Διεκόπη το πρωί της Δευτέρας (16/2) η δημοπρασία στο ebay για τις φωτογραφίες που φέρονται να αποτυπώνουν την εκτέλεση των 200 Ελλήνων αντιστασιακών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944, με την ιστοσελίδα να έχει προβεί στην απόσυρσή τους.
Οι εικόνες προέρχονται από το προσωπικό άλμπουμ του Γερμανού αξιωματικού Χέρμαν Χένερ, που υπηρετούσε σε μονάδα με έδρα τη Μαλακάσα κατά την περίοδο του πολέμου, ενώ τη δημοπρασία είχε αναρτήσει Βέλγος πωλητής χωρίς συνοδευτικά έγγραφα τεκμηρίωσης.
Παράλληλα, συνεχίζεται η προσπάθεια πλήρους ταυτοποίησης των προσώπων, διαδικασία που αναμένεται να ρίξει νέο φως στη μνήμη των εκτελεσμένων και στην ιστορική καταγραφή της περιόδου.
Είναι ενδεικτικό ότι από τα 36,50 ευρώ της αρχικής τιμής, ορισμένα στιγμιότυπα δείχνουν να έχουν ήδη ξεπεράσει τα 2.000 ευρώ, γεγονός που εντείνει τη συζήτηση γύρω από την ιστορική και ηθική διάσταση της πώλησης.
Η αυθεντικότητα του υλικού παραμένει μέχρι στιγμής ατεκμηρίωτη, στοιχείο που καθιστά κρίσιμη την επιστημονική εξέταση των φωτογραφιών.
Παρά την έλλειψη επίσημης πιστοποίησης, εφόσον επιβεβαιωθεί η γνησιότητά τους, πρόκειται για οπτικά τεκμήρια ανεκτίμητης ιστορικής σημασίας, καθώς θα φωτίσουν ένα από τα πλέον σκοτεινά επεισόδια της γερμανικής κατοχής.
Η απουσία σαφούς προέλευσης καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη διερεύνησης από αρμόδιους φορείς.
Συνεχίζεται η προσπάθεια ταυτοποίσης – Φέρονται να αναγνωρίστηκαν δύο άτομα
Την ίδια ώρα, συγγενείς θυμάτων και ερευνητές επιχειρούν τις πρώτες ταυτοποιήσεις προσώπων που εμφανίζονται στα καρέ. Με βάση μαρτυρίες και συγκριτικά στοιχεία, αναγνωρίζονται δύο από τους εκτελεσθέντες: ο Βασίλης Παπαδήμας και ο Ηλίας Ρίζος.
Ο Παπαδήμας, γεννημένος στην Πύλο το 1909, είχε πολεμήσει στο αλβανικό μέτωπο και συνελήφθη το 1941, προτού μεταφερθεί σε διαδοχικά στρατόπεδα κράτησης και τελικά εκτελεστεί στην Καισαριανή.
Η μητέρα του Βασίλη πέθανε από εγκεφαλικό 40 μέρες μετά την εκτέλεση του γιου της. Παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον πως και ο εκδότης Δημήτρης Παπαδήμας, που έφηβος ακόμη εντάχθηκε στην Αντίσταση, παραλίγο να είναι στους ανθρώπους προς εκτέλεση στην Καισαριανή, ενώ στη συνέχεια εξορίστηκε στη Μακρόνησο.
Η φιγούρα του νεαρού που εμφανίζεται χαμογελαστός σε άλλη φωτογραφία αποδίδεται στον Ηλία Ρίζο, αρτεργάτη από τη Λαμία, ο οποίος συνελήφθη κατά την είσοδο των ιταλικών δυνάμεων στην πόλη και οδηγήθηκε αρχικά στις τοπικές φυλακές και στη συνέχεια στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου, πριν εκτελεστεί μαζί με τους υπόλοιπους αγωνιστές. Τα αδέλφια του, Αποστόλης και Βασιλική, είχαν αντιστασιακή δράση και πρόσκειντο στο ΚΚΕ.
Πολιτικές αντιδράσεις
Η δημοσιοποίηση των εικόνων έχει προκαλέσει έντονη συγκίνηση αλλά και πολιτικές αντιδράσεις, με αιτήματα για παρέμβαση της Πολιτείας ώστε το υλικό να περιέλθει σε ελληνικά χέρια και να εξεταστεί επιστημονικά.
