Ένα απόλυτο φιάσκο με σειρά λαθών στην προετοιμασία της αποστολής.
Δύο αστροναύτες της NASA έμειναν εγκλωβισμένοι για εννέα μήνες στο Διεθνή Διαστημικό Σταθμό και η αμερικανική διαστημική υπηρεσία έδωσε στη δημοσιότητα το πόρισμα για το πρωτοφανές περιστατικό που είχε μετατραπεί σε ένα διαστημικό θρίλερ διαρκείας χαρακτηρίζοντας το ως ατύχημα «Τύπου Α», την πιο σοβαρή κατηγορία αποτυχίας αποστολής. Αυτό κατατάσσει την πτήση του σκάφους Starliner στην ίδια κατηγορία με τις καταστροφές των Challenger και Columbia που στοίχισαν συνολικά τη ζωή σε 14 αστροναύτες.
Η Σουνίτα Ουίλιαμς και Μπατς Γουίλμορ εκτοξεύθηκαν προς το Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) τον Ιούλιο του 2024 για μια αποστολή που επρόκειτο να διαρκέσει οκτώ ημέρες. Ωστόσο το σκάφος που με τους μετέφερε παρουσίασε βλάβη κρίθηκε μη ασφαλής για μεταφορά ανθρώπων και η NASA αναγκάστηκε να την φέρει χωρίς πλήρωμα πίσω στη Γη αφήνοντας τους αστροναύτες στον διαστημικό σταθμό μέχρι τον Μάρτιο του περασμένου έτους.
«Έγιναν λάθη από την έναρξη του προγράμματος και συνεχίστηκαν καθ’ όλη την εκτέλεσή του, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης του συμβολαίου, της εποπτείας, της τεχνικής αυστηρότητας και της λήψης αποφάσεων σε επίπεδο ηγεσίας. Η Boeing κατασκεύασε το διαστημόπλοιο και από την αρχή η NASA ενέκρινε παρεκκλίσεις και συμφώνησε να το πετάξει. Καθώς προχωρούσε η ανάπτυξη, σχεδιαστικοί συμβιβασμοί και ανεπαρκής πιστοποίηση υλικού ξεπέρασαν την πλήρη κατανόηση της NASA» δήλωσε ο διοικητής της NASA Τζάρεντ Άιζακμαν.
Τι συνέβη
Η έρευνα διαπίστωσε τόσο τεχνικά όσο και οργανωτικά προβλήματα που επηρέασαν την ασφάλεια και την εποπτεία της αποστολής. Αποφάσεις και πιέσεις πριν και κατά τη διάρκεια της πτήσης συνέβαλαν σε μια κουλτούρα που σε ορισμένες περιπτώσεις έδινε προτεραιότητα στο χρονοδιάγραμμα αντί της προσοχής. Μετά την αποστολή οι ανησυχίες για τη φήμη του προγράμματος καθυστέρησαν την επίσημη αναγνώριση του περιστατικού ως ατυχήματος ενώ αρχικά το ίδιο το πρόγραμμα διεξήγαγε την εσωτερική του έρευνα.
Το Starliner που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του Commercial Crew Program της NASA από το 2010 για να διασφαλίσει συνεχή αμερικανική πρόσβαση σε χαμηλή γήινη τροχιά είχε αντιμετωπίσει σειρά τεχνικών προβλημάτων πριν από την πρώτη επανδρωμένη αποστολή. Οι πρώτες δοκιμαστικές πτήσεις, όπως οι OFT-1 το 2019 και OFT-2 το 2021 και 2022 παρουσίασαν σφάλματα καθοδήγησης, αποτυχίες προωθητήρων και δυσλειτουργίες βαλβίδων με τις έρευνες συχνά να αντιμετωπίζουν μόνο τα άμεσα αίτια και όχι τα βαθύτερα προβλήματα.
Η επανδρωμένη δοκιμαστική πτήση τον Ιούνιο του 2024 αντιμετώπισε πολλαπλές ανωμαλίες στο σύστημα πρόωσης, αποτυχίες προωθητήρων και προσωρινή απώλεια πλήρους ελέγχου κατά την πρόσδεση. Η εκτόξευση πραγματοποιήθηκε επί κυβέρνησης Μπάιντεν. Παρά τις δυσκολίες οι αστροναύτες παρέμειναν ασφαλείς στον ISS σύμφωνα με τον Άιζακμαν.
