Χαρτογραφήθηκαν για πρώτη φορά στο φεγγάρι πολλές κορυφογραμμές που συνδέονται με σεισμούς.
Επιστήμονες του Ινστιτούτου Σμιθσόνιαν στην Ουάσινγκτον δημιούργησαν τον πρώτο χάρτη με ράχες που εκτείνονται στις τεράστιες πεδιάδες της Σελήνης και υποδηλώνουν τεκτονική δραστηριότητα η οποία πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη για την προσπάθεια επιστροφής της ανθρωπότητας στο φεγγάρι και μόνιμης εγκατάστασης εκεί.
Οι ερευνητές του Ινστιτούτου δημιούργησαν τον πρώτο χάρτη των κορυφογραμμών στις αποκαλούμενες «σεληνιακές θάλασσες» που είναι μεγάλες σκοτεινές πεδινές εκτάσεις στη Σελήνη οι οποίες είναι ορατές ακόμα και με γυμνό μάτι από τη Γη. Παρά το όνομά τους δεν περιέχουν νερό και σχηματίστηκαν από αρχαίες ηφαιστειακές εκρήξεις, κατά τις οποίες λάβα πλημμύρισε τις λεκάνες που δημιουργήθηκαν από προσκρούσεις μεγάλων μετεωριτών πριν από δισεκατομμύρια χρόνια.
Η ανάλυση του χάρτη έδειξε ότι αυτές οι ράχες σχηματίστηκαν σχετικά πρόσφατα στην ιστορία του ουράνιου σώματος, η οποία ξεπερνά τα τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια, και ότι είναι εκτεταμένες. Είναι γνωστό εδώ και καιρό ότι η Σελήνη παράγει σεισμούς που προκαλούνται από διάφορους παράγοντες όπως τη βαρυτική έλξη της Γης, το εσωτερικό της και από προσκρούσεις μετεωροειδών. Ωστόσο ο νέος χάρτης αποκαλύπτει πιθανές νέες πηγές αυτών των δονήσεων.
Οι επιπτώσεις και η πρωτιά
Βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη η προσπάθεια επιστροφής των ανθρώπων στη Σελήνη με ΗΠΑ, Κίνα, Ρωσία αλλά και ιδιωτικές εταιρείες να σχεδιάζουν επανδρωμένες αποστολές αλλά και δημιουργία βάσεων και άλλων εγκαταστάσεων στο φυσικό μας δορυφόρο. Η νέα μελέτη και η χαρτογράφηση θα πρέπει σύμφωνα με τους ειδικούς να ληφθεί υπόψη στην επιλογή τοποθεσιών προσσελήνωσης και δημιουργίας βάσεων ώστε να μην είναι σεισμικά ενεργές.
«Αυτή η εργασία μας βοηθά να αποκτήσουμε μια πλήρη παγκόσμια εικόνα της πρόσφατης σεληνιακής τεκτονικής δραστηριότητας, γεγονός που θα οδηγήσει σε καλύτερη κατανόηση του εσωτερικού της, της θερμικής και σεισμικής ιστορίας της και της πιθανότητας μελλοντικών σεισμών» δήλωσε ο Κόουλ Νάιπεβερ, μεταδιδακτορικός ερευνητής γεωλόγος στο Κέντρο Μελετών Γης και Πλανητών στο Μουσείο Αέρα και Διαστήματος του Σμιθσόνιαν.
Η ερευνητική ομάδα ανακάλυψε περισσότερες από 1,100 νέες ράχες στην πλευρά της Σελήνης που είναι ορατή από τη Γη. Έτσι ο συνολικός αριθμός των ραχών που έχουν εντοπιστεί στη σεληνιακή επιφάνεια ξεπερνά πλέον τις 2,600. Διαπιστώθηκε ότι η μέση ηλικία των ραχών είναι περίπου 124 εκατομμύρια χρόνια, ένα πολύ μικρό κλάσμα της συνολικής ηλικίας της Σελήνης.
Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης ομοιότητες με καμπύλους λόφους που είχαν ήδη αναγνωριστεί και είναι γνωστοί ως λοβοειδείς ρηγματώδεις κρημνοί. Οι σχηματισμοί αυτοί δημιουργούνται από τάσεις στο εσωτερικό του σεληνιακού φλοιού και έχουν σχηματιστεί μέσα στο τελευταίο δισεκατομμύριο χρόνια. Οι ράχες που ανακαλύφθηκαν σχηματίζονται από τις ίδιες διεργασίες που δημιουργούν αυτούς τους λόφους και συχνά οι λόφοι αυτοί εξελίσσονται σε ράχες στις σεληνιακές θάλασσες.
«Από την εποχή των αποστολών Apollo γνωρίζουμε την παρουσία λοβοειδών κρημνών στα σεληνιακά υψίπεδα αλλά αυτή είναι η πρώτη φορά που καταγράφεται η εκτεταμένη παρουσία παρόμοιων σχηματισμών στις σεληνιακές θάλασσες» δήλωσε ο Νάιπεβερ.
Πιθανοί κίνδυνοι για μελλοντικές αποστολές
Τα ευρήματα δείχνουν ότι σεισμοί στη Σελήνη που συνδέονται με αυτούς τους σχηματισμούς μπορεί να συμβούν σε εκτεταμένες περιοχές των πεδιάδων όπου υπάρχουν ράχες γεγονός που υποδηλώνει ότι οι σεισμικοί κίνδυνοι για την ανθρώπινη εξερεύνηση ίσως είναι μεγαλύτεροι από ό,τι πιστευόταν. «Η καλύτερη κατανόηση της σεληνιακής τεκτονικής και της σεισμικής δραστηριότητας θα ωφελήσει άμεσα την ασφάλεια και την επιστημονική επιτυχία αυτών και μελλοντικών αποστολών» ανέφερε ο Νάιπεβερ.
Τα ευρήματα προστίθενται σε προηγούμενη έρευνα της NASA και του Σμιθσόνιαν που δείχνει ότι η Σελήνη συρρικνώνεται λόγω τεκτονικής δραστηριότητας που προκαλείται από την απώλεια θερμότητας με αποτέλεσμα να «ζαρώνει» η επιφάνειά της.
«Η Σελήνη συνεχίζει να δονείται από τις εσωτερικές της διεργασίες», είχε δηλώσει το 2019 ο Νέιθαν Γουίλιαμς, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Εργαστήριο Αεριωθούμενης Προώθησης της NASA στην Καλιφόρνια. «Χάνει θερμότητα εδώ και δισεκατομμύρια χρόνια συρρικνώνεται και γίνεται πιο πυκνή».
