Αποκαλύψεις από μία νέα αμφιλεγόμενη έρευνα
Οι ηλιακές εκλάμψεις συχνά επηρεάζουν την ανώτερη ατμόσφαιρα της Γης και δημιουργούν εντυπωσιακές αυρορίδες. Τώρα, επιστήμονες προτείνουν ότι οι ίδιοι εκρηκτικοί παλμοί ηλιακής ενέργειας μπορεί να επηρεάζουν και τους σεισμούς.
Όταν μια ηλιακή έκλαμψη κατευθύνεται προς τη Γη, μπορεί να αναδιατάξει λεπτά τα φορτισμένα σωματίδια στην ιονόσφαιρα, μια περιοχή της ανώτερης ατμόσφαιρας γεμάτη ηλεκτρικά φορτισμένα αέρια. Σε νέα μελέτη, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι αυτές οι αλλαγές μπορεί να τροποποιούν ελαφρά τις ηλεκτρικές δυνάμεις στον φλοιό της Γης και να επηρεάζουν τη σταθερότητα των ρηγμάτων όπου μπορούν να προκληθούν σεισμοί.
Αν αποδειχθεί αυτή η σύνδεση, θα συνδέσει τον «καιρό του διαστήματος» με τον σεισμικό κίνδυνο με τρόπο που οι επιστήμονες σήμερα δεν λαμβάνουν υπόψη. Ωστόσο, άλλοι ερευνητές προειδοποιούν ότι το μοντέλο που χρησιμοποιήθηκε στη μελέτη, που δημοσιεύτηκε στις 3 Φεβρουαρίου στο International Journal of Plasma Environmental Science and Technology, είναι υπεραπλουστευμένο και ότι η πραγματική γεωλογία της Γης μπορεί να εξουδετερώνει την επίδραση σχεδόν ολοκληρωτικά.
Ένας πλανητικού μεγέθους ηλεκτρικός κύκλος
Η Γη είναι γεμάτη φυσικά παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια. Στα ρήγματα του φλοιού, όπου οι τεκτονικές πλάκες συγκρούονται, υπάρχουν κοιλότητες με νερό σε υπερκρίσιμη κατάσταση, γεμάτο ιόντα. Αυτά τα ρήγματα λειτουργούν σαν πυκνωτές, αποθηκεύοντας ηλεκτρική ενέργεια.
Στο νέο μοντέλο, οι ερευνητές συνέδεσαν τον φλοιό της Γης με την ιονόσφαιρα — μια φορτισμένη στρώση περίπου 402 χλμ πάνω από την επιφάνεια — σαν δύο άκρα μιας γιγάντιας, διαρρέουσας μπαταρίας. Όταν τα φορτισμένα σωματίδια από μια ηλιακή έκλαμψη χτυπούν τη Γη, η ιονόσφαιρα συγκεντρώνει αρνητικό φορτίο σε χαμηλότερα ύψη, αυξάνοντας την ηλεκτροστατική δύναμη στον φλοιό.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η αύξηση αυτή ασκεί πίεση στα ρήγματα, προσομοιώνοντας δυνάμεις συγκρίσιμες με αυτές της βαρύτητας ή των παλιρροιών, και μπορεί να «σπρώξει» ένα ρήγμα να κινηθεί, προκαλώντας σεισμό.
Δύσκολο να αποδειχθεί
Οι συγγραφείς της μελέτης αναφέρουν ότι ο σεισμός στην περιοχή Noto της Ιαπωνίας το 2024 υποστηρίζει το μοντέλο τους, καθώς συνέπεσε με ισχυρή ηλιακή δραστηριότητα. Ωστόσο, η πρακτική επιβεβαίωση αυτής της σχέσης είναι δύσκολη: η Υπηρεσία Γεωλογικών Ερευνών των ΗΠΑ τονίζει ότι οι σεισμοί δεν ακολουθούν με σαφήνεια τον 11ετή κύκλο του ήλιου.
Επιπλέον, η τυχαιότητα παίζει ρόλο: τόσο οι ηλιακές εκλάμψεις όσο και οι σεισμοί είναι συχνά γεγονότα, άρα κάποιες συμπτώσεις θα εμφανιστούν ανεξάρτητα από οποιαδήποτε πραγματική αιτιώδη σχέση.
Ο γεωφυσικός Βίκτορ Νοβίκοφ σχολίασε ότι «το προτεινόμενο μοντέλο είναι υπεραπλουστευμένο», επισημαίνοντας ότι δεν λαμβάνει υπόψη την αντίσταση πολλών στρωμάτων πετρωμάτων στη μεταφορά ηλεκτρικού φορτίου, που θα μπορούσε να εξουδετερώσει το ηλεκτρικό πεδίο πριν συμβάλει σε σεισμό.
Παρά τις επιφυλάξεις, η έρευνα συνεχίζεται, καθώς η πιθανή σύνδεση μεταξύ διαστημικού και τεκτονικού «καιρού» παραμένει ένα ανοιχτό και συναρπαστικό επιστημονικό πεδίο. Όπως υπενθυμίζουν οι ίδιοι οι επιστήμονες, συσχέτιση δεν σημαίνει αιτιότητα, και η ικανότητα του ήλιου να «ταρακουνά» αξιόπιστα τα ρήγματα της Γης παραμένει προς διερεύνηση.