Να αναλάβει το κράτος να αποκτηθούν και να αποδοθούν εκεί που ανήκουν τα φωτογραφικά ντοκουμέντα από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών της Καισαριανής, ζητά με ανακοίνωσή του ΚΚΕ.
Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, «οι φωτογραφίες, που είδαν το φως της δημοσιότητας και αφορούν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών, μελών και στελεχών του ΚΚΕ, πριν την εκτέλεση τους από τους ναζί κατακτητές στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944, αποτελούν ιστορικά τεκμήρια και ντοκουμέντα ανεκτίμητης αξίας».
«Με δεδομένο ότι οι συγκεκριμένες φωτογραφίες φαίνονται αυθεντικές, αποτελούν και το μοναδικό φωτογραφικό ιστορικό ντοκουμέντο αυτής της τεράστιας θυσίας, σύμβολο του ηρωικού αγώνα του λαού μας και αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας του ΚΚΕ» τονίζει.
«Ως τέτοια η αξία τους δεν μετριέται με το χρήμα και η θέση τους δεν βρίσκεται στο εμπόριο, σε ιδιωτικές συλλογές και σε ηλεκτρονικές δημοπρασίες με αβέβαιη την κατάληξη τους.
Εγείρεται συνεπώς σοβαρό ιστορικό και ηθικό ζήτημα και θα πρέπει με ευθύνη του κράτους τα ντοκουμέντα αυτά να αποκτηθούν και να αποδοθούν εκεί που ανήκουν, στο μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, στον Δήμο Χαϊδαρίου και στο ΚΚΕ, για να είναι προσιτά στον λαό και τη νεολαία ως πηγή ιστορικής γνώσης και έμπνευσης για το σήμερα και το αύριο» σημειώνεται.
«Με βάση τα παραπάνω το ΚΚΕ θα καταθέσει άμεσα συγκεκριμένη πρόταση για την αξιοποίηση αυτών των ντοκουμέντων» καταλήγει.
ΠΑΣΟΚ για φωτογραφίες εκτελεσθέντων: «Η ιστορία δεν μπαίνει σε πλειστηριασμό»
Να αναλάβει το Υπουργείο Πολιτισμού τη διαπίστωση αυθεντικότητας των φωτογραφιών – ντοκουμέντων από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών της Καισαριανής και εφόσον επιβεβαιωθεί, να προχωρήσει στην αγορά τους, ζητά το ΠΑΣΟΚ μέσω δήλωσης του Κώστα Τσουκαλά.
Αναλυτικά η δήλωση του Εκπροσώπου Τύπου ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής:
«Σε σχέση με τις φωτογραφίες που έχουν κυκλοφορήσει από την εκτέλεση των 200 της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944, το Υπουργείο Πολιτισμού οφείλει άμεσα να συγκροτήσει επιτροπή με αποστολή τη διαπίστωση της αυθεντικότητας των φωτογραφιών και αν αυτή επιβεβαιωθεί, να προχωρήσει στην αγορά τους.
Αν είναι αυθεντικές, αποτελούν τεκμήρια μιας εμβληματικής στιγμής της ελληνικής ιστορίας. Είναι αποδείξεις του ηρωισμού και του πατριωτισμού όσων θυσιάστηκαν για την ελευθερία , την ανεξαρτησία και τη δημοκρατία.
Η ιστορία δεν μπαίνει σε πλειστηριασμό. Η πολιτεία έχει ευθύνη να τις αναδείξει και να τις προστατεύσει.
Τσίπρας: Να αγοράσει η Βουλή τις φωτογραφίες εκτελεσθέντων στην Καισαριανή που δημοπρατούνται
Την πρόταση να αγοράσει η Βουλή τις φωτογραφίες που βγήκαν σε δημοπρασία στο Βέλγιο και αφορούν αφορούν τους 200 κομμουνιστές που εκτελέστηκαν στην Καισαριανή το 1944, διατυπώνει σε επιστολή του προς τον πρόεδρο της Βουλής Νικήτα Κακλαμάνη ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας.
«Παίρνω το θάρρος να σας προτείνω, το Ίδρυμα της Βουλής να αγοράσει αυτές τις φωτογραφίεςως φόρο τιμής στην αντίσταση και τους νεκρούς της, αλλά και ως τεκμήριο του ηρωισμού με τον οποίο ο ελληνικός λαός αντιμετώπισε τη λαίλαπα της ναζιστικής κατοχής», αναφέρει στην επιστολή το Αλέξης τσίπρας.
