Έντονες αντιδράσεις στον αραβικό και μουσουλμανικό κόσμο προκάλεσαν οι δηλώσεις του Αμερικανού πρέσβη στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπι, ο οποίος σε συνέντευξή του σχολίασε πως «θα ήταν μια χαρά» αν το Ισραήλ καταλάμβανε μια τεράστια γεωγραφική ζώνη της Μέσης Ανατολής.
Οι τοποθετήσεις του ήρθαν σε μια περίοδο αυξημένης έντασης και ανησυχιών για ευρύτερη ανάφλεξη μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν, αλλά και εν μέσω καταγγελιών για επέκταση των παράνομων εποικισμών στη Δυτική Όχθη και de facto προσάρτησής της.
Η συνέντευξη και η επίμαχη αναφορά
Ο Χάκαμπι, ευαγγελικός χριστιανός ιεροκήρυκας, πιέστηκε από τον Τάκερ Κάρλσον, να εξηγήσει τι εννοεί όταν υποστηρίζει πως οι Ισραηλινοί έχουν «βιβλικό δικαίωμα» στη γη τους.
Ο Κάρλσον (που είναι επικριτικός στην πολιτική του Ισραήλ) παρατήρησε ότι η Βίβλος αναφέρεται στη γη «από τον Νείλο έως τον Ευφράτη», μία τεράστια περιοχή που σήμερα καλύπτει εκτάσεις της σύγχρονης Αιγύπτου, Συρίας, Ιορδανίας, Ιράκ και Σαουδικής Αραβίας και τότε ο Χάκαμπι απάντησε πως «θα ήταν μια χαρά αν τα έπαιρναν όλα».
Αργότερα επιχείρησε να αναδιπλωθεί, χαρακτηρίζοντας τη δήλωσή του «κάπως υπερβολική» και διευκρινίζοντας ότι το Ισραήλ «δεν προσπαθεί να καταλάβει» τα εδάφη που αναφέρονται στο βιβλικό χωρίο.
Καταδίκη από Αραβικό Σύνδεσμο και Οργανισμό Ισλαμικής Συνεργασίας
Οι διευκρινίσεις δεν ανέκοψαν το κύμα αντιδράσεων. Ο Αραβικός Σύνδεσμος, που εκπροσωπεί 22 αραβικά κράτη, καταδίκασε τις δηλώσεις ως «ακραίες και χωρίς καμία λογική βάση», προειδοποιώντας ότι ενδέχεται να «υποδαυλίσουν θρησκευτικά και εθνικά αισθήματα» σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσιγκτον επιχειρεί να συμβάλει στη διαμόρφωση μόνιμης ειρήνης μετά τον διετή πόλεμο Ισραήλ–Χαμάς στη Γάζα.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Οργανισμός Ισλαμικής Συνεργασίας, που εκπροσωπεί 57 κυρίως μουσουλμανικές χώρες, χαρακτήρισε τις δηλώσεις «απαράδεκτο κάλεσμα για επέκταση του Ισραήλ» και «κατάληψη περισσότερων παλαιστινιακών και αραβικών εδαφών στη βάση μιας ψευδούς και απορριφθείσας ιστορικής και ιδεολογικής αφήγησης».
Απόκλιση από την παραδοσιακή γραμμή της Ουάσιγκτον
Οι τοποθετήσεις Χάκαμπι αποκλίνουν αισθητά από την παραδοσιακή αμερικανική πολιτική στη Μέση Ανατολή. Η Ουάσιγκτον διαχρονικά στηρίζει τη λύση των δύο κρατών, με τη δημιουργία ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους.
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει επίσης δηλώσει ότι θα αντιταχθεί σε ενδεχόμενη προσάρτηση της Δυτικής Όχθης από το Ισραήλ — εδάφους που οι Παλαιστίνιοι θεωρούν πυρήνα του μελλοντικού τους κράτους και το οποίο τελεί υπό ισραηλινή κατοχή σχεδόν 60 χρόνια.
Ο Χάκαμπι, αντίθετα, έχει επανειλημμένα εκφράσει σκεπτικισμό για τη λύση δύο κρατών, ενώ έχει αμφισβητήσει ακόμη και την έννοια της παλαιστινιακής ταυτότητας. Αναφέρεται συχνά στη Δυτική Όχθη ως «Ιουδαία και Σαμάρεια» και αποφεύγει τον όρο «κατοχή» για την ισραηλινή παρουσία στην περιοχή.
Σε εύφλεκτο περιβάλλον
Οι δηλώσεις έρχονται σε μια ιδιαίτερα εύθραυστη συγκυρία, με την ένταση μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν να κλιμακώνεται και τους φόβους για γενικευμένη σύρραξη να αυξάνονται.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν προχώρησε άμεσα σε σχόλιο για τις δηλώσεις του πρέσβη.
Ωστόσο, η πολιτική ζημιά φαίνεται ήδη να έχει προκληθεί, καθώς η συζήτηση μετατοπίζεται από τη διπλωματία στην ιδεολογική αντιπαράθεση — με όρους που αγγίζουν ευαίσθητα θρησκευτικά και ιστορικά αντανακλαστικά σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
