Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος ηγείται της αμερικανικής αντιπροσωπίας
Με φόντο τις βαθιές γεωπολιτικές ανακατατάξεις, με τη διεθνή σκηνή να χαρακτηρίζεται από αστάθεια, πολέμους και κρίση εμπιστοσύνης μεταξύ παραδοσιακών συμμάχων διεξάγεται η φετινή Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου. Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο έχει επιφέρει σημαντικές ανατροπές στις διατλαντικές σχέσεις, δημιουργώντας ένα περιβάλλον αβεβαιότητας για το μέλλον της Δύσης. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες βρίσκονται στο Μόναχο με έναν διπλό στόχο: αφενός να διατηρήσουν ζωντανή τη συμμαχία με τις Ηνωμένες Πολιτείες και αφετέρου να ενισχύσουν τη στρατηγική τους αυτονομία.
Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς υπογράμμισε την ανάγκη συνολικής επανατοποθέτησης των διατλαντικών σχέσεων, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο επιστροφής σε μια εποχή ωμής πολιτικής ισχύος μεταξύ μεγάλων δυνάμεων. Όπως τόνισε, «η παλιά τάξη πραγμάτων δεν υπάρχει πια», επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη οφείλει να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της σε ένα πολυκεντρικό διεθνές σύστημα. Τόνισε ότι η Γερμανία και η Ευρώπη οφείλουν να ενισχύσουν από κοινού την ασφάλεια και τη στρατηγική τους αυτονομία, επιδιώκοντας παράλληλα συμμαχίες που θα στηρίζουν τη φιλελεύθερη διεθνή τάξη. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι οι ηγεσίες πρέπει να αποδεχθούν πως το παγκόσμιο περιβάλλον έχει ήδη αλλάξει ριζικά. Παρά τις εντάσεις, ο Γερμανός καγκελάριος προειδοποίησε τους Ευρωπαίους ομολόγους του να μην «ξεγράψουν» τις Ηνωμένες Πολιτείες. Μια τέτοια στάση, είπε, θα ήταν βραχυπρόθεσμη και δεν θα λάμβανε υπόψη τις δυνατότητες που εξακολουθούν να υπάρχουν μέσα από τη συνεργασία με την Ουάσινγκτον.
Καθοριστικό ρόλο στη φετινή διάσκεψη διαδραματίζει ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος ηγείται της αμερικανικής αντιπροσωπίας. Σε αντίθεση με τον πιο επιθετικό τόνο που είχε υιοθετήσει πέρυσι ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο Ρούμπιο επιχείρησε να εκπέμψει μήνυμα ισορροπίας, κάνοντας λόγο για «νέα γεωπολιτική εποχή» που απαιτεί επαναξιολόγηση ρόλων και προτεραιοτήτων. Ωστόσο, η καχυποψία παραμένει, ιδίως μετά τις δηλώσεις Τραμπ περί προσάρτησης της Γροιλανδίας, που προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις από τη Δανία.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι σχέσεις με την Κίνα και το πυρηνικό ζήτημα του Ιράν. Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι συμμετέχει στις εργασίες, επιδιώκοντας τη διατήρηση της δυτικής στήριξης. Παράλληλα, ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Ουάνγκ Γι είχε επαφές τόσο με τον Ρούμπιο όσο και με τον Ουκρανό ομόλογό του, επιβεβαιώνοντας τον αυξανόμενο ρόλο του Πεκίνου στις διεθνείς εξελίξεις. Η Κίνα, αν και δηλώνει ουδέτερη, κατηγορείται από δυτικές κυβερνήσεις ότι στηρίζει οικονομικά τη Ρωσία.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η στάση της Γαλλίας, με τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν να τονίζει την ανάγκη μεγαλύτερης ευρωπαϊκής ανεξαρτησίας. Την ίδια στιγμή ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε επιμένει ότι οι διατλαντικοί δεσμοί παραμένουν θεμέλιο της συλλογικής άμυνας.
Η απουσία της Ρωσίας από τη διάσκεψη και η ανάκληση προσκλήσεων προς Ιρανούς αξιωματούχους καταδεικνύουν το βάθος των διεθνών ρηγμάτων. Όπως σημειώθηκε από τη διοργάνωση, ο κόσμος βιώνει μια περίοδο με ταυτόχρονες κρίσεις πρωτοφανούς έντασης. Το ερώτημα που κυριαρχεί είναι αν η Δύση μπορεί να διατηρήσει την ενότητά της ή αν οδηγείται σε μια μόνιμη αναδιάταξη της παγκόσμιας τάξης, όπου η ισχύς υπερισχύει των κανόνων.
