση. Η μελέτη χαρτογραφεί αναλυτικά τη σημερινή κατάσταση της διαχείρισης των υγρών αποβλήτων και καταλήγει σε προτάσεις πολιτικής.
Εκ πρώτης όψεως, η εικόνα δεν είναι αρνητική, σύμφωνα με την εν λόγω μελέτη. Η Ελλάδα βρίσκεται στην 4η θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς τη σύνδεση του πληθυσμού με Μονάδες Επεξεργασίας Λυμάτων, καθώς το 95% του πληθυσμού εξυπηρετείται από σχετικές υποδομές. Ωστόσο, πίσω από τον δείκτη αυτόν κρύβονται σημαντικές αδυναμίες.
Το 2023 μόλις το 53% των υποδομών συμμορφωνόταν πλήρως με τους ευρωπαϊκούς κανόνες, ποσοστό βελτιωμένο σε σχέση με το 44% του 2020, αλλά ακόμη χαμηλό για μια χώρα που έχει επενδύσει σημαντικούς πόρους.
Μεταξύ άλλων, πολλές Μονάδες Επεξεργασίας Λυμάτων εμφανίζουν λειτουργικά προβλήματα που επηρεάζουν την ποιότητα της εκροής. Τα δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης είναι σε μεγάλο βαθμό παλαιά, με σημαντικές απώλειες λόγω διαρροών. Οι περιβαλλοντικοί έλεγχοι είναι συχνά σποραδικοί και δεν καλύπτουν το σύνολο των έργων, ενώ τα ευρήματά τους δεν δημοσιοποιούνται πάντα με επαρκή διαφάνεια
Μεγάλο κενό εντοπίζεται στους μικρούς οικισμούς κάτω των 2.000 ισοδύναμων κατοίκων, για τους οποίους δεν έχουν αναπτυχθεί επαρκείς και κατάλληλες λύσεις. Παράλληλα, η επαναχρησιμοποίηση των επεξεργασμένων λυμάτων παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη. Από τις 275 εγκαταστάσεις της χώρας, μόνο δύο, στην Παροικιά Πάρου και στους Μολάους Μονεμβασιάς, εφαρμόζουν πρακτικές επαναχρησιμοποίησης.
Μεταξύ των προτάσεων της διαΝΕΟσις περιλαμβάνεται η ενοποίηση δημόσιων υπηρεσιών, όπως οι Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης, ώστε να ενισχυθεί η ανταλλαγή τεχνογνωσίας και η χρηματοδοτική τους ικανότητα, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μείωση του ενεργειακού κόστους των εγκαταστάσεων μέσω αναβαθμίσεων και νέων τεχνολογιών, στην ενίσχυση της επεξεργασίας και ανακύκλωσης της ιλύος, στον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου και στη δημιουργία κινήτρων για επενδύσεις σε τεχνολογίες επαναχρησιμοποίησης νερού.