Αναλυτικά η επιστολή προς τον κ. Νικήτα Κακλαμάνη
«Κύριε Πρόεδρε Θα έπεσαν προφανώς στην αντίληψή σας τα δημοσιεύματα, ότι πωλητής από το Βέλγιο έβγαλε σε δημοπρασία στο ebay φωτογραφίες, που κανείς δεν ήξερε την ύπαρξή τους και αφορούν τους 200 κομμουνιστές που εκτελέστηκαν στην Καισαριανή την 1η Μάη του 1944, και σύμφωνα με τις ενδείξεις είναι αυθεντικές.
Πρόκειται για μοναδικά ντοκουμέντα μιας περιόδου σκότους, τρόμου, αλλά και ηρωισμού του λαού μας. Οι Έλληνες πατριώτες που απεικονίζονται εκεί, τα πρόσωπα που δεν βολεύτηκαν παρά μόνο στον ήλιο και κανένας φόβος δεν τα αλλοιώνει λίγο πριν στηθούν στον τοίχο, δίνουν υπόσταση σε μια συγκλονιστική στιγμή της σύγχρονης ιστορίας μας.
Παίρνω λοιπόν το θάρρος να σας προτείνω, το Ίδρυμα της Βουλής να αγοράσει αυτές τις φωτογραφίες, ως φόρο τιμής στην αντίσταση και τους νεκρούς της, αλλά και ως τεκμήριο του ηρωισμού με τον οποίο ο ελληνικός λαός αντιμετώπισε τη λαίλαπα της ναζιστικής κατοχής.
Πιστεύω, όπως είμαι βέβαιος κι εσείς, αλλά και κάθε Ελληνίδα και Έλληνας, ότι οι τελευταίες στιγμές Ελλήνων πατριωτών, η απεικόνιση της τραγωδίας αλλά και του θάρρους τους, δεν πρέπει να γίνουν αντικείμενο συναλλαγής, αλλά να περιέλθουν στην ιδιοκτησία της Βουλής και της πατρίδας».
Καισαριανή: Βανδαλισμός στο Μνημείο των 200 εκτελεσθέντων
Λίγες ώρες μετά τη δημοσίευση ιστορικών φωτογραφιών που αναδεικνύουν την ηρωική στάση των 200 κομμουνιστών, οι οποίοι παρέμειναν όρθιοι στο εκτελεστικό απόσπασμα, προκλήθηκαν υλικές φθορές στο μνημείο της Καισαριανής.
Η Δημοτική Αρχή Καισαριανής καταδίκασε τις φθορές που έγιναν από αγνώστους στη μαρμάρινη πλάκα που αναφέρει την εκτέλεση την Πρωτομαγιά του 1944.
Μάλιστα, σε ανακοίνωσή της, η Δημοτική Αρχή τόνισε ότι «η ιστορική μνήμη δε σβήνει όσο κι αν ενοχλεί κάποιους» και δεσμεύτηκε για την πλήρη αποκατάσταση των φθορών.
Η ανακοίνωση του Δήμου Καισαριανής:
Η Δημοτική Αρχή καταδικάζει τις υλικές φθορές που προκλήθηκαν στο Μνημείο των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή, στη μοναδική μαρμάρινη πλάκα που ανέφερε το γεγονός της εκτέλεσης την Πρωτομαγιά του 1944.
Η κίνηση αυτή έγινε λίγες ώρες μετά τη δημοσίευση των ιστορικών φωτογραφιών που έχουν προκαλέσει ρίγος συγκίνησης για την ηρωική παλικαρίσια στάση των 200 κομμουνιστών ηρώων οι οποίοι στάθηκαν όρθιοι στο εκτελεστικό απόσπασμα.
Η ιστορική μνήμη δε σβήνει όσο κι αν ενοχλεί κάποιους! Η Δημοτική Αρχή θα προβεί στην αποκατάσταση των φθορών και θα πρωτοστατήσει με όλες της τις δυνάμεις στην ανάδειξη και αναβάθμιση του ιστορικού αυτού τόπου, κόντρα σε όλους όσους εμποδίζουν την απόδοση της ιστορικής μνήμης.