Το Starliner επέστρεψε αυτόνομα στη Γη τον Σεπτέμβριο του 2024 χωρίς πλήρωμα ενώ οι δύο αστροναύτες επέστρεψαν αργότερα με ασφάλεια μέσω της αποστολής SpaceX Crew-9.
Η έκθεση σημειώνει ότι οι τεχνικές παρεκκλίσεις είναι συχνές σε μεγάλα αεροδιαστημικά προγράμματα, ωστόσο η NASA διαπίστωσε ότι οι ελλείψεις πιστοποίησης του Starliner το καθιστούσαν λιγότερο αξιόπιστο για την επιβίωση πληρώματος. Η υπηρεσία αναγνώρισε ότι διαχειρίστηκε το συμβόλαιο, αποδέχθηκε το διαστημόπλοιο, εκτόξευσε το πλήρωμα και έλαβε κρίσιμες αποφάσεις από την πρόσδεση έως τις μεταποστολικές διαδικασίες, αναλαμβάνοντας σημαντικό μέρος της ευθύνης.
Η έρευνα εντόπισε οργανωτικούς και τεχνικούς παράγοντες που συνέβαλαν στο περιστατικό, ενώ τα ακριβή αίτια των ανωμαλιών στους προωθητήρες των μονάδων υπηρεσίας και πληρώματος παραμένουν υπό εξέταση.
Το ρίσκο
Σύμφωνα με το πόρισμα η περιορισμένη εποπτεία της NASA άφησε την υπηρεσία χωρίς πλήρη εικόνα των συστημάτων του διαστημοπλοίου, ενώ ο σχεδιασμός πρόωσης της Boeing λειτουργούσε πέρα από τα όρια πιστοποίησης ασφαλείας. Επιπλέον η επιθυμία της NASA να διατηρήσει δύο ανταγωνιστικά συστήματα μεταφοράς πληρώματος επηρέασε τις εκτιμήσεις ρίσκου και τις επιχειρησιακές αποφάσεις.
Πριν από την εκτόξευση περισσότερες από 30 προγραμματισμένες προσπάθειες δημιούργησαν πίεση χρονοδιαγράμματος και κόπωση στη λήψη αποφάσεων, ενώ προηγούμενοι κίνδυνοι που αφορούσαν τους προωθητήρες δεν αντιμετωπίστηκαν επαρκώς. Διαφωνίες σε τροχιά σχετικά με τις επιλογές επιστροφής του πληρώματος οδήγησαν σε αντιεπαγγελματική συμπεριφορά ενώ η υποστήριξη του προγράμματος Starliner συχνά επισκίαζε τις προτεραιότητες ασφάλειας.
Μετά την αποστολή, παρά τη σοβαρή απώλεια ελέγχου και το κόστος που ξεπέρασε κατά πολύ τα όρια Τύπου Α, δεν ανακηρύχθηκε αρχικά επίσημο ατύχημα λόγω ανησυχιών για τη φήμη του προγράμματος ενώ το Commercial Crew Program διερεύνησε πρώτα το ζήτημα εσωτερικά.
Η ανεξάρτητη έρευνα κατέληξε ότι αυτές οι αποφάσεις δεν συνάδουν με την κουλτούρα ασφάλειας της NASA. Η υπηρεσία έχει πλέον χαρακτηρίσει επίσημα την πτήση ως ατύχημα Τύπου Α, ώστε να καταγραφούν τα διδάγματα για μελλοντικές αποστολές. Αξιωματούχοι τόνισαν ότι η υπεράσπιση του προγράμματος είχε ξεπεράσει τα εύλογα όρια, θέτοντας σε κίνδυνο την αποστολή, το πλήρωμα και το αμερικανικό διαστημικό πρόγραμμα, και δεσμεύτηκαν για λογοδοσία της ηγεσίας ώστε να αποτραπεί η επανάληψη μιας τέτοιας κουλτούρας δυσπιστίας.
